عملیات دریا دلان ارتش علیه دزدان دریایی
 

در باره دستاوردهای تکاوران نیروی دریایی ارتش سخن بسیار است. از دفاع ۳۴ روزه خرمشهر، نقش تکاوران در انهدام سکوهای نفتی عراق در هفتم آذر و سایر رشادت ها صحبت ها به میان آمده است، اما از موفقیت­ها و دستاوردهای جدید این نیرو، کمتر صحبت شده است. از این رو بر آن شدیم اطلاعات عملیات رعد یک به عنوان یکی از بزرگ­ترین افتخارت تکاوران نیروی دریایی راهبردی ارتش را ارائه کنیم.

ششم فروردین۱۳۹۱

ساعت ۸ صبح – شمال اقیانوس هند – کشتی فلبر ایران گیلان (Eglantine) متعلق به خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران مورد حمله دزدان دریایی قرار گرفته و ربوده شد.

از سال ۱۹۹۱ با سرنگونی حکومت دیکتاتوری ژنرال محمد زیادباره سومالی وارد جنگ­های داخلی و ستیزهای قومی شد که حاصل آن بعد از ده­ها سال، فقر و محرومیت مردم این کشور بوده است. از سال ۲۰۰۵ میلادی دزدی مدرن دریایی در سواحل سومالی مورد توجه جامعه بین ­المللی قرار گرفت.

دزدان دریایی سومالیایی با استفاده از تجهیزات جنگی مدرن در خلیج عدن و نزدیک تنگه ب­اب المندب اقدام به ربایش کشتی­ها و هدایت آن ها به سواحل سومالی کرده و با گروگان­گیری کشتی، خدمه و بار درخواست باج­های سنگین چند میلیون دلاری می­کنند.

جالب اینجاست که دزدی دریایی از قدیمی­ترین جنایات علیه بشریت است و تاریخ دیرینه دارد، اما این نوع از دزدی دریایی بی­سابقه بوده است. با شدت گرفتن دزدی دریایی در خلیج عدن شورای امنیت سازمان ملل متحد وارد عمل شد و از کشورها برای جلوگیری از این اقدام درخواست کمک کرد و به این ترتیب کریدور بین­ المللی عبور و مرور در سرتاسر خلیج عدن طراحی شد تا کشتی­های تجاری با حرکت در این کریدور تحت اسکورت ناوهای جنگی کشورهای دنیا قرار گرفته و از حملات دزدان دریایی سومالیایی مصون بمانند.

اما این تدبیر جهانی نتوانست مشکل اصلی یعنی فقر و ایجاد میل به خشونت و دسترسی به ثروت­های هنگفت بادآورده را در جوانان سومالیایی از بین ببرد. بنابراین جوانان سومالیایی برای دزدی دریایی به سواحل دورتر عزیمت کردند.

به این منظور دزدان دریایی نیاز به استفاده از کشتی­های بزرگ­تر داشتند. چنانکه در مورد اتفاق حاضر دزدان دریایی سومالیایی با ربودن یک کشتی ماهیگیری سریلانکایی و کشتن ۴ خدمه آن، آن را برای حمله به طعمه ­های بزرگ­تر، به یک پایگاه ثابت خود در دریا تبدیل کردند که اصطلاحا به آن Mothership(کشتی مادر) می­ گویند.

دزدان دریایی با استفاده از Mothership، قایق­های تندرو خود را یدک کشی و از سواحل سومالی دور و دورتر می­ کردند.

جالب است بدانید که هر ۴ خدمه کشتی ماهیگیری سریلانکایی توسط یک نوجوان ۱۷ ساله کشته شدند. در میان دزدان دریایی نوجوان ۱۳ سال ه­ای نیز وجود داشت. دزدان دریایی تحت فرمان یک نفر قرار داشتند. در تیم دزدان دریایی نفرات آشنا به هدایت کشتی و نیروی تحرک یگان وجود داشت تا از امتناع کارکنان کشتی ربوده شده در خصوص هدایت کشتی ربوده شده به سواحل سومالی جلوگیری به‌عمل آورند. رئیس دزدان، با استفاده از تلفن­های مخصوص ماهواره­ای با نفراتی در ساحل سومالی و تعدادی قایق دیگر در آب­های سومالی در ارتباط بود.

گروه مورد اشاره از دزدان دریایی با کمک Mothershipتا حدود جنوب سواحل مالدیو حرکت کرده بودند و در آنجا از بخت بدشان کشتی ایران گیلان از کشتی­های فله­بر خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران را هدف خود قرار دادند.

آنها در ساعت هشت صبح روز ششم فروردین ۱۳۹۱ با استفاده از قایق های تندرو و نردبان­های آلومینیومی وارد کشتی ایران گیلان شدند و به سرعت خدمه کشتی را که از ملیت های مختلف ایرانی، اکراینی، پاکستانی و فیلیپینی بودند به گروگان گرفتند.

یکی از خدمه قبل از گروگان­گیری کلید مخصوص را فشار می­دهد. این دکمه پیام خاصی را به خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران مخابره کرد که مورد حمله دزدان دریایی قرار گرفته است. در نتیجه افسر امنیت خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران سعی در برقراری ارتباط با فرمانده کشتی ایران گیلان می­کند و به دلیل عدم برقراری ارتباط از ربوده شدن آن اطمینان حاصل می­شود.

خبر به سرعت به وزیر راه و شهرسازی و سپس هئیت دولت مخابره می­شود. شورای عالی امنیت ملی برای دفاع از جان خدمه و جلوگیری از باج ­خواهی دزدان دریایی و دفاع از حیثیت جمهوری اسلامی ایران و به تبع آن، عبرت دزدان دریایی از ستاد کل نیروهای مسلح درخواست اقدام لازم را می­ کند و به این ترتیب ارتش جمهوری اسلامی ایران مأمور به بازپس گیری سالم خدمه، کشتی و بار می­شود. با جلسه مشترک فرماندهان ارتش در مرکز کنترل و فرماندهی اجا، تیپ عملیات ویژه نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای انجام این مأموریت انتخاب می­ شود.

هفتم فروردین­ ۱۳۹۱؛ ابلاغ و تفهیم مأموریت به تیپ عملیات ویژه

تکاوران تیپ عملیات ویژه، توسط فرماندهی وقت تفهیم ماموریت شدند. اصل اول نجات خدمه و بازپسگیری کشتی ایران گیلان متعلق به جمهوری اسلامی ایران، اصل دوم اعاده حیثیت از جمهوری اسلامی ایران، اصل سوم دفاع از منافع ملی ایران در آب­های بین­المللی و دوردست ابلاغ شد.

سپس فرماندهی خطرات مأموریت و زمان محدود را به کارکنان یادآور شد. با وجود خطرات بیان شده تعداد ۱۰۰ نفر از تکاوران دریایی برای انجام بی­درنگ و سریع این مأموریت داوطلب شدند.

اما قبل از همه باید فرمانده گروه مشخص می­شد. فرماندهی چنین عملیاتی باید بر عهده یک فرد شجاع، مدبر و تیزهوش قرار می­گرفت تا در صحنه بتواند تصمیمات قاطع و عملیاتی را اخذ کند.

ناخدایکم «کوروش سلیمانی» که خود یکی از داوطلبین برای اجرای این مأموریت بود، اصلح ترین فرد برای اجرای این مأموریت خطیر شناخته شد. وی ۲۹ نفر دیگر را برای اجرای این مأموریت خطرناک از بین داوطلبین انتخاب کرد و با توجه به اینکه امکان انجام هرگونه عمل توسط دزدان دریایی وجود داشت، توسط مرکز فرماندهی و کنترل عملیات تصمیم بر این شد که گروه عملیات ویژه با کشتی تجاری به تعقیب کشتی ایران گیلان بپردازند و در فاصله ای دورتر یکی از ناوشکن­های نیروی دریایی مستقر شود. به این منظور گروه عملیات ویژه با هواپیمای نیروی دریایی ارتش سریعاً به چابهار منتقل شد.

هشتم فروردین۱۳۹۱

در چابهار پزشک و پزشکیار و تعدادی دیگر با گروه عملیات ویژه همراه شدند و تعداد نفرات به ۳۸ نفر رسیده بود.

ساعت ۰۴:۳۰ بامداد، انتقال نفرات گروه عملیات ویژه با تجهیزات لازم (اسلحه، مهمات، قایق) از بندر کنارک به داخل کشتی ایران فارس یکی از دیگر کشتی­های متعلق به خطوط کشتیرانی انجام شد و به کوروش سلیمانی تاکید شد که باید ظرف ۴ روز کشتی و خدمه آزاد شوند.

با محاسبات انجام شده، سرعتی بالاتر از سرعت کشتی ایران گیلان انتخاب شد و با انجام محاسبات، کشتی ایران فارس ظرف ۳ روز آینده به کشتی ایران گیلان می رسید. این فرصت زمان لازم را برای آموزش و طراحی عملیات به فرمانده عملیات داد. بنابراین کار آموزش و اجرای تمرینات مختلف در کشتی ایران فارس انجام می­شد. ایران فارس شباهت زیادی به کشتی ایران گیلان داشت. تمامی تکاوران برای چندین بار، با تمام جزئیات کشتی ایران فارس آشنا شدند تا افراد بتوانند در تاریکی مطلق در تمامی اماکن کشتی حرکت کنند. انواع روش­ها به طراحی و به بحث گذاشته شد و تمامی تجیهزات برای حضور در عرشه کشتی ایران گیلان آماده شسد.

یازدهم فروردین۱۳۹۱

ساعت ۰۴:۲۰ بامداد، ایران فارس به نزدیک­ترین فاصله ممکن به کشتی ایران گیلان رسید. انتظار بر این بود که دزدان دریایی از فعالیت تکاوران دریایی غافل بمانند. تکاوران با قایق تندرو از کشتی ایران فارس جدا و به سمت کشتی ایران گیلان عزیمت کردند.

اما به محض نزدیک شدن با حجم گسترده­ای از آتش دزدان دریایی مواجه شدند. دزدان دریایی حتی مجهز به آرپی­جی ۷ بودند. گلوله ­ها یکی پس از دیگری از کنار تکاوران عبور می‌کرد. اگرچه اصابت­هایی نیز رخ داد اما کاری نبود و به این ترتیب تلاش اول تکاوران ناکام ماند. قایق­ها آرام آرام از کشتی ایران گیلان فاصله گرفتند. این اقدام باعث عصبانیت دزدان دریایی شده بود و آنها خدمه را مورد اذیت و آزار قرار دادند. متأسفانه دو تن از خدمه فیلیپنی را کشته و فرمانده کشتی ایران گیلان را با گلوله مجروح کردند. دزدان دریایی با این اتفاق درخواست باج بی­سابقه ۲۵ میلیون دلاری را از ایران مطرح کردند. این در حالی بود که بیشترین باج درخواستی مربوط به ربایش کشتی Sirius متعلق به عربستان سعودی و رقم بیست میلیون دلار بوده است و عربستان سعودی با پرداخت این باج کشتی خود را از دست دزدان دریایی رها کرده بود. در یازدهم فروردین ماه ۱۳۹۱ سه تلاش دیگر تکاوران برای رسیدن به عرشه کشتی ایران گیلان نیز با ناکامی مواجه شد.

دوازدهم فروردین۱۳۹۱

ساعت ۰۱:۳۰ بامداد فرا رسید. دفعات قبل تلاش تکاوران برای ورود به عرشه کشتی از پاشنه (عقب کشتی) صورت می­پذیرفت. عقب کشتی دارای ارتفاع کمتری بود و با توجه به حرکت کشتی به سمت جلو امکان نزدیک شدن و سوار شدن بر آن راحت­تر بود. اما توجه دزدان دریایی نیز به آنجا معطوف بود. از طرفی مکان زیست و کنترل کشتی نیز در عقب کشتی واقع بود و تمامی دزدان در آن ناحیه حضور داشتند. بنابراین فرمانده تصمیم گرفت که از سینه کشتی برای ورود به عرشه بهره ببرند.

این کار خطرات خودش را داشت. تغییر ناگهانی مسیر کشتی می­توانست قایق و تمام تکاوران را از بین ببرد. ارتفاع سینه کشتی بسیار بالاتر از عقب کشتی بود.

با این حال چاره ­ای دیگر نبود. قایق تکاوران به سینه کشتی ایران گیلان نزدیک شد. تصمیم بر این بود که با استفاده از یک چنگ و طناب گره زده شده که کار نردبان را انجام می­داد،– این چنگک در خود کشتی و در همان سه روز آموزش آماده شده بود – عملیات بالا رفتن و حضور در عرشه کشتی ایران گیلان را انجام دهند. برای همین پس از نزدیک شدن قایق به سینه کشتی چنگک پرتاب شد و چنگک به ناخن لنگر چفت گردید.

تکاوران برای بالا رفتن بی­تاب شدند. اولین تکاور از طناب چنگک بالا رفت و سپس با استفاده از لنگر و زنجیر لنگر از داخل Hosepipeوارد عرشه کشتی­ شدند. ساعت ۰۴:۳۰ گروه عملیات ویژه به صورت کامل وارد عرشه کشتی ایران گیلان شده بود. درگیری­ها داخل کشتی آغاز شد. به علت حجم تیراندازی قسمتی از کشتی دچار حریق شد. حریق باعث شد سیستم اطفای حریق کشتی روشن و برق قطع شود. تاریکی مطلق در داخل فضا­های بسته کشتی حاکم شد.

این همان موردی بود که تکاوران آن را آموزش دیده بودند. کار پاکسازی اماکن داخلی کشتی دک به دک (طبقه به طبقه)، کمپارتمان به کمپارتمان (اتاق به اتاق) انجام می­شد. در انجام این کار از گاز اشک­ آور استفاده شد.

دزدان یکی پس از دیگری دستگیر می شدند. این اقدام سه بار برای تمامی قسمت های کشتی انجام شد تا هیچ­ دزدی خود را مخفی نکرده باشد و در نهایت در حوالی ظهر دوازدهم فروردین ماه ۱۳۹۱ کشتی ایران گیلان از دست دزدان دریایی سومالیایی رها شد و تعداد ۱۳ نفر سومالیایی دستگیر شدند.حال تکاوران به کمک خدمه کشتی ابتدا حریق را خاموش کردند. در همین حال پزشک و پزشکیار از کشتی ایران فارس به کشتی ایران گیلان منتقل و کار مداوای مجروحین آغاز شد. تکاوران دچار آسیب ­های جزئی بودند، اما فرماندهی کشتی ایران گیلان مجروحیت زیادی داشت و باید به بیمارستان منتقل می­شد. پس از تعمیر قسمت­های آسیب­ دیده کشتی، کشتی ایران گیلان به سمت شمال خلیج عدن و بندر صلاله حرکت کرد تا فرمانده کشتی ایران گیلان برای مداوا به آنجا منتقل شود. سپس کشتی ایران گیلان عازم آب­ های ایران شد.عملیات بازپس­گیری کشتی ربوده شده به عملیات رعد نام  گذاری شد و به این ترتیب نیروی دریایی ایران جزو سه کشوری در دنیاست که توانسته است تا کنون با انجام عملیات لازم نسبت به رهاسازی کشتی ربوده شده اقدام کند. آمریکا و فرانسه دیگر کشورهایی هستند که با انجام عملیات نظامی موفق به بازپس گیری کشتی­های ربوده شده اند. عملیات رعد یکی از غرورآفرین­ ترین عملیات های نظامی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلام ایران بوده که مورد تقدیر و تشکر دبیرکل سازمان بین­ المللی دریانوردی قرار گرفت.

ناخدا سوم تفنگدار دریایی

محسن موذن

Email this page

نسخه مناسب چاپ