تیم آبی؛ تنها کانال ورود به تیم ملی بسکتبال
 

ابوالقاسم کیانی- پشتوانه‌سازی در هر ورزشی بسیار مهم است و در ورزش‌های گروهی به مراتب مهمتر چون در چنین ورزش‌هایی اگر جای خالی برخی از بزرگان پُر نشود، افت شدیدی تا مدت‌ها دامان تیم در نتیجه‌گیری خواهد گرفت. به همین سبب هم طی بیش از یک دهه اخیر، بحث توجه به پایه‌ها برای پیشتوانه‌سازی در اکثر قریب به اتفاق رشته‌های ورزشی مطرح و برنامه‌ریزی‌های مقطعی نیز به این منظور صورت گرفته در حالی که بنا به دلایلی از قبیل تغییر مدیریت‌ها و یا کمبود امکانات سخت افزاری و منابع مالی، چنین برنامه‌هایی استمرار پیدا نکرده، بنابراین تأثیر لازم را نیز نداشته است هر چند که تک ستاره‌هایی از این طریق به تیم‌های ملی، معرفی شده‌اند. همانگونه که اشاره شد کمبود اعتبارات مالی از جمله مواردی است که جلوی فعالیت‌های مستمر در زمینه پشتوانه‌سازی را گرفته و بعضاً باعث شده تا فقط قسمتی از برنامه‌های گسترده طراحی شده، عملی شود. قسمتی که عموماً به تشکیل تیم‌های ب پشت سر تیم ملی الف منجر شده است و عمده برنامه پشتوانه‌سازی، به این ماجرا پیوندخورده چون اعتبارات لازم برای برنامه‌های رده‌های سنی پایه باقی نمی‌ماند.

با این احوال، همین برنامه سازی برای تیم‌های ب نیز در ورزش‌های مختلف به فراخور امکانات و اعتبارات متفاوت، متغیر و بعضاً مقطعی صورت پذیرفته تا این قضیه بسیار با اهمیت در ورزش، هیچ‌گاه جای اصلی خود را پیدا نکند و همواره در تمامی ورزش‌ها از انفرادی گرفته تا گروهی، دغدغه جایگزین‌هایی برای ستاره‌های فعلی وجود داشته باشد.

در همین شرایط هم اما ورزشی نظیر بسکتبال به فراخور امکانات و نیازمندی‌هایش، طی یک دهه اخیر سعی در تشکیل و حفظ تیم ب برای تزریق بازیکنان مستعد این گروه به تیم ملی اصلی‌اش داشت که بی‌تأثیر هم نبود اما از آنجا که از چارچوب‌هایی تعریف شده و نظام‌مندی برخوردار نبود و البته امکانات سخت‌افزاری از قبیل سالن استاندارد تمرین و همچنین اعتبارات لازم ویژه برای این ماجرا وجود نداشت، بیشتر تیم ب به صورت مقطعی تشکیل و مورد بهره‌برداری قرار می‌گرفت در حالی که ایراد فنی دیگری که به آن شکل از تیم ب می‌توان گرفت، عدم تعریف چارچوب‌ها و ویژگی‌هایی بود که باید برای حضور برخی از بازیکنان، محدودیت ایجاد می‌کرد در غیر این صورت، تیم ب بیشتر جولانگاه یک سری از بازیکنان تکراری می‌شد که در حال سقوط از تیم الف به تیم ب و بالعکس بودند ماجرایی که می‌توانست نشأت گرفته از عدم تعریف رده سنی برای تیم «ب» باشد.

نباید از نظر دور داشت که پس از کنار رفتن رده‌سنی امید از مسابقات جهانی و به تبع آن آسیایی، خلائی بین رده سنی جوانان تا بزرگسالان ایجاد شد که پرشدن آن برای حتی بهترین و با قابلیت‌ترین جوان‌ها، آن هم در ورزش نتیجه‌گرای ایران، بسیار سخت می‌شد چرا که نه باشگاه‌ها، حاضر بودند هزینه به شکوفایی رساندن برجسته‌ترین جوان‌ها را بدهند و نه تیم‌های ملی. این موضوع هم باعث می‌شد تا حتی بهترین ملی‌‌پوشان جوان، پس از اتمام دوران رده سنی جوانان، با افتی چشمگیر روبرو شده و حتی بعضاً از ادامه فعالیت باز بمانند. تنها راه مبارزه با این موضوع هم، همانی بود که حتی بعد از کنار رفتن رده امید از مسابقات رسمی، اروپایی‌ها و کشورهای پیشرفته، در ورزش آن را طراحی کردند یعنی برگزاری مستمر مسابقات رده‌های سنی بعد از جوانان که عموماً زیر ۲۰سال و زیر ۲۳سال را شامل می‌شود.

در این راستا باز هم فدراسیون بسکتبال در سال‌های گذشته سعی در زنده نگهداشتن رده‌های سنی پایه با برگزاری لیگ‌های نوجوانان و جوانان را داشت، هر چند که نیاز بیشتر و مهمتر بسکتبال، رده سنی بین جوانان تا بزرگسال یعنی بین ۱۸ تا ۲۳ سال بود. رده‌‌ای که لیگ آن هم یکبار با شرایطی خاص تجربه شد اما آن هم تأثیر لازم را نداشت چون چارچوب‌هایی جامع و کامل را شامل نمی‌شد!

اما امروز در بسکتبال، در راستای پشتوانه‌سازی کاری متفاوت‌تر نسبت به گذشته در حال انجام است. کاری که نباید انتظار نتیجه آن را در کوتاه مدت داشت بلکه باید آن را در میان مدت و نهایتاً در دراز مدت، ارزیابی کرد.

امروز هم تیمی به عنوان تیم «ب» پشت سر تیم «الف» حرکت می‌کند در حالی که به تأسی از بسکتبال چین، تیم «ب» به تیم «آبی» تغییر نام داده و تیم «الف» به تیم «قرمز». اما ماهیت همین تیم «آبی» هم با تیم‌های «ب» گذشته تفاوت دارد چون اولاً چارچوب‌هایی جامع و مانع، برای آن تعریف شده که مهمترین آن، محدودیت سنی زیر ۲۳ سال است و ثانیاً هر بازیکنی که بخواهد به تیم «قرمز» یا همان تیم ملی اصلی برسد قطعاً باید از کانال تیم «آبی» گذر کند تا با ارزیابی دقیق تمام قابلیت‌های جسمی، فنی، روحی و روانی و شخصیتی، حائز تمام شرایط لازم باشد.

فرزاد کوهیان مربی تیم قرمز که پس از مهران شاهین طبع نفر دوم است در تیم آبی سرمربیگری را برعهده دارد و با اشاره به محدودیت سنی زیر ۲۳ سال برای این تیم، تاکید می‌کند: «با حضور در مسابقات لیگ برتر و دسته اول و ارزیابی بازیکنان با پتانسیل آنان، بازیکنان مدعو به اردوی تیم آبی شناسایی شدند در حالیکه این تمام ماجرا نبود و از کلیه هیئت‌های ورزشی استانهای مختلف و حتی مربیانی که در سطح کشور می‌شناختیم درخواست کردیم چنانچه بازیکن مستعدی را می‌شناختند به اردو معرفی کنند تا جائیکه در اولین اردو پیش از ۶۰ بازیکن حضور پیدا کردند.» سرمربی تیم آبی افزود: «برای تیم آبی شش اردو تا این مقطع در نظر گرفته شده بود که به دلیل به موقع آماده نشدن خوابگاه سالن بسکتبال آزادی، تاکنون فقط موفق به پشت سر گذاشتن چهار اردو شده‌ایم در حالیکه میزبان دو اردو از این چهار اردو، باشگاه ذوب‌آهن اصفهان بود که بهترین همکاری را نیز داشت.» کوهیان با اشاره به تعامل نزدیک با هیئت‌های بسکتبال استانها و مربیان شناخته شده سراسر کشور تأکید کرد که اردوی تیم آبی، هیچوقت و به روی هیچ بازیکن مستعدی، بسته نیست به شرط اینکه معیارهای اولیه تعریف شده را دارا باشد. کوهیان در ادامه افزود: «حتی همین الان که در آستانه حضور در جام ویلیام جونز هستیم از هیئت‌های استان تماس‌هایی داریم مبنی بر داشتن بازیکنان مستعد برای حضور در تیم آبی و در قبال خواسته آنان، ما فقط تأکید می‌کنیم که منصفانه اگر بازیکنی در حد و چارچوب معیارهای تیم ملی دارید معرفی کنید. با این وجود عموماً بازیکنانی که معرفی شده‌اند به اردو راه پیدا کرده‌اند و آنانیکه از قابلیت‌های لازم برخوردار نبوده‌اند ـ که البته کم هم نیستند ـ پس از حضور یکی دو روزه در اردو به شهرهایشان بازگشته‌اند تا برای همه ثابت شود که همیشه در اردوی آبی، پذیرای مستعدان و حائزین شرایط هستیم.»

اما ماجرا پشتوانه‌سازی برای تیم ملی بسکتبال به همین تیم «آبی‌» هم ختم نمی‌شود بلکه با برنامه‌های طراحی شده از سوی مهران شاهین‌طبع سرمربی و فرزاد کوهیان مربی تیم ملی، برنامه‌ای توسعه‌ای برای رده‌های سنی پائین‌تر نیز در نظر گرفته شده تا تعداد زیادی از بازیکنان مستعد سراسر کشور، در اردوهای مستمری که به همین منظور ـ البته با توجه به محدودیت‌های سخت‌افزاری مثل سالن تمرین و اعتبارات ـ تشکیل می‌شود، شرکت ‌کنند و با زیرمجموعه کادر فنی تیمهای ملی که مربیانی کارآزموده در رده سنی پایه هستند، کار را دنبال کرده تا گروه سومی باشند در راستای پشتوانه‌سازی. گروهی که بهترین‌های آنان به تیم آبی راه می‌یابند و قاعدتاً بهترین‌های تیم آبی هم، راهی تیم قرمز خواهند بود. بنابراین کاری سیستماتیک در حال اجراست که چارچوب‌هایی تعریف شده دارد و علاوه بر اینکه هیچ بازیکنی با دور زدن این سیستم، نمی‌تواند به تیم ملی برسد، قابلیت‌های بازیکنان تیم ملی هم، همواره رصد می‌شود تا بهترین‌ها و آماده‌ترین‌ها که عصاره خالص چنین سیستمی هستند به تیم ملی اصلی برسند.

حال می‌ماند یک نکته و آن اینکه باید جا بیفتد که قبل از انتظار نتیجه از این سیستم، ارزیابی‌ها از هدف‌گذاری و تأثیرات آن باشد تا زحمات صورت گرفته، کمرنگ نشود. در همین راستا، تیم «آبی» فردا راهی جام ویلیام جونز می‌شود. مسابقاتی معتبر که در سالهای گذشته عموماً با تیم اصلی به این مسابقات رفته و تعدادی قهرمانی هم بدست آورده‌ایم. اما این جام سابقه حضور تیم‌های ملی «ب» کشورمان را نیز دارد که البته رتبه‌های بعد از پنجمی را نیز تجربه کرده‌ایم. با این وجود تیم «آبی» با ترکیبی بسیار جوان سال گذشته در جام ویلیام جونز با عملکردی راضی‌کننده نایب قهرمان شد که بواقع بالاتر از انتظارات بود. امسال هم تیم آبی در جام ویلیام جونز شرکت می‌کند در حالیکه ترکیبی متفاوت نسبت به سال قبل را دارد و البته نتوانسته طبق برنامه‌های طراحی شده اردوهای آمادگی را پشت سر بگذارد بنابراین باید با داشتن انتظار منطقی از این تیم در این مسابقات، فشارها را بر آن کم کرد و منتظر بود تا این پروسه هدفمند به ستاره‌سازی برای تیم ملی اصلی بسکتبال، منجر شود. بسکتبال خیابانی که این روزها به نام بسکتبال سه به سه از آن یاد می‌شود و در زمره مسابقات رسمی فدراسیون جهانی بسکتبال و همینطور فیبا آسیا قرار گرفته، نیز می‌تواند قسمت دیگری از این پروسه استعدادیابی سیستماتیک باشد که بازیکنان رده‌های سنی پایه آن جذب برنامه توسعه‌ای بسکتبال و نهایتاً تیم «آبی» شوند. بازیکنانی که باید قدردان این برنامه باشند و هرچه می‌توانند برای آن تلاش کنند چون بزرگترین خدمت به آنان شده و در حالیکه می‌توانستند در جمع بازیکنانی قرار بگیرند که پس از رده سنی جوانان دیده نشده و فراموش می‌شوند، امروز لحظه به لحظه، کار آنان زیر ذره‌بین گروهی از مربیان کارآمد قرار دارد که ارتقاء یا افت آنان را گوشزد می‌کنند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ