محک
دوبرداشت از دو خبر!
ابوالقاسم قاسم زاده
خبر اول: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اولین گزارش پس از تصمیم ایران به کاهش تعهداتش در توافق هسته‌ای (برجام)، با انتشار تازه‌ترین اطلاعیه دوره‌ای خود اعلام کرده که ایران همچنان محدودیت‌های اصلی توافق هسته‌ای با قدرت‌های جهانی را رعایت کرده است. خبرگزاری‌های «رویترز» و «فرانسه» می‌گویند نسخه‌ای از این گزارش آژانس را دیده‌اند که در آن آمده است، ذخایر اورانیوم غنی شده ایران از سقف تعیین شده در برجام فراتر نرفته است. اگر چه هنوز به طور رسمی اطلاعیه آژانس به صورت مشروح و کامل انتشار پیدا نکرده است، اما همه محافل سیاسی و رسانه‌های غربی این خبر را تأیید کرده‌اند که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آخرین گزارش خود همچنان رعایت کامل مفاد توافق هسته‌ای(برجام) از سوی ایران را تأیید کرده است. همه کشورهای امضاء کننده معاهده برجام، مرجع تشخیص «راست آزمایی» در ادامه کار فعالیت‌های انرژی هسته‌ای ایران را، آژانس بین‌المللی دانسته‌اند و گزارش‌های دوره‌ای آن را ملاک و معیار می‌شناسند. اکنون پرسش بسیاری از محافل سیاسی در اروپا و آمریکا این است که تاکنون آژانس انرژی هسته‌ای هیچگونه تخلف از مصوبه‌های این آژانس از سوی ایران را گزارش نکرده است. به عبارت دیگر همه گزارش‌های آن براین امر دلالت دارند که جمهوری اسلامی ایران در جهت تولید «بمب اتمی» گام بر نمی‌دارد و پروژه‌ای در این زمینه ندارد. پرسش این است این همه جنجال ترامپ با محوریت ممانعت ایران از ساخت سلاح هسته‌ای برکدام گزارش اطلاعاتی و داده‌های معین استوار است!؟ در حالی که رئیس جمهور آمریکا در ژاپن به صراحت گفت: در پی جنگ با ایران نیست و تنها درخواست و البته اختلاف او با جمهوری اسلامی ایران این است که ایران وارد پروسه ساخت بمب اتم نشود. حال آخرین گزارش آژانس انرژی اتمی که مرجع مورد قبول بین‌المللی است، می‌گوید: ایران تاکنون هیچ تخلفی در راستای تغییر روش به تولید و ساخت بمب اتمی انجام نداده است. به گمان نویسنده محک، نخست‌وزیر ژاپن «آبه» که قرار است در هفته پایانی خردادماه جاری به ایران بیاید تا پس از گفتگو با ترامپ در توکیو با مسئولان جمهوری اسلامی ایران برای حل مناقشه کنونی ترامپ با ایران مذاکره کند، این آخرین گزارش آژانس را مطالعه نماید تا بستر واقعی روال پروژه هسته‌ای ایران برای او روشن‌تر شود که ترامپ بر اساس برداشت‌های اشتباه بر آن پافشاری می‌کند. اما این همه ماجرا نیست؛ گروهی در آمریکا ازجمله مشاوران ترامپ می‌گویند که اگر امروز ایران اراده کند و از برجام خارج شود درکمتر از یکسال قادر است نخستین آزمایش اتمی خود را انجام دهد. این فاصله زمانی بسیار خطرناک است و باید بسیار فراخ‌تر شود. مشکل اصلی‌ این برداشت دو نکته است. اول اینکه ایران رسماً و بصورت علنی و برای چندین بار اعلام کرده است که ساخت و استفاده از سلاح اتمی و میکروبی را حرام شرعی (دینی) می‌داند و خواهان امحاء آن در سراسر جهان است. جمهوری اسلامی ایران اولین کشور در خاورمیانه است که بطور رسمی و علنی شعار خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای را در سازمان ملل داد، دوم، اگر درخواست ترامپ با تاکید خطر زمان تولید آن قبول و اجرایی شود، مفهوم و معنی آن برچیده‌شدن تمامی پروژه هسته‌ای ایران، حتی برای موارد صلح‌آمیز است. در نهایت ترامپ با خارج‌شدن از پیمان برجام و بدنبال آن تحریم‌های همه‌جانبه یا بقول رئیس‌جمهور آمریکا (حداکثری) فراتر از موضوع اختلاف نظر درباره معاهده برجام، در عمل به همه کشورهای امضاء‌کننده این معاهده که از قدرت‌های بزرگ جهان شناخته می‌شوند و کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و انگلیس هم‌پیمان‌های بین‌المللی آمریکا در آن هستند، توهین کرده است و برای هیچ کشوری شعور سیاسی قائل نیست و خود را محور و فرمانده همه جهان می‌شمارد. چه کشوری یا دولتی می‌‌تواند و قادر است با چنین باور و منطقی با رئیس‌جمهور فعلی آمریکا، وارد مذاکره آن هم بر اساس حفظ منافع ملی خود باشد که ایران به عنوان دومین کشور پا در میدان بگذارد؟! ترامپ تنها نه با ایران که با همه کشورهای جهان، الا رژیم اسرائیل، سر جنگ دارد. چندین بار در ستون محک نوشته شد ترامپ در حالی خود را یک سیاستمدار تاجر‌پیشه می‌نامد که اصل را بر اقتصاد آن هم با تعریف «آمریکا اول» در روابط بین‌الملل گذاشته است. برای اجرای این باور روش او بر «قلدری»، «آشفتگی» و «تمکین» استوار است. همه سیاست ترامپ در برابر ایران «فشار‌حداکثری» آشفته‌سازی داخلی و خارجی برای دولت و ملت ایران است. اساساً سیاست تحریم همان تولید بحران و آشفتگی مستمر است در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی کشورها، البته این کار با قلدری و اعمال قدرت مسلط انجام می‌پذیرد تا سرانجام به مرحله «تمکین» برسد. وزیر خارجه ترامپ، پمپئو در ماه گذشته در برابر دوربین خبرنگاران گفت: «آنقدر ایرانیان را وادار به گرسنگی می‌کنیم که شرایط ما را بپذیرند و تسلیم شوند!» فاعتبروا یا اولی الابصار.

خبر دوم، دیدار مایک پمپئو از چند کشور اصلی اروپا آلمان، انگلیس، سوئیس، هلند و … است. در اولین دیدار او از آلمان و بعد از ملاقات با خانم مرکل، صدراعظم آلمان اعلام کرد «مادامی که روابط تجاری و معامله با ایران شامل کمک‌های انسان‌دوستانه و اجناس دارای مجوز باشد، آمریکا ممانعتی برای تجارت کشورهای اروپایی با ایران نمی‌بیند.» خانم مرکل هم قبل از دیدار با وزیر‌خارجه آمریکا درباره مهم‌ترین محور گفتگو با پمپئو گفت: «… بدون شک ایران نخستین و مهم‌ترین مسأله‌ای است که در دستور کار قرار دارد.» آسوشیتدپرس خبر داده است «پمپئو وزیر خارجه ترامپ برای یافتن یک یا چند کانال ارتباطی با ایران عازم اروپا شده است.»

از هفته گذشته تا امروز فضای گفتاری و تا حدودی رفتاری دولتمردان آمریکا در کاخ سفید درباره ایران و سیاست تحریم تغییر پیدا کرده است و ترامپ همه را به انتظار میانجی‌گری «آبه» که قرار است به تهران بیاید، دعوت کرده است. خبرگزاری‌های آمریکایی نیز این نشانه‌ها را آشکار کرده‌اند و خبر می‌دهند، آمریکا فعالیت کانال مالی ایران و اروپا را به طور مشروط می‌پذیرد و دیروز خبر دادند، تحریم صنایع پتروشیمی ایران از سوی آمریکا به تعویق افتاد. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت:«ما درباره مذاکره با ایران صراحت داشته‌ایم و جنگ با ایران را نمی‌خواهیم، بلکه خواستار کاهش تنش با ایران هستیم. ما درصدد اقداماتی نیستیم که طی هفته‌های اخیر به آنها متهم شده‌ایم و در واقع، آنچه ما می‌خواهیم پایان دادن به تحریم اقتصادی و وارد کردن حداکثر فشار بر ایران است.»

در این فضایی که گفتن و پاسخ شنیدن به طور غیرمستقیم و از طریق میانجیگری رسانه‌ای بین ایران و آمریکا شروع شده است برخی از نویسندگان سیاسی معتقدند از میان مشکلات هر دو طرف یکی هم استفاده از زبان و بکارگیری واژه‌هایی است که ترجمه آن مدتی طول می‌کشد و پایین و بالا می‌شود. این تازه دو طرف زبان انگلیسی و فارسی است. خدا به داد برسد که از اواخر خردادماه جاری آقای «آبه» نخست وزیر ژاپن به تهران می‌آید هم ترامپ و هم روحانی باید میانجیگری را با زبان سوم و بسیار مشکل ژاپنی دریابند!

Email this page

نسخه مناسب چاپ