نتانیاهو و انتخابات دوباره؛ ناکامی یا دسیسه؟
 

رسانه‌های عربی ناکامی «بنیامین نتانیاهو» در تشکیل کابینه را از زوایای گوناگونی بررسی کرده‌اند. برخی این شکست را چالشی جدی برابر «معامله قرن» می دانند و گروهی هم می گویند وی عمدا به سوی انتخابات مجدد گام برداشته تا شاید بتواند کابینه قدرتمندی تشکیل دهد و سیاست‌های آپارتایدی مورد نظر خود را پیش برد .

نتانیاهو پس از تلاش هفت هفته ای برای تشکیل کابینه نتوانست در این زمینه موفقیتی به دست آورد. اکثریت نمایندگان کنست (پارلمان) رژیم صهیونیستی به دنبال پایان مهلت قانونی نتانیاهو برای تشکیل کابینه جدید، بامداد روز پنج شنبه نهم خرداد رای به انحلال پارلمان و برگزاری دوباره انتخابات سراسری در هفتم ماه سپتامبر (۲۶شهریورماه) دادند.این اتفاق در شرایطی روی می دهد که نتانیاهو پیشتر از پیروزی قاطع در انتخابات سخن گفته بود. حزب لیکود به رهبری نتانیاهو در انتخابات بیستم فروردین گذشته موفق شد ۳۵ کرسی کنست را از آن خود کند ولی ائتلاف رقیب با نام «آبی- سفید» نیز تعدادی نزدیک به این رقم را از کرسی‌های پارلمان کسب کرد. با این حال، ۶۶ نماینده از مجموع ۱۲۰نماینده پارلمان جدید اسرائیل ترجیح دادند نتانیاهو را برای تشکیل کابینه جدید معرفی کنند. نتانیاهو برای تشکیل کابینه ائتلافی خود کافی بود که نظر مساعد حزب دست راستی «اسرائیل خانه ما» را که دارای پنج کرسی پارلمان است، جلب می‌کرد. اختلاف بر سر قانون اجباری کردن خدمت نظام وظیفه برای طلاب یهودی افراطی (ارتدکس) و تلاش «آویگدور لیبرمن» رهبر اسرائیل خانه ما برای تصاحب سمت وزارت دفاع اسرائیل با اختیار عمل کامل مانع از شکل گیری ائتلاف میان او و نتانیاهو شد. با وجود شکاف گسترده در میان راستگرایان به نظر می رسد آینده سیاسی نتانیاهو در معرض خطر قرار گرفته است. این شکست نتانیاهو در حالی رقم خورده است که وی طی یک سال گذشته همواره در حال دست و پنجه نرم کردن با پرونده فساد مالی بوده است.

نابودی تصویر شکست ناپذیری نتانیاهو

به نوشته روزنامه «العربی الجدید» چاپ لندن، نتانیاهو که تقریبا در انتخابات گذشته پیروز شده بود نتوانست این پیروزی را کامل و کابینه تشکیل دهد. او که به شهروندان رژیم اسرائیل وعده‌های بسیاری داد اکنون با شکست روبرو شده و سرنوشت او در دست لیبرمن است. جدول زمانی انتخابات جدید نشان می دهد که او دیگر قدرت مانور و فرصت کافی برای تصویب قانون مصونیت خود از محاکمه به دلیل موضوع فساد مالی را ندارد.

به نوشته روزنامه «العرب» چاپ لندن، انتخابات جدید به دلیل پرونده فساد، آینده زندگی سیاسی نتانیاهو را در معرض آزمون سرنوشت سازی قرار داده است. شاید ورود به این انتخابات که پیش بینی نتیجه آن ممکن نیست شمارش معکوسی برای پایان زندگی سیاسی نتانیاهو باشد. روزنامه العرب در گزارشی با عنوان «پایان دوران شکست ناپذیری نتانیاهو و آغاز دوران درد و رنج‌های حقوقی» به نقل از روزنامه «دیلی تلگراف» انگلیس آورد: پیروزی نتانیاهو در انتخابات اسرائیل بیشتر از ۶هفته دوام نیاورد و این پیروزی با شکست نتانیاهو در تشکیل دولت به پایان رسید. تصویر شکست ناپذیری نتانیاهو در هم کوبیده شد و اکنون نخستین دغدغه نتانیاهو تحقیقات درباره اتهام‌ها علیه وی درباره دریافت هدایای غیرقانونی است. این در حالی است او که قصد داشت با ائتلاف‌سازی و تشکیل کابینه بتواند مصونیتی را به دست آورد تا مانع از اقدامات علیه خود در کابینه جدید شود. در این زمینه «آبراهام دیکسن» استاد علوم سیاسی در دانشگاه عبری معتقد است که نتانیاهو شخصی قدرتمند است که به راحتی تسلیم نخواهد شد، اما شکست وی در تشکیل کابینه شاید آغازی برای پایان سیاسی وی باشد و او دیگر مانند گذشته قدرتمند نیست.

روزنامه «الشرق الاوسط» عربستان هم نوشت: شکست نتانیاهو در تشکیل دولت و شتاب وی برای برگزاری انتخابات دیگر تنها یک شکست سیاسی حزبی نبود. بلکه این شکست سرنوشت‌ساز شاید به زندانی شدن وی منتهی شود. اگرچه او تاکنون برای فرار از اتهام‌ها و محاکمه در زمینه فساد مالی و دریافت رشوه تلاش کرد قانون را دور زند اما دیگر امکان دور زدن قانون برای وی از بین رفته است و حتی اگر در انتخابات آینده هم پیروز شود باز هم پیش بینی می‌شود او خود را در برابر قفس اتهام‌ها خواهد دید.

اقدامات خصمانه علیه فلسطین برگ برنده‌ای برای نخست وزیر تندرو

تارنمای شبکه خبری «امد للاعلام» فلسطین نوشت: در شرایط کنونی باز هم جعبه نتانیاهو آکنده از طرح‌ها و اقدامات خصمانه علیه مردم فلسطین است. بسیاری از پرونده‌ها از جمله ادامه شهرک سازی، یهودی سازی، محاصره، جنگ و طرح معامله قرن همه برگ‌هایی برنده برای نتانیاهو است که او می تواند از آنها استفاده کند. او از یک سو طرح استعمارگری خود را ادامه می دهد و از سوی دیگر از این طرح‌ها در مقابل رقبای انتخاباتی خود سوء استفاده می کند و خود را به همراه دولت ترامپ و طرح معامله قرن وی به عنوان عامل اجرایی سازی سیاست‌های اسرائیل و تحقق برپایی اسرائیل بزرگ معرفی می کند. روزنامه العرب در بخشی از گزارش خود در این باره آورد: در مقابلِ تحلیل‌هایی که می گوید شکست نتانیاهو در تشکیل دولت ضربه کمرشکنی به او وارد می کند برخی دیگر معتقدند که نتانیاهو تلاش می کند این چالش را به فرصت تبدیل کند. او می کوشد با بهبود وضعیت خود، زمینه تشکیل کابینه جدید را فراهم کند تا به دیگران باج ندهد .به نوشته روزنامه الکترونیکی «رای الیوم» لندن، اگر نتانیاهو موفق به تشکیل کابینه می شد کابینه ضعیفی را تشکیل می داد که نمی توانست تصمیم‌های خود را بر پایه اصول خود در ادامه شهرک سازی و از بین بردن دولت فلسطینی و تقویت حاکمیت اسرائیل و الحاق کرانه باختری و اجبار فلسطینی‌ها به مهاجرت پیش برد. از این رو، وی تلاش کرد تا با برگزاری انتخابات مجدد دولت قدرتمندی را تشکیل دهد تا به واسطه آن حزب لیکود و شخص نتانیاهو از تیررس دستگاه قضایی و اتهام‌های فساد مالی به دور باشند. اگر نتانیاهو به دنبال تشکیل کابینه بود می توانست از طریق مذاکره با لیبرمن به هدف خود دست یابد اما او احساس کرد که نیاز به کرسی‌های بیشتری در پارلمان دارد تا کابینه قدرتمندی را تشکیل دهد. در واقع انحلال پارلمان و برگزاری مجدد انتخاب تلاشی از سوی نتانیاهو برای خدمت به منافع شخصی و حزبی بود. او خواسته است با برگزاری مجدد انتخابات کابینه قدرتمندی را تشکیل دهد که سیاست‌های آپارتایدی خود را بدون هیچ مخالفتی پیش برد و برای خود مصونیت را به وجود آورد .

نقشه راه نتانیاهو و رقبای وی برای انتخابات آینده

به نوشته تارنمای شبکه امد للاعلام فلسطین، شکست نتانیاهو در تشکیل کابینه بیانگر حجم بالای اختلافات در اردوگاه وی درباره بسیاری از مسائل و پرونده‌ها است. برخی از هم حزبی‌های نتانیاهو درباره برخی مسائل از جمله قانون نظام وظیفه با احزاب مخالف وی دیدگاه یکسانی دارند و این موضوع سبب شکست وی در تشکیل کابینه شده است. با وجود این، پیش بینی می شود که نتانیاهو در طرح رقابت خود در انتخابات آینده بازنگری کند و در کنار انتقاد از لیبرمن و حزب وی روی احزاب راستگرای کوچک افراطی برای تقویت جایگاه خود تمرکز کند. در مقابل، رقبای نتانیاهو شکست وی در تشکیل کابینه را فرصت خوبی برای سامان دهی اوضاع خود و رفع اشتباه‌های خود در انتخابات گذشته می دانند. طبیعی است که لیبرمن و حزب او مورد توجه احزاب مخالف نتانیاهو قرار گیرند و آنها شکست نتانیاهو را فرصتی برای خود به شمار آورد. دشمنان نتانیاهو در روزهای آینده روی پرونده قضایی و فسادهای مالی وی تمرکز خواهند کرد. این احزاب روی این پرونده‌ها شرط بندی کرده اند تا به بلندپروازی‌های نتانیاهو برای حضور در هرم سیاسی و حزبی در اسرائیل پایان دهند.

شکست نتانیاهو میخی بر تابوت معامله قرن؟

به نوشته شبکه خبری «الجزیره» قطر، شکست نتانیاهو در تشکیل کابینه جدید با سفر هیات آمریکایی به ریاست «جاردکوشنر» معمار طرح معامله قرن به سرزمین‌هایی اشغالی همزمان شد. هیات آمریکایی در این سفر تلاش کرد درباره معامله قرن سکوت اختیار کند. این موضوع نشان می دهد که شکست نتانیاهو در تشکیل دولت می تواند طرح‌های آمریکا در منطقه را تعطیل کند.

شبکه خبری الجزیره به نقل از «طال شیلو» خبرنگار بخش سیاسی تارنمای عبری زبان «واللا» نوشت: شکست نتانیاهو در تشکیل کابینه و برگزاری انتخابات جدید طرح معامله قرن را به تعویق خواهند انداخت. وی گفت اگرچه واشنگتن پیش از برگزاری انتخابات اسرائیل و تشکیل کابینه جزئیاتی از این طرح را اعلام خواهند کرد اما این جزئیات به دلیل نبود کابینه قدرتمند در اسرائیل از هرگونه محتوایی تهی است و ارزشی ندارد. به نوشته روزنامه «عربی »۲۱، «نظیر مجلی» کارشناس مسائل رژیم اسرائیل در این زمینه گفته دولت آمریکا در شرایط آشفته ای به سر می رود و به دنبال راهی برای ادامه طرح خود است. اسرائیل و آمریکا می خواهند با برگزاری نشست اقتصادی منامه نخست چارچوب اقتصادی طرح را مشخص و در ادامه چارچوب سیاسی آن را وضع کنند. اما مخالفت فلسطینی‌ها با این طرح سبب شده است که شانس اجرایی شدن آن اندک باشد .

«معامله قرن»؛ ناشناخته و شکست خورده

رویه‌های پیشین «دونالد ترامپ» حکایت از آن دارد که «معامله قرن» همچون بده بستانی میان آمریکا و اسرائیل بر سر سرزمین فلسطینی‌ها طراحی شده است؛ به همین دلیل برخی تحلیلگران و رسانه‌ها باوجود نبود اطلاعات کافی از طرح رئیس جمهوری آمریکا، آن را ابتکاری شکست خورده ارزیابی می‌کنند. به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، «معامله قرن» عنوان اغوا کننده‌ای است که رئیس جمهوری ایالات متحده برای طرح خود برای پایان دادن منازعه اسرائیل و فلسطین به کار برده است. دونالد ترامپ از دوره رقابت‌های انتخاباتی در سال ۲۰۱۶برای کسب حمایت‌های سیاسی و مالی صهیونیست‌ها در رقابت‌های انتخاباتی به آنها وعده طرحی را داد که به صورت یک طرفه به نفع آنها تمام می‌شود.ترامپ از همان زمان تاکید داشت که تشکیل یک کشور فلسطینی در چارچوب طرح دوکشور را به رسمیت نمی‌شناسد و ماهیت طرح‌های پیشین را تغییر می‌دهد. وی بدین منظور به داماد خود «جرد کوشنر» مأموریت داد تا باتوجه به روابط نزدیک خود با چهره‌های مطرح و مقام‌های این رژیم مدیریت پروژه را بر عهده بگیرد. «جیسون گرینبلات» فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه و «دیوید فریدمن» سفیر آمریکا در اسرائیل هم از همکاران کوشنر و طراحان این معامله پرطمطراق به شمار می‌روند.

معامله‌ای ناشناخته و محرمانه

البته هنوز جزئیات کاملی از طرح مورد نظر ترامپ منتشر نشده و قرار است به صورت رسمی از ابتکار به اصطلاح معامله قرن رونمایی شود. با این حال برخی جزئیات طرح از سوی رسانه‌ها منتشر شده است.هنوز مشخص نیست که در طرح ترامپ موضوع تشکیل کشور فلسطینی دقیقاً چه سرانجامی پیدا می‌کند. بسیاری از مقام‌های کاخ سفید می‌گویند در این طرح ساختار سیاسی مستقل یا حق حاکمیتی را برای دولت فلسطینی به رسمیت شناخته نشده است.گفتنی است تاکنون چندین بار اعلام رسمی طرح به دلایل گوناگون به تأخیر افتاد و آخرین بار هم نتیجه انتخابات در ارضی اشغالی و چالش‌هایی که برای بنیامین نتانیاهو در تشکیل دولت اتفاق افتاد دلیل این امر بود. با این حال تارنمای تحلیلی خبری «میدل ایست آی» در گزارشی در مورد معامله قرن عنوان داشت که گروه مشاوران و نزدیکان ترامپ اجرای طرح را از ۱۸ماه قبل بدون انتشار جزئیات آن آغاز کرده‌اند.طبق این گزارش، اگرچه هنوز گزارش رسمی از طرح منتشر نشده و رسانه‌های اسرائیلی بخش‌های تأیید نشده‌ای از آن را منتشر کرده‌اند اما به نظر می‌رسد دولت ترامپ اجرای آن را قبلاً آغاز کرده است. گفته می‌شود در این طرح بیشتر خواسته‌های صهیونیست‌ها در تشکیل اسرئیل بزرگ دیده شده است.اطلاعاتی از این طرح از طریق روزنامه « Israel Hayom» فاش شد. مالکیت این رسانه با میلیاردر آمریکایی «شلدون ادلسون» است که رابطه نزدیکی را با کمپین انتخاباتی جمهویخواهان و ترامپ داشته است. وی از دوستان نزدیک بنیامین نتانیاهو هم می‌باشد و به همین دلیل بسیاری از رسانه‌ها و تحلیلگران اعتقاد دارند درز این اطلاعات اندک با دخالت و رضایت نتانیاهو صورت گرفته است.طبق تحلیل این گزارش، احتمال می‌رود این اقدام روزنامه اسرائیلی که خبر بدی برای فلسطینی‌ها به شمار می‌رود، با هدف سنجش افکار عمومی صورت گرفته باشد. با بررسی شرایط عمومی جامعه اکنون مشخص می‌شود که آیا به توجیه‌های بیشتر افکار عمومی نیاز است یا همین شرایط برای افکار عمومی کافی است. گفته می‌شود این درز اطلاعاتی نه تنها سنجش میزان حساسیت فلسطینی‌ها بلکه برای کمک به نتانیاهو در عرصه سیاست داخلی اسرائیل طراحی شده بود.

فلسطین، کشوری منحصر به فرد

الحاق کرانه باختری به اسرائیل و دادن ۸۸درصد از زمین‌های اشغال شده از سوی اسرائیل در ۷ دهه اخیر از جمله بندهای طرح ترامپ است. اما موضوع بدتر آن است آن است که فلسطین جدید به مجموعه‌ای از بلوک‌های از هم گسسته‌ای تبدیل می‌شود که با شهرک‌های اسرائیلی احاطه شده‌اند. در واقع در معامله قرن، فلسطین به گونه‌ای طرحی شده است که هیچ کشوری در جهان وضعیت مشابه آن را ندارد. به نوشته میدل ایست آی، کشور فلسطینی جدید ارتشی نخواهد داشت و در عوض نیروی پلیس کوچکی را در اختیار دارد. در این ساختار ادارات شهرداری هم در ساختاری جدا از هم طراحی شده‌اند. در واقع طرح ترامپ چندان تغییری را در واقعیت کنونی فلسطین ایجاد نمی‌کند و شهروندان این کشور جدید فلسطینی تنها قادر خواهند بود بین این بخش‌ها یا کانتون‌ها از طریق مسیرهای دسترسی طولانی یا تونل‌ها و دور زدن شهرک‌ها حرکت کنند. علاوه بر این در حالی که شهر بیت المقدس پایتخت مشترک در نظر گرفته شده بود اما در طرح ترامپ دیگر این شهر به دو بخش شرقی فلسطینی و غربی اسرائیلی تقسیم نمی‌شود و مدیریت کل آن به صورت رسمی به اسرائیلی‌ها سپرده می‌شود. تنها بخش کوچکی از شهر در اختیار فلسطینی‌ها خواهد بود.

جالب اینجاست که حتی کوشنرر با بیان اینکه هر دو طرف تصورات گوناگونی از اصطلاح تشکیل دو دولت دارند عنوان داشت که واشنگتن تصمیم ندارد از ادبیاتی مشابه استفاده کند. در معامله مورد نظر ترامپ، اسرائیلی‌ها دیگر اجازه خرید خانه‌های فلسطینی‌ها را ندارند و شهرک‌های اسرائیلی در قسمت شرقی هم دست نخورده برای اسرائیلی‌ها باقی خواهد ماند. شهروندان فلسطینی بیت المقدس هم نمی‌توانند به دنبال خانه‌ای در منطقه تحت حاکمیت اسرائیل باشند و تنها قادر به مهاجرت به کرانه باختری هستند. در واقع این اجرای رسمی یک سیاست پاکسازی قومی است که هم اکنون در بیت المقدس در حال اجراست.از طرف دیگر براساس طرح فوق آمریکا برای کمک اقتصادی به فلسطینی‌ها اجازه ورود کارگران را به بخش‌های اسرائیلی می‌دهد؛ ضمن اینکه بخش نوار غزه از طریق یک کریدور به کرانه باختری متصل می‌شود. این مسیر ارتباطی هم از سوی پیمانکاران اسرائیلی که هزینه آن را فلسطینی‌ها پرداخت می‌شود کنترل می‌گردد.

همچنین غزه به عنوان یک منطقه صنعتی دارای فرودگاه و تاسیساتی بزرگ می‌شود که این شهر را برای جهانیان قابل دسترسی می‌سازد. ضمن اینکه غزه باید به سرزمین مصری صحرای سینا وصل شود. برای تسهیل امور فلسطینیان سرزمینی از سوی مصر برای فعالیت آنها در نظر گرفته می‌شود. این موضوع هم به تدریج فلسطینی‌ها را به سوی مصر سوق می‌دهد و در نهایت به پاکسازی قومی اسرائیلی‌ها کمک می‌کند. علاوه بر این کرانه باختری هم به اردن از دو مسیر متصل خواهد شد و پس از چند سال باعث مهاجرت بسیاری از فلسطینی‌ها به اردن برای زندگی و کار می‌شود و به این سیاست دامن می‌زند.

معامله قرن، بده بستانی میان واشنگتن و تل آویو

در هر صورت تحلیلگران موفقیت معامله قرن ترامپ را اندک می‌دانند زیرا دو طرف از یک جایگاهی برابر نزد طراح و حامی اصلی آن یعنی دونالد ترامپ برخوردار نیستند. با وجود روابط بسیار نزدیک صهیونیست‌ها با کاخ سفید و به ویژه ترامپ در حدود دو سال اخیر سطح روابط فلسطینی‌ها با واشنگتن به شدت کاهش یافته و عملاً دو طرف ارتباطی را با یکدیگر ندارند. نتانیاهو حتی بارها اعلام کرده است به رغم نداشتن اطلاعات کافی از جزئیات این معامله با توجه به رویکرد ترامپ، مطمئن است که منافع آنها در معامله قرن گنجانده شده است.مهمترین عامل در به وجود آمدن چنین شریطی سیاست‌های کاخ سفید به ویژه تغییر وضعیت بیت المقدس از سوی رئیس جمهوری آمریکا و جابجایی مکان سفارت آمریکا از تل آویو به این شهر بوده است.همین رویکردهای رئیس جمهوری آمریکا است که حتی کشورهای غربی را هم نسبت به موفقیت معامله قرن مردد ساخته است. اینگونه به نظر می‌رسد که طرح ترامپ معامله‌ای میان آمریکا و اسرائیل بر سر سرزمین‌های فلسطینی است. به عنوان نمونه «ژان ایو لودریان» وزیر امور خارجه فرانسه چند روز قبل اذعان داشت که این طرح منجر به صلح نمی‌شود زیرا باعث رضایت هر دو طرف معامله نخواهد شد.وی سابقه رویه‌های آمریکا نسبت به دو طرف این منازعه را دلیلی بر ناکارآمد دانستن طرح ارزیابی کرد.

نسخه مناسب چاپ