محک
دیدار نخست وزیر پاکستان از ایران
ابوالقاسم قاسم زاده
عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان در دهمین سفر خارجی خود برای یک دیدار رسمی دو روزه به ایران آمده است. نخست‌وزیر پاکستان این سفر را با زیارت مرقد مطهر امام رضا(ع) در مشهد آغاز کرد. این آغاز هم بصورت سمبلیک و هم بلحاظ سابقه دیرینه فرهنگی و مذهبی دو کشور ایران و پاکستان دارای اهمیت و پیام است. پاکستان نزدیک به ۳۰درصد جمعیت شیعه دارد و در کنار آنها بخش سنی مذهبی آن هم بصورت سنتی علاقه خاصی به ائمه اطهار، بخصوص امام هشتم شیعیان، امام رضا(ع) دارند. عمران‌خان سفر و دیدار خود را در ایران از مشهد آغاز کرد تا هم در داخل پاکستان و هم در ایران نشان دهد که روابط دو کشور همسایه ایران و پاکستان علاوه بر گذر تاریخی دیرینه به عمق باور فرهنگی و دینی دو ملت اتصال دارد که نوسان‌های سیاسی مقطعی قادر به گسست آن نیست. متاسفانه ما در بررسی و نقد روابط با همسایگان خود از عراق، ترکیه، افغانستان و پاکستان کمتر به این ویژگی مهم تاریخی، فرهنگی و دینی توجه داریم که بصورت استراتژیکی عمق و وسعت تاریخی و همزیستی مسالمت‌آمیز ملت ایران با همسایگان خود را نشان داده و می‌دهد.

ایران اولین کشوری است که استقلال پاکستان بعد از جدایی از هند را بصورت رسمی پذیرا شد و به رسمیت شناخت. در صدر شخصیت ملی پاکستان، شخصیتی بزرگ بنام اقبال لاهوری قرار دارد که اوج حکمت او در دیوان اشعار فارسی‌اش جلوه‌گر است. زبان «اردو» که زبان ملی پاکستان است، بیش از ۸۰ درصد لغات فارسی دارد و سالهای سال در هند و پاکستان از نشانه‌های شخصیت فرهنگی، دانستن زبان فارسی و بکارگیری ادبیات غنی آن در محاور‌ه‌ها و یا در مجامع علمی و ادبی بوده است. اکنون عمران‌خان نخست‌وزیر پاکستان به نمایندگی از ملت پاکستان به ایران آمده است تا دور جدیدی از روابط دو دولت همسایه و مسلمان را اعلام کند. اگرچه قرار بود تا همانگونه که او در دوره مبارزات انتخاباتی گفته بود، دیدار از تهران اولین سفر او به یک کشور خارج از پاکستان باشد، اما، اکنون در دهمین سفر خارجی خود پس از کسب جایگاه نخست‌وزیری پاکستان به ایران آمده است. از تابستان گذشته تاکنون، عمران خان، ۹ سفر خارجی داشته که دو بار آن به عربستان سعودی، ۳ بار به امارات متحده عربی و دیدار از کشورهای چین، قطر، مالزی و ترکیه بوده است. حزب عمران خان (تحریک انصاف) برخلاف سایر احزاب مشهور پاکستانی، سابقه و خاستگاه خاندانی ندارد.

همانگونه که سفیر پیشین ایران در پاکستان نوشته است، احزاب مطرح پاکستان مثل حزب مردم یا حزب مسلم لیگ احزاب خاندانی هستند که یا به رهبران امروزی آن به ارث رسیده‌اند، یا عمدتاً درون یک خانواده اداره می‌شوند. حتی نظامیان حاکم بر پاکستان مثل «پرویز مشرف» هم خاستگاه خاص خود، ارتش را داشته‌اند. اما حزب تحریک انصاف به رهبری عمران خان، حزبی نوپاست و حدود ۲۰ سال سابقه فعالیت دارد. در این مدت این حزب توانسته رشد خوب و محبوبیت بالایی در طبقه متوسط، اقشار فرهیخته و نخبگان پاکستان کسب کند.

در پاکستان، ارتش و سازمان امنیتی این کشور همواره نبض همه رفتارها در داخل و روابط خارجی کشور را مدیریت و اداره می‌کردند. اما اکنون عمران خان نخست‌وزیر پاکستان با شعار بنای «پاکستان جدید» مدیریت کلان کشور را در اختیار گرفته است. در اولویت برنامه‌ریزیهای او، تنظیم و ایجاد روابط مستحکم و مطلوب پاکستان با همسایگان، بخصوص با جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. آمریکا، اسرائیل، سعودیها و اماراتی‌ها در اجرای این سیاست نخست‌وزیر پاکستان، عمران‌خان، سنگ‌اندازی می‌کنند و بسیاری از تحلیلگران سیاسی در منطقه و در اروپا بارها به آن اشاره کرده‌اند.

در این سفر، نخست‌وزیر پاکستان را، اسد عمر (وزیر اقتصاد و دارایی)، شیرین مزاری (وزیر فدرال برای حقوق بشر)، فهمیده میرزا (وزیر فدرال دولت پاکستان در امور هماهنگی ایالت‌ها)، سید علی حیدرزیدی (وزیر فدرال دولت در امور دریایی) سید ذوالفقار نجاری (مشاور ارشد نخست‌وزیر در امور پاکستانی‌های مقیم خارج از کشور) عبدالرزاق داوود (مشاور ارشد نخست‌وزیر در امور بازرگانی و صنعتی) همراهی می‌کنند. دیدار عمران خان از تهران اگرچه دو روزه است اما بنا به گفته رئیس جمهور کشورمان، این سفر نقطه عطف در روابط دو کشور همسایه و برادر است. در این سفر علاوه بر روابط اقتصادی، مشکلات امنیتی در کناره مرز طولانی دو کشور مورد بررسی قرار خواهد گرفت. قرار شده است تا نیروی نظامی ـ امنیتی مشترک با نام نیروی واکنش سریع در مقابله با تروریست‌ها شکل گیرد. روحانی رئیس جمهور در مصاحبه مطبوعاتی گفت با تشکیل این نیروی ویژه، ناهماهنگی و مشکلاتی که اکنون وجود دارد، برطرف خواهد شد. رئیس جمهور همچنین از افزایش ۱۰ برابری صادرات برق ایران به پاکستان خبر داد. روحانی گفت: صادرات تهاتری دوجانبه با برنامه‌ریزیهای جدید افزایش خواهد یافت و توسعه راه‌آهن در دستور کار قرار داده خواهد شد. ایران و پاکستان برای ایجاد منطقه ثبات و امنیت در افغانستان همکاری مستمر خواهند داشت. هر دو کشور اقدام‌های نادرست آمریکا درباره قدس شریف و منطقه جولان سوریه را، همچنین توهین ترامپ (آمریکا) به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را محکوم کردند. رئیس جمهور روحانی با یادآوری همکاری ایران، پاکستان و ترکیه در بنیانگذاری «اکو» سازمان همکاری اقتصادی بر فعالیت گسترده‌تر اکو تاکید کرد و گفت، راه‌آهن استامبول ـ اسلام‌آباد با تلاش جمهوری اسلامی ایران انجام خواهد گرفت. عمران خان و روحانی تاکید کردند که دو کشور ایران و پاکستان در هیچ ائتلاف جنگی شرکت نخواهند کرد.

دیدار نخست‌وزیر پاکستان از ایران، فصل جدید از ادامه روابط دو کشور را گشایش خواهد داد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ