محک
سرنگونی پهپاد استراتژیکی!
ابوالقاسم قاسم زاده
بامداد پنجشنبه۳۰ خرداد یک فروند پهپاد جاسوسی ارتش آمریکا به نام «گلوبال‌هاوک» بعد از تجاوز به حریم سرزمینی ایران در منطقه روبروی کوه مبارک استان هرمزگان، هدف آتش پدافند نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گفت و سرنگون شد. پخش این خبر به‌صورت یک انفجار، شدیدتر از سرنگونی پهپاد «گلوبال‌هاوک» شبکه‌های اطلاع‌رسانی جهان را در بر گرفت. بعد از چند ساعت شوک خبری، ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا در واکنش به این خبر گفت: «… این کار عمدی نبود، ممکن است یک فرد بی‌عقل و سرخود پهپاد ما را هدف قرار داده باشد، اما آنها پهپاد ما را بر فراز آبهای آزاد بین‌المللی هدف گرفتند، می‌توانیم آن را ثابت کنیم» این سخنان ترامپ شبکه‌های خبری غرب را آرام نکرد و موج انتشار شناسنامه پهپاد سرنگون شده که یک سلاح بسیار حساس جاسوسی ارتش آمریکاست و آن را «اسلحه استراتژیکی» می‌خوانند که در ارتفاع بسیار بالا و غیرقابل دسترس قادر به پرواز است، بالا گرفت.

صنایع نظامی آمریکا «گلوبال‌‌هاوک» را پیشرفته‌ترین سلاح جاسوسی با پیچیده‌ترین آرایش فنی برای دریافت و ثبت تصاویر اطلاعاتی،‌ معرفی می‌کند. چند نفر از کارشناسان مشهور نظامی آمریکایی در‌این‌باره اعلام‌ نظر کردند. فراگیری تعجب از این حادثه مختص آمریکا نبود، بلکه در سراسر جهان این عملیات را بسیار پیچیده و غیرقابل باور خواندند، به‌طوری‌‌که در همان ساعات اولیه بعد از پخش خبر، یکی از فرماندهان ارتش روسیه گفت: «این عملیات موفق نشان داد که جمهوری اسلامی ایران،‌ موشک‌های خاصی را تولید کرده و ساخته است که در فهرست متعارف موشک‌های در اختیار نیروهای مسلح ایران نیست!»

در اروپا دولت‌های فرانسه، آلمان و انگلیس در واکنش به سرنگونی پهپاد استراتژیک آمریکا با اعلام این‌که «خواستار آرامش همه طرف‌ها هستند» خطر شرایط جنگی در خلیج فارس را هشدار دادند. قیمت نفت هم در بازار جهانی یکباره سیر صعودی گرفت و به بیش از ۶۵ دلار رسید.

از سوی دیگر درحالی که آمریکایی‌ها تلاش کردند تا خبر دهند که پهپاد گلوبال‌هاوک در آبهای بین‌المللی مورد هدف موشک ایرانی قرار گرفته است، اما تصاویر روشن از محل سقوط این پهپاد که در نامه اعتراضی جمهوری اسلامی ایران به دبیرکل سازمان ملل به‌منظور اطلاع شورای امنیت آمده است، این تلاش آمریکایی‌ها را مورد تردید و سؤال قرار داد. ابتدا معاون وزیر امور خارجه، در تماس با حافظ منافع آمریکا در تهران گفت: «مدارک انکارناپذیری مبنی بر حضور پهپاد آمریکایی‌ در فضای جمهوری اسلامی ایران وجود دارد و حتی قطعاتی از لاشه این پهپاد در آب‌های سرزمینی ایران به دست آمده است.» تخت روانچی، نماینده ایران در سازمان ملل هم به خبرنگاران گفت:« به این پهپاد اخطارهای رادیویی داده شده بود، ولی به این اخطارها بی‌توجهی شد تا در حریم سرزمینی ایران سرنگون شد.» جانشین پدافند هوایی ستاد مرکزی خاتم‌الانبیاء‌(ص) هم گفت: «هواپیمای آمریکایی بعد از بارها اخطار، مورد اصابت موشک قرارگرفت و سرنگون شد.»

به پهپاد جاسوسی آمریکا در ساعت ۳ و ۵۵ دقیقه نیمه شب توسط پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران اخطار داده شد که به دلیل بی‌اعتنایی آنها، پهپاد در ساعت ۴ و ۵ دقیقه سرنگون شد.»

محمد جواد ظریف وزیر خارجه در پیام توییتر خود نوشت: «یک پهپاد آمریکایی ساعت ۱۴ دقیقه بامداد در وضعیت پنهان کار از امارات متحده عربی به پرواز درآمد و حریم هوایی ایران را نقض کرد. این پهپاد ساعت ۴ و ۵ دقیقه در مختصات جغرافیایی (۲۵٫۵۹٫۴۳شمالی) (۵۷٫۰۲٫۲۵ شرقی) در نزدیک کوه مبارک هدف قرار گرفت. ما قسمت‌هایی از پهپاد نظامی آمریکا را در آب‌های سرزمینی خود، جایی که این پهپاد ساقط شد، از آب خارج کردیم.» بخشی از لاشه این پهپاد از سوی ایران به نمایش گذاشته شده و محل دقیق سرنگونی آن در خاک ایران نیز رصد تصویری شده است.

در پایان چند نکته تفسیری نوشته می‌شود.

۱ـ اینکه جمهوری اسلامی ایران می‌گوید ما خواهان جنگ نیستیم شواهد و دلایلی روشن دارد که شاید از مهمترین آن‌ها این است که ما در حدود مرزهای تعریف شده خود مستقر هستیم و تاکنون به حریم مرزی هیچ کشوری تجاوز نکرده‌ایم. اما ترامپ از آغاز دوران ریاست‌جمهوری، حریم مرزی بسیاری از کشورها را نقض کرده و در بسیاری از مناطق حساس بین‌المللی در کنار مرزهای کشورها، انبوهی از تسلیحات جنگی را آرایش نظامی داده است. در حالی‌که مداوم می‌گوید: «ما خواهان جنگ با ایران نیستیم» سراسر آب‌های خلیج‌‌فارس و دریایی عمان مملو از آرایش و قدرت‌نمایی نظامی، جنگی ترامپ شده است که امنیت همه کشورها در منطقه را تهدید می‌کند.

۲ـ ‌اینک بعد از نزدیک به دو سال در داخل و خارج آمریکا، همه می‌گویند سیاست «فشار حداکثری» و «تحریم‌های همه‌‌جانبه» ترامپ جواب نداده است. متحدان آمریکا در اروپا به رئیس‌جمهوری آمریکا پیشنهاد می‌کنند در این سیاست تجدیدنظر کند، زیرا همه از آن زیان دیده‌اند.

۳ـ ترامپ مدام می‌گوید: «من جنگ نمی‌خواهم». این گفته او از سر تبیین و ارزیابی خسارت و فاجعه جنگ در خلیج‌فارس است که بسیاری از کشورها در شرق و غرب عالم را به بحران فراگیر و فاجعه‌بار سوق خواهد داد. ترامپ خود در آغاز مبارزه انتخاباتی برای دور دوم ریاست‌‌جمهوری قرار گرفته است. فشاردادن کلید جنگ با ایران و در «قلب انرژی دنیا» یعنی خلیج‌فارس، بدون‌تردید سقوط آزاد او را در افکار عمومی ملت‌ها در جهان، بخصوص در داخل آمریکا رقم خواهد زد.

۴ـ اکنون شعار حل اختلاف‌ها از طریق دیپلماسی فراگیر شده است. تنها راه گشایش و تغییر جهت‌گیری از تهدیدها به گفتگو، دست برداشتن از چماق سلطه‌گری و نظامیگری است. جهان منتظر است ترامپ به‌صورت علنی اعلام کند از سیاست فشار حداکثری و تحریم‌های همه‌جانبه علیه ایران دست برداشته و آماده حل اختلاف‌ها از طریق «گفتگوی حداکثری» است.

همه از سیاستمداران مسئول تا اندیشمند مستقل بر این باورند که دو واژه «فشار» و «گفتگو» همواره در تضادند و قابل جمع همزمان نیستند. جهت‌گیری «فشار» به‌‌دنبال تسلیم است، در حالی‌که «گفتگو» در بستر مصالحه و توافق در ماتریس منافع مشترک حرکت می‌کند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ