یادداشت/به مناسبت روز قلم
ن و القلم و ما یسطرون
سیدمسعود رضوی
شاعر برجسته‌ی سبک هندی، نظیری نیشابوری در غزل زیبایی می‌گوید:

در این سپید رقم، قسمت و حواله نماند

اثر زمهر و خط این کهن قباله نماند

ز باغ رحم و مروت نشان چه می‌جویی؟

از این مقوله حکایت در این مقاله نماند

باری، باید در هنگامه‌ی روز قلم، به نویسندگان و روزنامه‌نگاران و ارباب و اصحاب قلم تبریک گفت اما در اینجا به نشانه‌ای روزگار نه چندان مساعد و ناخوش اهل قلم شعر نظیری نیشابوری را بر سطر این نوشته قرار دادم تا آنان که مسبب این نزول و کسادی بازار کتابت و تحریراند تصور نکنند ما نیز بر مرض تغافل یا بلای نسیان یا فروختن قلم به سود و زیان با آنان شریکیم.

در فرهنگ دینی ما همان نون و القلم و مایسطرون کافیست تا ارج نوشتن و اجر نویسنده و مقام کتاب و دفتر و رساله به مثابه اساس فرهنگ و دانایی و آموزش و دانش و بینش بر ما مسلم گردد.

در این‌باره بسیار سخن گفته‌اند و اینجا جای تفصیل نیست، اما دو سه نکته است که اگر نگوئیم و از کنار آن بگذریم هم به خود جفا کرده‌ایم و هم به همکاران و پیشکسوتان و بالاتر از هم استادان بزرگ فرهنگ میهن.

اول آنکه این وضع نابسامان در نظام آموزشی ایران از مهدکودک تا دوره‌های نهایی آموزش عالی امیدی باقی نمی‌گذارد که ما باز هم بتوانیم مردان برجسته‌ای در رشته‌‌های گوناگون از علم و فرهنگ و هنر و ادب تربیت کنیم و اگر هم تربیت کنیم و به وسائطی خارج از مدرسه و دانشگاه کسی خود را بسازد و بخواند و بداند و تخصصی کسب کند، اول فکری که در سرش خواهد بود یا دوستان و نزدیکانش به او پیشنهاد می‌کنند این است که باید تخصص و بند مهارت و دانایی را بردارد و برود و گناه این موضوع بیش از هر کس برعهده کسانی است که در گوشه و کنار در آتش نادانی و هرج و مرج و بی‌سوادی می‌دمند و خود را همچنان در مقام و کرسی نگاه می‌دارند. این موضوع آنچنان لطماتی به فرهنگ و آموزش این کشور زده که کمترین نتیجه‌اش این است و می‌بینیم که دیگر کسانی که مهارتی در نوشتن و آفرینش کلمات یا چینش صحیح لغات و عبارات و نگارش به هنجار جملات داشته باشند در این نسل و نسل پیشین پرورده همین آموزشگاه‌کذایی هستند به سختی یافت می‌شوند.

دومین موضوع اینکه بنیان مطبوعات سالم و رسانه‌های آزاد بر دستگاه و ساختمان و سیستم رایانه‌ای پیچیده استوار نیست. بر اسم و رسم و مقادیر حقوق افراد و فراخی اتاق و سالن هم نیست بلکه بر تبادل دانش و نگارش آزادانه و قدرت تحلیل و تهیه اخبار صحیح از منابع موثق است. یعنی بنیاد انسانی هر نشریه‌ای مهمترین سرمایه آن است و به قلم منتقد و موشکاف و شجاعت مستقل چنین نویسندگانی باز بسته است تا سر و سامانی به نشریات دهند و به عنوان رکن چهارم مردم سالاری از آزادیهای مدنی و حقوق ملت و قانون دفاع کنند و مفسدان و ریاکاران را رسوا سازند.

بسیار سخن‌های دیگر نیز است، اما تفصیل نمی‌دهم زیرا از مروت ادب به دور است که در چنین روزی به نویسندگان صدیق و راستگو و قلم‌داران شیفته وطن و منتقدان برجسته و شجاع‌دلی که خود را فدا کرده‌اند تا حقیقتی هرچند کوچک را از پس پرده‌ها برون آورند و به ملت گزارش دهند تبریک نگوئیم. پس فرخنده باد این روز که به یادگار فرخی‌یزدی شجاع و میهن‌دوست نام قلم گرفته است…

Email this page

نسخه مناسب چاپ