تزریق دارو و واکسیناسیون بدون درد
شیوه های نوین و کارآمد در استفاده از میکروسوزن ها
 

پچ میکروسوزنی برای تشخیص بیماری سل
اکنون دهه ها است انسان ها از نحوه درمان سل اطلاع دارند. مشکل اصلی در رابطه با بیماری سل در نبود فناوری لازم یا دانش کافی نیست؛ مشکل به تشخیص این بیماری مربوط می شود. در بیشتر مبتلایان به سل این بیماری یا خیلی دیر تشخیص داده می شود یا اصلاً تشخیصی صورت نمی گیرد.آسان کردن تشخیص سل یک استراتژی امیدوارکننده است که یکی از گزینه های تشخیص آسان آن کاربرد پچ میکروسوزنی است. پچی که تقریباً هم اندازه ناخن انگشت است برای کسانی که با دیدن سوزن سرنگ وحشت زده و عصبی می شوند بسیار قابل تحمل تر است. این پچ های شبیه به باند پانسمان هم با دوام هستند و هم قابل حمل. بنابراین برای استفاده در کشورهایی که حمل و نگهداری ابزار تشخیص پزشکی برایشان مشکل است بسیار کاربردی و مفید هستند.
حتی خود بیماران هم می توانند این پچ ها را بدون حضور پزشک استفاده کنند. به هنگام استفاده از این پچ ها دیگر نیازی نیست دقت و حساسیتی که در انجام تست زیرپوستی برای تشخیص سل با سرنگ های حاوی محلول اعمال می شود به کار برد، چون سوزن های پچ میکروسوزنی از پیش در اندازه مشخص و لازم ساخته شده اند. بنابراین، کسانی که اطلاعات پزشکی کافی ندارند، کافی است واکنش پوستشان را پس از استعمال آنتی ژن بررسی کنند. بدین ترتیب که ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از استفاده از این پچ پلاستیکی آغشته به آنتی ژن، باید میزان تورم پوست را با کمک خط کش اندازه بگیرند. به طور معمول، اگر قطر تورم بیشتر از ۶ میلی متر باشد، فرد مبتلا به سل است. بنابراین فرد بدون احساس درد و ترس می تواند وجود یا عدم این بیماری را در بدن خود تشخیص دهد. در واقع فرو رفتن سوزن های پچ مانند این است که فشار اندکی به پوست وارد شده باشد. این نامحسوس تر از دریافت واکسن است.
مرکز نانوفناوری ملی (NANOTEC) در تایلند در حال مطالعه روی چندین ماده مختلف از جمله سیلیکون یا ترکیبات حلالی مانند شکر برای تولید میکروسوزن های این پچ است. این مرکز همچنین قصد دارد هزینه تولید این سوزن های ریز را کاهش دهد. میکروسوزن های
پلاستیکی بسیار ارزان هستند اما قیمت آنتی ژنی که باید روی سوزن ها را بپوشاند از ۱ تا ۱۵ دلار برای هر تست متغیر است. در نتیجه پژوهشگران این مرکز در تلاش هستند با انتخاب مؤثرترین آنتی ژن سل هزینه تولید آن را به ۲ تا ۳ دلار کاهش دهند.
تیم تایلندی تنها گروهی نیستند که روی ساخت میکروسوزن های تشخیص سل کار می کنند. تیم پژوهشگران دانشگاه واشنگتن نیز در حال انجام پژوهش هایی روی میکروسوزن هایی برای تشخیص سل در خوکچه های هندی هستند.
***
تزریق کاملاً بدون درد برای بسیاری از شرکت های سازنده ابزار پزشکی افسانه بوده است و شاید ناممکن بودن این امر دلیل منصرف شدن آنها در ساختن ابزار تزریق دارو بدون ایجاد درد بوده باشد. اما خوشبختانه امروزه بسیاری از شرکت ها بعد از نخستین موفقیت در استفاده از «میکروسوزن ها» (micro-needle)از این ابزار بهره برده اند و تا انجام مراحل کارآزمایی بالینی که شامل مطالعه روی تأثیر داروها بر بدن و نیز شیوه های درمانی جدید است، پیش رفته اند.میکروسوزن ها سوزن های ریزی هستند که طول هر کدامشان فقط چند صد میکرومتر است. به عبارتی دیگر، آنها کوچک تر از یک میلی متر هستند و تقریباً با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند. دو نوع میکروسوزن وجود دارد: میکروسوزن های توخالی و میکروسوزن های توپر. میکروسوزن های تو خالی شبیه به سوزن های تزریق معمولی هستند. سر تیز و ساقه ای تو خالی شبیه به لوله بسیار باریک دارند که داروی مایع درون آنها جریان می یابد تا وارد بدن شود. با استفاده از یک وسیله فروکننده (applicator)می توان یک میکروسوزن توخالی را در عمق مشخصی وارد پوست کرد. سپس عمل تزریق توسط یک پمپ آغاز می شود.
میکروسوزن های توپر به صورت ردیفی روی یک صفحه طوری قرار می گیرند که از صفحه بیرون بزنند. طول میکروسوزن ها و در نتیجه عمقی که تزریق در آن انجام می شود طی تولید این سوزن ها در کارخانه مشخص شده است. برای تزریق، ابتدا میکروسوزن ها به مایع واکسن آغشته و سپس به پوست فرو برده می شوند. پس از وارد شدن در پوست، واکسنی که سطح آنها را پوشانده جدا شده و بدین ترتیب پس از خارج کردن سوزن ها این ماده در پوست باقی می ماند.
میکروسوزن ها بیشتر از هیدروژل ساخته می شوند. هیدروژل مشابه ماده ای است که در ساخت لنزهای چشمی نرم به کار
می رود. آنها در حالت سفت و خشک باقی می مانند، به طوری که می توانند وارد پوست شوند. در حین فرو رفتن نیز به سرعت مایع موجود در پوست را از محل سوراخ شدگی جذب می کنند، سپس متورم شده و تشکیل ماده ای ژله مانند را می دهند.

واکسیناسیـون بدون درد با استفاده از میکروسوزن ها
به طور معمول واکسیناسیون با تزریق واکسن به درون ماهیچه انجام می گیرد. اما جالب است بدانیم که پوست ما بسیار بیشتر از ماهیچه ها سلول های ایمنی دارد. به همین دلیل است که پژوهشگران عقیده دارند واکسیناسیون از طریق تزریق به پوست می تواند بازده بسیار بیشتری از روش متداول واکسیناسیون داشته باشد. در روش جدید واکسیناسیون از میکرو سوزن ها استفاده می‌شود.این سوزن های ریز فقط به لایه های بالایی پوست نفوذ می‌کنند و در نتیجه دردی به همراه ندارند.

آیا این روش بهترین روش تزریق واکسن است؟
میکرو سوزن ها ابزاری نویدبخش و بدون درد برای واکسیناسیون و تزریق دارو به پوست هستند. مرکز علمی پژوهش های دارویی «لِیدن» در هلند جوانب مختلف واکسیناسیون از طریق پوست را بررسی کرده و یکی از نتایج مهمی که به دست آورده این است که عمق تزریق مهم نیست و بهتر این است که دوز تعیین شده واکسن به جای یک روز در چند روز به بدن فرد تزریق شود. علی رغم این کشف مفید، هنوز هم بحث های زیادی درباره این که آیا این روش واقعاً کارآمدتر از روش های رایج است یا خیر وجود دارد. همچنین این که بهترین روش برای تزریق واکسن با استفاده از میکرو سوزن ها کدام است هنوز موضوعی مورد بحث است.

عمق تزریق اهمیتی ندارد
یکی از نتایجی که پژوهشگران به دنبال استفاده از میکروسوزن ها به آن دست یافتند، این است که هیچ ارتباطی بین عمق تزریق درون پوست و پاسخ بدن در ایجاد مصونیت از بیماری وجود ندارد. به بیانی دیگر، در واکسیناسیون درون پوستی مهم نیست که سوزن تا چه عمقی در پوست فرو می رود. بنابراین، هیچ مقرراتی برای طراحی میکروسوزن ها وجود ندارد. این یک نکته مثبت است، چون کار طراحی را آسان می کند و متعاقب آن هزینه تولید آنها کم می شود. این موضوع تا کنون هرگز مورد بررسی قرار نگرفته بود اما با وجود این سوزن های ریز و دستگاهی که برای فرو کردن آنها در عمق معینی از پوست ابداع شده است پزشکان می توانند میکروسوزن های توخالی را درون پوست قرار داده و سپس حجم معینی از واکسن را تزریق کنند.

تقلید از عفونت
یکی دیگر از کشفیات پژوهشگران مرکز علمی لیدن این بود که اگر مقدار تعیین شده واکسن در طول چندین روز تزریق شود عملکرد بهتری خواهد داشت. با این شیوه، نوعی عفونت طبیعی به دنبال واکسیناسیون در بدن تحریک می شود. آزمایش های انجام شده نشان داده اند که پاسخ سیستم ایمنی بدن با این روش به حدی بالا می رود که دیگر نیازی به ترکیب کردن «ادجوانت» به واکسن نبود. ادجوانت ماده بالابرنده پاسخ سیستم ایمنی بدن است و به سیستم ایمنی کمک می کند واکسن را در بدن پردازش کند. اگر ضرورت افزودن این ماده به واکسن حذف شود، یعنی اگر دیگر نیازی نباشد که پزشکان آن را به بدن تزریق کنند هزینه های واکسیناسیون کاهش می یابند و آماده سازی واکسن ها با سهولت بیشتری انجام می شود. علاوه بر این، برخی از ادجوانت ها برای تزریق به درون پوست مناسب نیستند. با این وصف، روشی که افزودن این ماده را به بدن غیر ضروری و زاید می کند، برای تزریق واکسن به پوست بسیار سودمند واقع می شود.

روش جدید
پژوهشگران علاوه بر آزمایش کردن چند تکنیک تزریق واکسن، روش جدیدی برای آغشتن سطح میکروسوزن های توپر به کار بستند. آنها واکسن دیفتری را به صورت لایه لایه روی مجموعه ای از سوزن ها مالیدند. با تصمیم گیری برای این که چند لایه واکسن روی میکروسوزن ها قرار داده می شود، می توان تعیین کرد دقیقاً چه مقدار واکسن دیفتری در نهایت درون پوست رها می شود. به دلیل کم بودن مساحت سطح میکروسوزن ها، فقط دوز محدودی از واکسن می تواند سطح سوزن ها را بپوشاند و به درون پوست تزریق شود. اما با وجود تکنیک لایه لایه، اکنون دیگر می شود مقدار واکسن کافی را با میکروسوزن های آغشته به لایه های واکسن نه فقط به حیوانات، بلکه به انسان ها نیز تزریق کرد. این روش کمک می کند تا پژوهشگرها بتوانند میکروسوزن ها را در مطالعات کلینیکی آزمایش کنند.
این روش ثابت کرد که واکسیناسیون در مقابل بیماری دیفتری از طریق تزریق درون پوستی حتی از روش های رایج واکسیناسیون نیز بهتر نتیجه می دهد و درد کمتری ایجاد می کند. بدین ترتیب در دوز واکسن ها، به ویژه واکسن های کمیاب صرفه جویی می شود و هزینه واکسیناسیون پایین می آید. این شیوه جدید بدون شک یک گام رو به جلو برای انجام واکسیناسیون بدون درد است.

عملکرد و مزایای میکروسوزن ها در دارورسانی به بدن
پچ های مجهز به میکروسوزن در رساندن دارو به اندام های داخلی بدن که با روش های متداول تزریق به سختی انجام می شوند مفید هستند. دامنه وسیعی از شیوه های فارماکوکینتیک (Pharmacokinetics)، از روش های سریع تر از مصرف خوراکی گرفته تا دارورسانی پایدار در یک روز را می توان با کمک پچ های میکروسوزنی روی بیماران پیاده کرد. این پچ ها در از بین بردن درد و میگرن مفید هستند. به علاوه، آرایه های میکروسوزنی می توانند به طور هم زمان و دقیق چندین نشانگرزیستی یا متابولیت مانند گلوکز، لاکتات و دیگر شاخص های فیزیولوژیکی را شناسایی کنند.دانشمندان دانشگاه «کاردیف» در ولز انگلستان به فناوری تازه ای
در ساخت میکروسوزن دست یافته اند که علی رغم سوزن های سرنگ متداول نه بزرگ هستند و نه هنگام تزریق درد ایجاد
می کنند. میکروسوزن های ابداعی آنها که حتی از موی انسان باریک تر هستند با وجود نازک بودنشان بهتر از سوزن های رایج تزریق زیرجلدی دارو را به نقطه مورد نظر در بدن می رسانند. آنها به طور خاص برای انجام تزریق بدون درد طراحی شده اند و علاوه بر تزریق دارو و واکسن به منظور تزریق انسولین و نیز نمونه گیری از خون برای مقاصدی مانند تشخیص زود هنگام بیماری کاربرد دارند. نفوذ سطحی آنها به پوست مزیتی برای درمان بیماری های پوستی از جمله برخی از اشکال سرطان پوست است. به علاوه، تولید آنها بسیار ارزان تر از تولید سوزن های سرنگ متداول تمام می شود. این دانشمندان امیدوار هستند که میکروسوزن هایشان جایگزین سرسوزن های رایج شوند. این میکروسوزن ها علاوه بر فراهم آوردن راحتی و درد کمتر برای بیمار، از هدر رفتن ماده دارویی طی تزریق جلوگیری کرده و به پزشک یا پرستار کمک می کنند تا کنترل بیشتری روی دوزی که تزریق می شود داشته باشد. این ویژگی مثبت در بهتر درمان شدن بیمار نقش مهمی دارد.

نقش میکروسوزن ها در از بین بردن ترس و درد
با وجود این که استفاده از سوزن های کوچک تر برای کاهش درد ناشی از تزریق کافی نیستند، پچ هایی که دارای سوزن های بسیار کوچک و نازک تر از مو هستند می توانند ترس از فرو رفتن سوزن در بدن را برطرف کنند و در مقایسه با تزریق زیر جلدی درد کمتری را ایجاد کنند. بیمار با استفاده از پچی که روی پوست متصل می شود
تزریق بهتر و درد کمتری را تجربه می کند و خودش می تواند پچ میکروسوزن داری را که خوب طراحی شده به کار ببرد. به این ترتیب می تواند ارتباط نزدیک تری با کاری که پزشک برایش انجام می دهد داشته باشد. تسکین درد یکی از کاربردهای اصلی پچ های میکروسوزنی است. بنابراین، بیمار بدون نگرانی از بروز درد یا ترس از سوزن برای از بین بردن درد ناحیه مشخصی از بدنش به جای مالیدن کرم یا ژل موضعی می تواند از پچ میکروسوزنی استفاده کند.

فناوری میکروسوزن ها خالی از اشکال نیست
شاید تزریق موفقیت آمیز دارو به بدن با میکروسوزن های توخالی و توپر به طور همزمان کار سختی باشد. ایراد میکروسوزن های
توخالی این است که ممکن است دارو از آنها نشت کند. در مورد میکروسوزن های توپر نیز این مشکل وجود دارد که گاهی به طور کامل و یکنواخت به دارو یا واکسن آغشته نمی شوند.
از دیگر نگرانی هایی که در ارتباط با استفاده از میکروسوزن ها وجود دارد این است که پزشک چطور می تواند مطمئن شود دوز کامل واکسن یا دارو بعد از تزریق با میکروسوزن وارد پوست شده است. هر دو نوع میکروسوزن ها، یعنی انواع تو خالی و توپر ممکن است باعث شوند که دارو روی پوست بیمار تراوش کند. این می تواند هم به دلیل آسیب دیدگی میکروسوزن باشد و هم عدم کاربرد درست آن توسط پزشک. این یعنی این که درمان به خوبی انجام نمی شود. پس اگر تزریق بدون درد با کمک میکروسوزن ها به روشی رایج در دارورسانی به بدن تبدیل شود، پزشکان و پرستاران باید آموزش های زیادی ببینند تا پچ های میکروسوزنی را درست به کار ببرند.
مشکل دیگر، شکنندگی میکروسوزن ها است. ممکن است این سوزن های ریز بشکنند، از پچ جدا شوند و در پوست گیر کنند. با این حال در مورد میکروسوزن های هیدوژلی قابل حل و تجزیه پذیر این نگرانی وجود ندارد. اما میکروسوزن های توخالی و توپری هستند که از موادی مانند تیتانیوم ساخته می شوند. این قبیل مواد در بدن جذب نمی شوند و سوزش ایجاد می کنند. در این صورت، تزریقی که قرار بود بی درد باشد آن قدرها هم خالی از احساس درد نخواهد بود.

code

Email this page

نسخه مناسب چاپ