تحرکات عربستان، امارات و مصر برای کنترل سودان
 

عربستان و امارات با قول مساعدت مالی و سیاسی از شورای نظامی سودان، تلاش می کنند موج اعتراضات مردمی علیه این شورا فروکش کند.

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، سودان شاهد تحرکات شدید عربستان سعودی، امارات و مصر در صحنه خود بوده است.هدف این تحرکات، اعمال نظارت کامل بر «شورای نظامی انتقالی» از طریق ارائه کمک‌ها به این شورا در برابر فشار مخالفان و معترضانی است که خواهان انتقال قدرت به شورای مدنی انتقالی هستند.

به گزارش العربی الجدید، تحرکات سه‌گانه عربستان، امارات و مصر در خصوص پرونده سودان به دو شکل جریان دارد؛ شکل اول و آشکار آن که سفر یک هیات بلندپایه مشترک سعودی- اماراتی به خارطوم و دیدار آن با عبدالفتاح البرهان رئیس شورای انتقالی سودان بود. یک هیات بلندپایه مصری به ریاست عباس کامل، رئیس سرویس اطلاعات این کشور هم وارد خارطوم شد. پیش از آن هم عبدالفتاح السیسی در تماس تلفنی با البرهان بر حمایت از آنچه امنیت و ثبات سودان و اراده ملت سودان در ساختن آینده کشورشان خواند تاکید کرد و گفت طی روزهای آتی به سودان خواهد رفت.اما شکل دوم تحرکات سه گانه سعودی-اماراتی و مصری در پشت درهای بسته جریان دارد و نشانه‌های آن در دیدار سلمان بن عبدالعزیز شاه سعودی با محمد بن زاید آل نهیان، ولی‌عهد ابوظبی در حضور محمد بن سلمان، ولی‌عهد سعودی آشکار است نشستی که بنا به اعلام خبرگزاری رسمی عربستان به بررسی تحولات منطقه پرداخته است و احتمال می‌رود که پرونده سودان و موضوع لیبی در صدر این گفت‌وگوها بوده باشد .

حمایت آشکار این سه کشور از شورای نظامی سودان در حالی صورت می‌گیرد که منابع دیپلماتیک در سودان و مصر از تماس‌های قاهره برای میانجیگری بین البرهان و «محمد حمدان دقلو حمیدتی» فرمانده نیروهای پشتیبانی سریع (جنجوید) برای ممانعت از شورش وی علیه شورای نظامی خبر دادند.خبرگزاری سودان (سونا) هم گزارش داد که هیات مشترک سعودی و اماراتی در دیدار با رئیس و نائب رئیس شورای نظامی سودان بر آمادگی کشورشان برای حمایت از سودان و مردم آن در این مرحله مهم و حساس تاکید کرد.منابع دیپلماتیک مصر و سودان هم سفر هیات مصری را در چارچوب اعلام حمایت کامل کشورهای امارات،عربستان، مصر و بحرین از شورای نظامی توصیف کردند.یک مقام دیپلماتیک بلندپایه مصر گفت که از جمله ماموریت هیات مصری در سفر به خارطوم فعال سازی مجدد کمیته‌های مشترک بین دو کشور و بخصوص کمیته‌های امنیتی و کمیته‌های مربوط به به امور مرزی و پرونده سد النهضه بوده است.یک منبع دیپلماتیک رسمی در سودان هم از هماهنگی سطح بالای بین مصر، امارات و عربستان برای ارائه کمک اقتصادی و سیاسی به شورای نظامی سودان گفت و افزود: این کشورها می‌خواهند شورای نظامی برای مقابله با تحرکات معترضانی که با ادامه کار شورای نظامی مخالفند قدرت لازم را داشته باشد.در همین راستا، سهیل المزروعی وزیر انرژی امارات هم با سفر به خارطوم با مسئول کمیته اقتصادی شورای نظامی سودان دیدار و بر ارائه کمک‌های نفتی لازم با هماهنگی عربستان تا زمان باثبات شدن اوضاع سودان تاکید کرد. «طه عثمان» رئیس دفتر سابق رئیس جمهور مخلوع سودان هم که پس از گرفتن تابعیت سعودی هم اینک مشاور امور آفریقای ولی‌عهد سعودی است، المزروعی را در سفر به خارطوم همراهی کرد.به گفته منابع دیپلماتیک مصر پس از اینکه البرهان جانشین عوض بن عوف برای ریاست شورای نظامی سودان شد یک مقام نظامی برجسته در مصر با حمیدتی تماس گرفت تا او راضی کند مجددا به شورای نظامی بپیوندد و نیروهای خود را به جمع شهروندان معترض گسیل نکند درحالی که پیش از اینکه البرهان روی کار بیاید سرویس‌های اطلاعاتی مصر، عربستان و امارات خود را علیه شورای نظامی تحریک کردند. به گفته یک منبع دیپلماتیک برجسته سودانی در قاهره، تحرکات مصر، عربستان و امارات کودتای نظامی جدیدی را علیه البرهان و رفقای وی در شورای نظامی انتقالی که در لحظات آخر در شرف وقوع بود متوقف کرد.این منبع گفت: حمیدتی ۴۳ ساله که هم اینک نائب رئیس شورای نظامی سودان است، فرمانده تشکیلات نیروهای پشتیبانی سریع سودان است که در سال ۲۰۱۱ به تصمیم عمرالبشیر برای مقابله با شورشیان تشکیل شد و اگرچه در داخل شورای نظامی کم سوادی و کم تجربگی وی برای منصب جدیدش مورد اعتراض بوده است؛ اما مصر و عربستان و امارات توانستند شورای نظامی را در این خصوص راضی کنند .به گفته منابع دیپلماتیک مصر و سودان، عربستان و امارات قول داده‌اند طی روزهای آتی به سودان کمک اقتصادی کنند به گونه‌ای که در حل بحران سودان و رسیدن این کشور به ثبات و پراکنده کردن معترضان از خیابان‌ها تاثیرگذار باشد.

همچنین به دنبال تکیه زدن شورای نظامی انتقالی بر کرسی قدرت در سودان، تحولات این کشور بیش از پیش با تنش مواجه شده و ریاض و ابوظبی نیز قصد ندارند از دخالت‌های خود در این کشور دست بکشند.به گزارش خبرگزاری مهر،دخالت‌های عربستان سعودی و امارات متحده عربی در سودان وارد فاز تازه ای شده است. درهمین ارتباط، ضیف الله الشامی عضو دفتر سیاسی انصارالله و وزیر اطلاع رسانی دولت نجات ملی یمن در پست توئیتری خود نوشت: عربستان و امارات برای خاموش کردن خشم مردم سودان از پول و وعده‌های دروغین استفاده می‌کنند.وی در ادامه افزود: این کشورها تلاش می‌کنند تا هم چنان مشارکت ارتش سودان در تجاوز به یمن باقی بماند. الشامی تاکید کرد: سودان تاوان سنگینی در برابر مزدور بودن نظام عمر البشیر پرداخت کرده و از یک سوراخ ۲بار گزیده نمی‌شود.این در حالی است که حتی رسانه‌های وابسته به عربستان سعودی نیز حمایت‌های این کشور از حکومت نظامی در سودان را رد نمی‌کنند. در همین ارتباط، خبرگزاری رسمی عربستان اعلام کرد که این کشور به همراه امارات یک بسته کمک مالی به ارزش ۳میلیارد دلار به سودان تحویل خواهند داد.بر اساس این گزارش ۵۰۰میلیون دلار از این بسته کمکی به صورت سپرده به بانک مرکزی سودان تحویل داده شده و مبلغ باقی مانده به صورت کمک‌های غذایی و دارویی و فرآورده‌های نفتی تحویل سودان داده می‌شود. این در حالیست که اخیراً روزنامه الشرق قطر گزارش داده بود که انقلابیون سودانی سیلی محکمی به ابوظبی با عدم پذیرش محموله کمک‌های غذایی امارات زدند.سودانی‌ها این کمک‌ها را چتر مخفی امارات دانستند و اینکه امارات به دنبال اهداف توطئه گرانه و دخالت در امور داخلی سودان و توطئه علیه انقلاب مردم سودان است. بر اساس این گزارش کامیون حامل کمک‌های امارات پس از اعتراض تظاهرکنندگان بازگشت.

شبکه تلویزیونی «نبأ» در خصوص حمایت‌های ابوظبی و ریاض از شورای نظامی انتقالی و دخالت در امور سودان، می‌گوید: امارات و عربستان با دخالت‌هایشان می‌خواهند بر روند انقلاب ملت سودان تسلط یافته و در مسیر این حرکت انقلابی مسالمت آمیز، کارشکنی کرده و مسیر آن را به نفع خود و طرح‌هایشان در منطقه منحرف کنند.این شبکه همچنین می‌افزاید: شخصیت‌های سعودی و اماراتی به محض کنار گذاشته شدن عمر البشیر از قدرت که تحت فشار جنبش مردمی در این کشور صورت گرفت، به سرعت جهت در اختیار گرفتن شورای نظامی انتقالی در سودان وارد عمل شدند تا آن را در جهت تأمین منافع خود به سرقت برده و علیه انقلاب مردمی در این کشور بکار بگیرند. خبرها حاکی است، در حالی که تحصن کنندگان سودانی در برابر ستاد فرماندهی ارتش در حال پاسداری از انقلاب خود بودند، هیأت‌های سعودی و اماراتی جهت دیدار با رهبران شورای نظامی انتقالی به دنبال هم از راه رسیدند و همزمان با آن محمد بن زائد ولیعهد ابوظبی با سلمان بن عبدالعزیز شاه سعودی و ولیعهدش محمد بن سلمان در قصر الیمامه ریاض دیدار و گفتگو کردند.هدف این دیدارها نفوذ به درون شورای انتقالی سودان و سوق دادن رهبرانشان به سوی ریاض و ابوظبی بود. در واقع عربستان و امارات می‌خواستند تا از روابط خوبی که با طه عثمان الحسین رئیس سابق دفتر ریاست جمهوری عمر البشیر دارند، به نفع خود سوءاستفاده کنند. به گفته منابع سودانی، امارات و آل سعود هر دو تاکید دارند که باید رئیس جمهوری بر سودان حکومت کند که با اهداف سیاسی و اقتصادی و نظامی آنها در منطقه همراه و همگام باشد و در راستای طرح‌های آنها قرار داشته باشد .منابع مزبور خاطر نشان کردند که هدف از سفر هیأت سعودی و اماراتی به خارطوم تسلط یافتن بر زمام امور حکومت در این کشور است. در واقع ریاض و ابوظبی می‌خواهند هر گونه تحولی در سودان که با منافع سیاسی و اقتصادی شأن منافات دارد را تغییر دهند. روزنامه رأی الیوم نوشت که تحولات سودان به قدری سریع صورت می‌گیرد که دنباله گیری و تحلیل آنها دشوار شده است؛ در عرض یک روز «عوض بن عوف» وزیر دفاع سودان که ریاست شورای انتقالی این کشور را پس از کنارزدن «عمر البشیر» رئیس جمهور سابق به دست گرفته بود، استعفا کرد و «عبدالفتاح برهان» بازرس کل نیروهای مسلح، ریاست شورای انتقالی را برعهده گرفت.این روزنامه اضافه می‌کند: اینکه کنار زدن عمر البشیر خواست مردمی سودان بوده و نه کودتای مؤسسات نظامی مساله درستی است و تردیدی در آن نیست اما تحول ناگهانی که باعث شد بن عوف کنار برود و پست ریاست شورای انتقالی را به برهان محول کند پرسش برانگیز است اینکه آیا این مساله به تحریم‌های آمریکا به این دلیل که وزیر دفاع و معاون عمر البشیر بوده بازمی گردد یا به دلایل دیگری در صحنه تحولات سودان مسأله‌ای است که باید در آنها دقت کرد؟

این روزنامه فرامنطقه ای پیش بینی می‌کند که از تحولات سودان رنگ و بوی دخالت آمریکا و متحدان آن در حاشیه خلیج فارس شنیده می‌شود بخصوص عربستان می‌تواند پشت پرده این تغییرات سریع باشد. درهر صورت، دخالت‌های عربستان سعودی و امارات متحده عربی در سودان موجب شده است تا علیرغم خواسته‌ها و مطالبات مردمی مبنی بر کناره گیری شورای نظامی انتقالی از قدرت، این شورا در همین ارتباط، همچنان خود را در قدرت نگاه دارد. این درحالی است که مخالفان سودانی اعلام کرده‌اند که شورای تحت الحمایه سعودی و امارات را به رسمیت نمی‌شناسند .«محمد الامین عبدالعزیز» سخنگوی سندیکای معارض سودان اعلام کرد: ما بر سر درخواست ملت سودان مبنی بر تحویل دادن قدرت به مردم این کشور معامله نخواهیم کرد. ما به تحصن خود ادامه داده و مذاکره با شورای نظامی انتقالی را به حالت تعلیق در می‌آوریم. وی درادامه افزود: این شورا جدیت لازم را از خود نشان نداده بنابراین ما روند ایجاد یک تشکیلات انتقالی را آغاز کرده و جزئیات آن را طی روزهای آتی اعلام می‌کنیم. عبدالعزیز تاکید کرد: ما از امروز به بعد دیگر شورای نظامی انتقالی را به رسمیت نمی‌شناسیم.در هر صورت، آنچه که واضح به نظر می‌رسد این است که مردم سودان در قبال دخالت‌های عربستان و امارات در امور داخلی خود و همچنین گماردن شورای نظامی انتقالی بر اریکه قدرت، موضع قاطعانه‌ای را اتخاذ کرده‌اند و بدون شک شورای دست نشانده سعودی و امارات نمی‌تواند بیش از این برخلاف رأی و دیدگاه مردم، بر آنها حکومت کند .

مخالفت سودانی‌ها با دخالت‌های عربستان سعودی و امارات

بسیاری از معترضان سودانی پس از سقوط دولت «عمر البشیر» هنوز به خانه‌هایشان باز نگشته و خواستار برچیده شدن شورای نظامی هستند؛ شورایی که عربستان سعودی و امارات از آن حمایت می‌کنند. به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، عربستان سعودی و امارات از اولین کشورهایی بودند که دو روز پس از برکناری «عمر البشیر» رئیس جمهور سابق سودان، از تشکیل شورای نظامی انتقالی سودان حمایت کردند. برخی اقدام شورای نظامی انتقالی سودان را کودتا می‌دانند و این در حالی بود که معترضان خواستار انحلال شورای نظامی و تشکیل دولت غیر نظامی بودند.همچنین دو کشور سعودی و اماراتی از اعطای کمک مالی سه میلیارد دلاری به خارطوم یا همان شورای نظامی خبر دادند.شبکه الجزیره در این خصوص گزارش کرد، موضع امارات و عربستان سعودی تا پیش از برکناری عمر البشیر علنی نشد. آنها حتی پس از روی کار آمدن «عوض بن عوف» که به گفته معترضان از افراد نزدیک به عمر البشیر بود نیز حمایت خود را از شورای نظامی اعلام نکردند و پس از آن‌که «عبد الفتاح برهان» ریاست این شورا را بر عهده گرفت، پیام حمایت‌آمیز خود را صادر کردند.ساعاتی پس از ادای سوگند «عبدالفتاح برهان»، شاه سعودی با صدور بیانیه‌ای ضمن حمایت از وی و شورای نظامی، قول اعطای کمک مالی و ارسال دارو، سوخت و گندم داد. امارات نیز اعلام کرد که کاملا از شورای انتقالی نظامی و برنامه‌های آن حمایت می‌کند .سران ریاض و ابوظبی در تماسی تلفنی، با «عبدالفتاح برهان» گفت‌و‌گو کردند و هیأتی از امارات و عربستان سعودی به خارطوم رفتند.به نوشته الجزیره پس از حمایت کامل و بی چون و چرای امارات و ابوظبی از شورای انتقالی نظامی سودان، عبدالفتاح برهان نیز بر ادامه حضور در ائتلاف سعودی و اماراتی علیه یمن تأکید کرد؛ اما در آن سوی دیوارهای مقر فرماندهی ارتش، معترضان کماکان علیه شورای نظامی و همینطور علیه امارات و عربستان سعودی شعار می‌دادند. به گفته معترضان این دو کشور با انقلاب‌های موسوم به «بهار عربی» سر ستیز دارند.شبکه الجزیره در ادامه به میان تحصن کنندگان مقابل مقر فرماندهی کل ارتش سودان رفته و با برخی از آنان گفت‌و‌گو کرده است. «صادق ابوالقاسم» جوان ۲۲ساله‌ای است که در میان تحصن کنندگان حضور دارد. او به الجزیره گفت که مردم خواهان دولت غیر نظامی هستند و دولت‌های امارات و سعودی پیش از این از عمر البشیر حمایت کاملی می‌کردند.ابوالقاسم ادامه داد: دو کشور هیچ زمانی در دوره انقلاب کنار مردم نبودند یا حتی از عمر البشیر درخواست نکردند که دست از سرکوب مردم بردارد، بلکه او را در ماندن در قدرت یاری کردند .او تأکید کرد که مردم سودان می‌دانند که چه کسانی در کنارشان ایستاده و چه کسانی می‌خواهند از سربازان سودان در جنگ‌هایشان سوءاستفاده کنند .«تسنیم فتح الرحمن» دیگر معترض سودانی است که در گفت‌و‌گو با الجزیره، خواستار دوری شورای انتقالی نظامی از عربستان سعودی و امارات شد. او گفت که دو کشور با هدف بازگرداندن نظام سابق و در راستای ادامه یافتن خدماتش به ریاض و ابوظبی از شورای نظامی حمایت می‌کنند.

«صلاح محجوب» دیگر جوان سودانی نیز به الجزیره گفت که امارات و عربستان همکاری کاملی با حکومت عمر البشیر داشتند و در موارد متعددی مخالفان او را که به عربستان گریخته بودند، به دولت سودان تحویل دادند.او از مردم سودان خواست تا کاملا هوشیار باشند و در مقابل دخالت‌های خارجی این چنینی بایستند.

دحلان در سودان؛ افزایش فشار امارات برای مهندسی معادلات

بار دیگر نام محمد دحلان، مشاور فلسطینی الاصل ولی‌عهد ابوظبی در رأس حوادث داغ منطقه عربی قرار گرفت.به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، منابع مصری، دخالت «محمد دحلان» عنصر نزدیک به ولی‌عهد ابوظبی در امور کنونی سودان را تأیید کردند. این منابع در قاهره گفته‌اند، گزارش‌های اخیر درباره سفر دحلان به خارطوم همراه با هیأت اماراتی و عربی درست است. آنها گفته‌اند که سفر دحلان مخفیانه انجام شده است.پایگاه خبری الخلیج آنلاین با نقل مطلب فوق، به نقل از منابعی در قاهره نوشت: سفر دحلان، سیاستمدار فلسطینی به سودان، کشوری که پس از سرنگونی و دستگیری عمر البشیر رئیس جمهور آن با شرایط سیاسی و امنیتی بی‌ثباتی روبه‌روست در مقام یک رهبر فلسطینی صورت نگرفته است. به گفته منابع مذکور دحلان در کشورهایی عربی سیر می‌کند که با حوادث پیچیده مرتبط با کشور امارات به سر می‌برند، کسی که چند سالی است به عنوان مشاور امنیتی محمد بن زاید ولی‌عهد ابوظبی منصوب شده است.منابع مصری گفتند: امارات عربی متحده از رویدادهای سودان، خصوصا پس از دستگیری عمر البشیر، رئیس جمهور این کشور توسط ارتش، ناراضی است و سفر هیأت اماراتی به خارطوم با هدف تلاش برای تسلط بر حکومت سودان است و اینکه هر گونه تحولاتی را که ممکن است با منافع سیاسی و اقتصادی آن در تعارض باشد، تغییر دهد.منابع مذکور تاکید کردند: دحلان رئیس هیأت اماراتی بوده که چند روز قبل محرمانه به خارطوم سفر کرد؛ کسی که بن زاید در یکسره کردن بسیاری از پرونده‌های کشورهای عربی به دلیل برخورداری از شبکه روابط عربی، آمریکایی و حتی اسرائیلی که قادر به ایجاد تغییرات اساسی‌اند، به او اعتماد دارد.هیأت اماراتی در حضور دحلان با مقاماتی از ارتش سودان و در رأس آن محمد حمدان دقلو (حمیدتی)، نائب رئیس شورای نظامی سودان و فرمانده نیروهای پشتیبانی سریع این کشور دیدار و درباره امکان عدم تشدید حوادث و صدمه به منافع امارات در سودان گفت‌وگو کرد.به گفته منابع مصری، سفر هیأت اماراتی به سودان برای هدفی که در بیانیه شورای نظامی این کشور ذکر شد نبوده است؛ بلکه امارات بسختی فشار می‌آورد تا در سودان فردی قدرت را به دست بگیرد که ضامن اجرای طرح‌ها و سیاست‌های امارات در همه منطقه عربی باشد.این منابع افزودند: امارات و عربستان درصدد نفوذ به شورای انتقالی سودان و متمایل کردن رهبران آن به سمت خودشان هستند و در این قضیه از روابط خوبشان با «طه عثمان الحسین» رئیس دفتر سابق عمر البشیر که هم اینک مشاور وزارت خارجه سعودی در امور آفریقاست بهره می‌برند بخصوص که او رابطه بسیار قوی با ارتش سودان و شورای انتقالی دارد .

به گفته منابع مصری، امارات و عربستان می‌خواهند در سودان رئیسی روی کار بیاید که با اهداف سیاسی، اقتصادی و نظامی آنها در منطقه همسو باشد و فرقی نمی‌کند این رئیس نظامی باشد یا مدنی؛ بلکه فقط به پرونده‌های مهم از زاویه نگاه ابوظبی و ریاض بنگرد، بخصوص مسائل مربوط به رابطه با رژیم اشغالگر اسرائیل و عادی سازی با آن و جنگ علیه کشورهای عربی و یمن از جمله آنهاست.به گفته منابع مصری دحلان با برعهده گرفتن ریاست اجرای یک نقشه عربی درصدد تغییر رویکرد انقلاب مردم یمن و اراده آن به سمتی است که منافع امارات و عربستان را بیشتر از منافع سودان تامین کند.منابع مصری گفت: دحلان همچنین می‌خواهد ریشه گروه الاخوان المسلمین یا حماس و مقاومت فلسطین را در خاک سودان خشک کند و این کار را برای رضایت دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و اسرائیل خواهد کرد.این منابع با اشاره به «نقش مشکوک و خطرناک امارات در سودان» با بازیگری دحلان، گفت: در صورتی که نقشه‌های امارات عملی شود سودان هم از جمله کشورهایی خواهد شد که روابطش با رژیم اسرائیل را عادی خواهد کرد. دحلان این روزها بسیاری از پرونده‌های داغ و خونبار منطقه را مدیریت می‌کند بخصوص آنهایی که امارات دستی در آن دارد و از همین رو سوال‌های زیادی درباره نقش امنیتی و اطلاعاتی وی در خدمت به منافع حکام این کشور عربی حاشیه خلیج فارس مطرح می‌کند.

نسخه مناسب چاپ