by etnew | فروردین ۲۲, ۱۳۹۸ ۴:۳۴ ق.ظ

سال استفاده از فرصت‌ها و ظرفیت‌ها

درباره تولید و عوامل موثر در عدم رشد و رونق آن طی چند شماره گذشته توضیحاتی ارائه شد اما این حکایت آنچنان مفصل است که به این مجمل محدود نمی‌شود.

در ابتدای مقال به این نکته اشاره شد که برای رونق تولید در کشور نیازمند اراده و اجماعی هستیم که در حال حاضر چندان به چشم نمی‌آید. و تا زمانی‌که این اجماع به وجود نیاید اتفاق چندان چشمگیری صورت نخواهد بست.

این اراده و اجماع البته باید در سطح و دامنه وسیعتری از نظام اجرایی کشور صورت تحقق به خود بگیرد. اگر چنین اجماعی به قول معروف در سطح حاکمیت به وجود آید و چنین مسئولیت سنگینی را فقط از جمله وظایف دولت ندانیم و پیکان تیز حملاتمان را هماره متوجه دولت نکنیم آنگاه درمی‌یابیم که نه تنها در مقوله تولید و به عنوان پیش‌نیاز رونق تولید بلکه برای رفع مشکل اصلی اقتصاد کشور نیازمند اصلاحات ساختاری هستیم. برای ایجاد این اصلاحات مولفه‌های متعددی باید مورد توجه قرار گیرد.

از تغییر و تحول اساسی در نظام پرداخت یارانه‌ها که بنابر برآورد کار شناسان رقمی در حدود ۹۰۰ هزار میلیارد تومان است گرفته تا ایجاد شفافیت کامل در اقتصاد و فضای کسب و کار، از اصلاح نظام مالیاتی به نفع تولید کننده گرفته تا اصلاح قانون کار که در حال حاضر نه به نفع کارگر است و نه به نفع تولید کننده و کارفرما. از اصلاح نظام بانکی و زاد و ولد سرمایه‌های‌کلان در این سیستم بدون آنکه منشأ آن هیچ کار و فعالیتی باشد گرفته تا حذف کلیه معافیت‌های مالیاتی ناشی از فعالیت غیر مولد.

از حذف هرگونه رانت و تبعیض در فضای کسب و کار گرفته تا حذف تمام دخالت‌های نابه‌جا و غیر اقتصادی دولت و از جمله حذف امضا‌های طلایی، از ضرورت یکسان شدن و تک نرخی شدن ارز گرفته تا عدم استفاده ابزاری از آن به بهانه کاستن از فشار تورمی یا جبران احتمالی کسری بودجه و یا توزیع رانت.

از پرهیز جدی از سیاسی‌بازی یا عوامزدگی در امور اقتصادی گرفته تا دخالت غیرمنطقی در قیمت‌گذاری به بهانه تنظیم بازار… از این موارد بسیار می‌توان گفت اما یک نکته مهم را نیز نمی‌توان نادیده گرفت و آن اینکه تولید و رونق آن در دنیای امروز نیازمند روابط گسترده بین‌المللی و اصلاح مناسبات سیاسی و قدرت دیپلماسی نیز هست. در شرایط جنگ دیپلماتیک و تنشهای غیر لازم در فضای سیاست بین‌المللی، واقعیت این است که اقتصاد و تجارت به شدت آسیب‌پذیر است. حتی در نبرد دیپلماتیک فعلی بین ایران و ایالات متحده که با سیاست‌های نژادپرستانه و افراطی سردمداران ناپخته و جنگ‌طلب فعلی کاخ سفید به مرزهای حساس و پرتنش هم رسیده است باید با هوشمندی سطح روابط با شرکای تجاری و به ویژه همسایگان را وسعت و عمق بخشید تا آسیب‌پذیری کمتری داشت و اتفاقاً حال بیش از قبل به این تنش‌زدایی سیاسی نیازمندیم تا روابط و مناسبات تجاری و اقتصادی در شرایط کاهش فروش نفت و تحریم کاستی نگیرد. کوته سخن آنکه همانطور که در پیش گفته آمد تولید ملی با نصیحت و یا شعار و یا تزریق مسکن‌های آرام‌بخش رونق نمی‌گیرد. نیازمند عزم و اراده و اجماعی در سطح تمام ارکان دولت و حکومت است و اصلاحات ساختاری که پیش‌نیاز چنین رونقی است نیز نیازمند همین اراده و اجماع است. یکی از دوستان عزیز در تعریضی نسبت به یادداشت‌های نگارنده می‌گفت که نسخه‌های صرفاً اقتصادی برای کشور ما جواب نمی‌‌دهد. نسخه‌‌هایی مانند یکسان شدن نرخ ارز، یا حذف یارانه‌ها و از جمله آزادی قیمت بنزین و سوخت و برق و یا عدم دخالت دولت و مسایلی از این قبیل در شرایط عادی پاسخ می‌دهد و برای کشوری با شرایط عادی. اما اقتصاد در کشورمان حالا به حال و روز بیماری شبیه است که تنها یک سرماخوردگی ساده ندارد بلکه هم کلیه، هم معده، هم روده، هم دستگاه گردش خون و هم چند جای دیگر بدنش مشکل دارد و لذا الزاماً نمی‌توان برایش یک نسخه پیچید چرا که ممکن است داروی کلیه‌ای که به او می‌دهیم برای قلبش خطر بیاورد یا شربت معده‌اش کبد را از کار بیندازد و به همین خاطر نمی‌توان با قطعیت گفت که حذف سود سپرده از سیستم بانکی یا حذف یارانه سوخت و انرژی و یا قطع دست دولت از دخالت و ازجمله قیمت‌گذاری و یا هر راهکار دیگری همان نتیجه‌ای را در پی داشته باشد که در یک کشور با یک اقتصاد دیگر و سیاست دیگر جواب داده است… انکار نمی‌کنم که این حرف، در موارد بسیاری می‌تواند درست باشد و مصداق داشته باشد اما همین‌قدر می‌دانم و می‌دانیم که نشستن و تماشا‌کردن و دست به کار دیگری نزدن و به حرف و نصیحت اکتفا‌کردن و وقت گذراندن هم چاره کار نیست و مشکلی را حل نمی‌کند.

ضمن اینکه هنوز ظرفیت‌های فراوانی در کشور وجود دارد بخصوص از منظر نخبگانی که می‌توانند هر بحرانی را مدیریت کنند، به شرط آنکه از آنها در نظام تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی به درستی استفاده کنیم و از آنان مدد بخواهیم. ضمن آنکه هنوز می‌توانیم با افزایش سرمایه اجتماعی و پرهیز از جنگهای سیاسی و جناحی و یکجانبه‌گرایی و ایجاد وحدت و پرهیز از دامن‌زدن به اختلافات، ظرفیت‌های فراوان اقتصادی و اجتماعی کشور را در این مسیر به کار گیریم. ضرورت اتحاد در برابر دشمن خارجی و تقویت اقتصاد در شرایط تحریم می‌تواند همه ما را درباره ضرورت رونق‌بخشی به تولید ملی و اتخاذ بهترین راهکارها برای رفع موانع پیش روی آن به اجماع برساند. همچنان امیدوار بمانیم که ان‌شاء‌الله امسال چنین اتفاقی بیفتد تا سال بدترین تحریم‌ها را به سال استفاده از فرصتها و ظرفیت‌ها بدل کنیم.

Email this page

Source URL: https://www.ettelaat.com/%d8%b3%d8%a7%d9%84-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%81%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b2-%d9%81%d8%b1%d8%b5%d8%aa%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d8%b8%d8%b1%d9%81%d9%8a%d8%aa%e2%80%8c%d9%87%d8%a7/