محک
شکست دیگر برای وزیر خارجه ترامپ!
ابوالقاسم قاسم زاده
برای دومین بار طی یک هفته گذشته پمپئو وزیر خارجه ترامپ به‌خاطر تغییر ناگهانی برنامه سفر از پیش تعیین شده خود، خبرساز شد. چهارشنبه هفته گذشته در واپسین لحظات، پمپئو برنامه سفرش به برلین را لغو کرد و با عجله در نیمه‌های شب راهی عراق شد تا در بغداد با مسئولان این کشور درباره «تهدیدهای امنیتی» ایران و نگرانی آمریکا از آن، گفتگو کند. چند ساعتی برخی خبرگزاری‌ها اطلاع دادند که هواپیمای پمپئو از شناسایی رادارها محو شده است تا اینکه حضور او در بغداد و دیدار با مقام‌های دولت عراق در خبرها آمد. بعد هم هیچ توافق یا بیانیه‌ مشترکی که نشان دهد دولتمردان عراقی با وزیر خارجه آمریکا در اجرای سیاست فشار حداکثری علیه ایران، همراه و همگام شده‌اند، انتشار پیدا نکرد. نخست‌وزیر و رئیس جمهور عراق رسماً اعلام کردند که سیاست تحریمی ترامپ علیه ایران را قبول ندارند و اجازه نمی‌دهند از خاک عراق برای حمله نظامی به ایران استفاده شود. پمپئو با دست‌های خالی و با عجله از بغداد برگشت، در حالی که اغلب رسانه‌های خبری و سیاسی داخل آمریکا بر شکست وزیر خارجه در این سفر انگشت گذاشتند و آن را بعد از کودتای شکست‌خورده در ونزوئلا که بولتن، مشاور امنیت ترامپ فرماندهی آن را به عهده داشت، شکست پمپئو وزیر خارجه نامیدند. این بار، پمپئو قرار بود به مسکو سفر کند و با پوتین رئیس جمهور و لاوروف وزیر خارجه روسیه دیدار حضوری داشته باشد. در میانه راه وزیر خارجه آمریکا تصمیم گرفت به بلژیک برود تا از فرصت حضور وزرای خارجه کشورهای اروپایی (اتحادیه) در نشست خبرساز آنها در بروکسل استفاده کند با آنها عکس دستجمعی که نشان از همسویی اتحادیه اروپا با آمریکا درباره ایران باشد، بگیرد و بقول معروف نشان دهد که اروپا و آمریکا برای اجرای سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی ایران به اجماع رسیده‌اند!

این حرکت وزیر خارجه ترامپ هم با دیوار سرد استقبال در اتحادیه اروپا و از سوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه مواجه شد. «موگرینی» به خبرنگاران گفت «در نخستین ساعات بامداد از سفر غیرمنتظره پمپئو به بروکسل مطلع شدم، برنامه نشست وزرای خارجه اتحادیه درباره یافتن راه حلی برای اجرای کامل توافق هسته‌ای با ایران است و برنامه‌ها بسیار فشرده تنظیم شده‌اند. پمپئو در حالی که موفق نشد با مجموعه وزراء خارجه اروپا ملاقات و گفتگو داشته باشد، تلاش داشت تا با وزراء خارجه اتحادیه که برای تشکیل جلسه به بروکسل آمده بودند، عکس دستجمعی یادگاری بگیرد. این اقدام هم صورت نگرفت و بیشتر خبرساز شد. یکی از این وزرا به خبرنگار «وال استریت ژورنال» گفت: «پمپئو برای گرفتن عکس یادگاری به بروکسل آمده بود تا نشان دهد و تبلیغ کند که اروپا علیه ایران در کنار آمریکا ایستاده است. ما مخالفت کردیم و برنامه کاری جلسات خودمان را پیش بردیم.»

این سفر، شکست دیگری برای وزیر خارجه ترامپ شد طوری که پمپئو در بازگشت از بروکسل گفت: «من به نشست وزراء آمدم تا در بروکسل به آنها بگویم، آمریکا به دنبال جنگ با ایران نیست و ما خواهان گفتگو با تهران هستیم!» یکی از روزنامه‌‌های صبح تهران در بررسی خبر سفر پمپئو به بروکسل نوشته است:

«استقبال سرد موگرینی از سفر پمپئو به بروکسل باعث شد تا تیم وزارت خارجه آمریکا پیش از فرود هواپیمای حامل وزیر خارجه آمریکا در بلژیک متوجه شوند که اروپایی‌‌ها این بار بر خلاف گذشته برای آنها فرش قرمز ویژه پهن نکرده‌اند. آنها ساعاتی پیش از برگزاری نشست مشترک وزرای خارجه کشورهای اروپایی، متوجه شدند که اروپایی‌ها تمایل چندانی به حضور وزیر خارجه آمریکا در نشست مشترک وزرا ندارند؛ بنابراین تلاش‌های آنها به برنامه‌ریزی برای دیدارهای دوجانبه معطوف شد. مایک پمپئو به نشست چهارجانبه موگرینی با وزرای خارجه کشورهای اروپایی عضو برجام یعنی آلمان، فرانسه و انگلیس نیز راه پیدا نکرد تا در نهایت سفرش به اروپا آنگونه که می‌خواست پیش نرود.

سفر دیروز مایک پمپئو به بروکسل با هدف یارگیری از کشورهای اروپایی برای اجرای تحریم‌های اقتصادی بی‌سابقه آمریکا علیه ایران انجام شد. کشورهای عضو اتحادیه اروپا اما برای یافتن راهکاری جهت عملیاتی‌کردن سریع‌تر ساز‌وکار مالی اروپا برای تجارت با ایران موسوم به «اینستکس» و بحث بر سر اجرای تعهدات کامل اروپا در چارچوب توافق هسته‌ای با ایران به رغم تحریم‌‌های آمریکا در بروکسل گرد هم آمده بودند. به نظر می‌رسد برای اروپا که طی یک سال گذشته بارها خواستار بازگشت آمریکا به برجام بوده، اکنون دیگر سخنان وزیر خارجه این کشور درباره توافق هسته‌ای با ایران شنیدنی نباشد. موگرینی دیروز در نخستین نشست وزرای خارجه کشورهای اروپایی عضو برجام تأکید کرد که توافق هسته‌ای با ایران را «ستون اصلی امنیت اروپا» می‌‌داند و تلاش‌های اتحادیه اروپا برای نجات برجام ادامه خواهد داشت. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین به حمایت کامل این سازمان از توافق هسته‌ای اشاره کرد و از ایران خواست همچنان به تعهداتش در چارچوب برجام متعهد بماند.

هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان نیز پس از نشست مشترک برجام گفت که در این نشست وزرای خارجه بار دیگر تأکید کرده‌اند که ادامه توافق هسته‌ای با ایران برای امنیت اروپا حیاتی است. او به ایران اطمینان داد که کشورهای اروپایی به اجرایی‌شدن کامل توافق متعهد هستند و در این زمینه تلاش خواهند کرد.»

وزیر خارجه آمریکا به مسکو رفته و قرار است با وزیر خارجه و رئیس جمهور روسیه ملاقات داشته باشد.

«لاوروف» قبل از ورود پمپئو به مسکو به خبرنگاران گفت: «تحریم نفتی آمریکا مغایر با مصوبه شورای امنیت سازمان ملل درباره برجام است.» وزیر خارجه روسیه به شدت سیاست‌های تحریم و مقابله ترامپ با ایران را رد و محکوم کرد.

ترامپ در اجرای طرح فشار حداکثری علیه ایران، انزوای جمهوری اسلامی ایران در صحنه بین‌المللی، به‌خصوص از نگاه اتحادیه اروپا را دنبال می‌کرد. اما تاکنون جواب مناسب نگرفته است و به‌نظر می‌رسد ترامپ در اجرای سیاست تحریم و مقابله با ایران منزوی شده است و اغلب کشورها سیاست‌ او را برای صلح و امنیت بین‌المللی خطرناک ‌می‌دانند.

در ایران بخصوص در افکار عمومی،‌ نگاه به بررسی و اعلام مواضع از سوی روسیه و چین درباره اقدام ترامپ، حساسیت بیشتری پیدا کرده است. بسیاری معتقدند که دو قدرت سیاسی،‌ اقتصادی بین‌المللی در مسکو و پکن می‌توانند سیاست قوی برای بازدارندگی ترامپ از افزایش بحران در خاورمیانه و خلیج‌فارس داشته باشند.

جامعه ملل نیز از پکن و مسکو انتظار دارند مانع ترامپ برای آغاز جنگی دیگر در خلیج‌فارس، قلب انرژی جهان شوند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ