وقتی پاها آرام و قرار ندارند
یگانه خدامی
 

سندرم پای بی قرار. شاید این نام برای شما عجیب به نظر برسد اما این بیماری باعث دردسر و ناراحتی بسیاری از مردم دنیاست. مشکلی که باعث می‌شود مدت‌ها فرد خواب آرامی نداشته باشد و دچار مشکلاتی مانند اضطراب شود. حالا گفته می‌شود سندرم پای بی قرار می‌تواند مشکلات جدی تری هم برای سلامتی افراد ایجاد کند.‎

خودکشی با سندرم‎ ‎

نتایج یک بررسی نشان می‌دهد مبتلایان به سندرم پای بی‌قرار سه برابر بیشتر احتمال دارد به خودکشی و خودزنی اقدام کنند. سندرم پای بی قرار اختلالی است که باعث می‌شود فرد با احساس ناراحتی در پا مانند گزگز، مورمور، سوزش، درد و کشش یا حرکت حشرات روی پوست همواره مجبور به حرکت دادن آن‌ها باشد که این وضعیت در طول شب هم ادامه دارد و بر کیفیت خواب اثر می‌گذارد‎.‎

این درد با بسیاری از انواع ناراحتی درپاها یا بازوها فرق می‌کند چون معمولاً دردهای دیگر با استراحت دادن و حرکت ندادن بهتر می‌شوند نه با حرکت دادن‌شان‎.‎

بررسی‌ها نشان می‌دهد در حدود ۵۰ درصد مبتلایان ژنتیک عامل ابتلا به این اختلال است اما می‌تواند به بیماری‌های خاصی هم مربوط باشد، مخصوصاً کمبود آهن یا نارسایی مزمن کلیه.آهن، عنصری ضروری برای چگونگی عملکرد فرارسان‌های عصبی، مخصوصاً دوپامین، در مغز است. نه تنها کمبود آهن اغلب منجر به سندرم پای بی‌قرار می‌شود بلکه اگر مبتلا به این سندرم باشید، و فقرآهن هم داشته باشید، علائم به‌طور عمومی بدتر هم می‌شوند‎.‎

سندرم پای بی‌قرار می‌تواند در هر مرحله‌ای از زندگی روی دهد، حتی در دوران کودکی. اما بیشتر در زنان در سنین مستعد حاملگی مشاهده می‌شود، شاید دلیلش این باشد که کمبود آهن خفیف معمولا در دوران بارداری اتفاق می‌افتد. مردان بالاتر از ۴۰ سال هم در معرض این سندرم هستند‎.‎

درمان بی‌قراری

درمان این سندرم بستگی به شدت علائم دارد. برای کسانی که علائم این بیماری به ندرت در آنها دیده می‌شود، خیلی وقت‌ها نیازی به درمان وجود ندارد اما طولانی شدن آن باعث ایجاد مشکلاتی می‌شود که نیاز به درمان را بیشتر می‌کند.‎

گاهی سندرم پای بیقرار به دلیل مشکلاتی که برای فرد ایجاد می‌کند، به خصوص کم خوابی و اختلال در خواب، موجب اضطراب و افسردگی می‌شود. هرچه مدت طولانی‌تری این شرایط را داشته باشید، مشکل شما وخیم‌تر می‌شود و حتی ممکن است که بیماری به سایر بخش‌های بدن مانند بازوهای‌تان نیز گسترش پیدا کند. شدت سندرم پای بیقرار از خفیف تا شدید متغیر است. شدت این بیماری به تناوب و شدت بروز علائم، میزان بهبود علائم پس از راه رفتن و حرکت کردن و میزان ناراحتی ایجاد شده توسط علائم این بیماری بستگی دارد‎.‎ برای درمان این مشکل راه حل‌های مختلفی پیشنهاد می‌شود. از داروهای گیاهی تا تغییر شرایط خواب. معمولا توصیه می‌شود یک دوره آزمایشی از کافئین پرهیز کنید. ضمن اینکه بعضی از داروها، علائم سندرم پای بی‌قرار را بدتر می‌کنند مانند داروهای ضدافسردگی، داروهای ضد تهوع یا آنتی هیستامین‌های مسکن. اگر از این داروها استفاده می‌کنید حتما با پزشکتان مشورت کنید‎. ‎

رعایت بهداشت خواب برای کمک به درمان سندرم پای بیقرار بسیار مؤثر است. هرشب در ساعت مشخصی به رخت‌خواب بروید و هر روز صبح نیز در ساعت مشخصی از خواب بیدار شوید.اتاق خواب خود را خنک، آرام و تاریک کنید. استفاده از عواملی را که مانع خواب می‌شوند (مانند تلویزیون و تلفن) در اتاق خواب‌تان به حداقل برسانید‎.‎

‏۲‏‎ ‎تا ۳ ساعت پیش از خواب به هیچ صفحه نمایشی نگاه نکنید. زیرا نور آبی این صفحه‌های نمایش موجب بر هم خوردن ریتم‌ شبانه‌روزی شما می‌شود. یک ساعت قبل از خواب میزان نور محیطی را که در آن قرار دارید کاهش دهید. از مصرف الکل و تنباکو پرهیز کنید یا مصرف آن را کاهش بدهید‎.‎

حل جدول کلمات متقاطع پیش از خواب هم راه حل خوبی است. زمانی که تمرکز مغز را به این طریق پرت می‌کنید، علائم این سندرم تا مدتی کم رنگ‌تر می‌شود‎.‎

‎ ‎مصرف مکمل‌های آهن و ویتامین‌ها هم می‌تواند کمک تان کند. مطالعات فراوانی نشان داده است که مصرف مکمل‌های آهن به کاهش علائم سندرم پای بیقرار کمک می‌کند. البته بعد از آزمایش خون و بررسی فاکتور آهن خون با تجویز پزشک آهن مصرف کنید.‎

مصرف منیزیم هم موجب کاهش علائم بی‌خوابی در بیماران مبتلا به سندرم پای بیقرار می‌شود که در غلات کامل، مغزها و سبزیجات برگ‌سبز وجود دارد. کمبود ویتامین‎ D ‎نیز می‌تواند با سندرم پای بیقرار مرتبط باشد. مصرف مکمل‌های ویتامین‎ C ‎و ویتامین‎ E ‎در افرادی که همودیالیز می‌شوند، به کاهش علائم سندرم پای بیقرار کمک می‌کند.همینطور باید درطول روز مقدار زیادی آب بنوشید‎.‎

ورزش هم به بهبود شرایط‌تان کمک می‌کند. به خصوص ورزشی مانند یوگا که باعث آرامش روحی شما هم می‌شود. گاهی هم از ماساژ می‌توانید استفاده کنید‎.‎

طب سنتی برای درمان سندرم پای بی‌قرار دمنوش‌هایی را تجویز می‌کند. در یک لیوان جوشانده گل ختمی، ۳ قاشق غذاخوری آب زرشک ریخته و روزانه یک تا دو لیوان آن را مصرف کنید. دمنوش آویشن که با ۳ قاشق غذاخوری آویشن و ۱۹ عدد عناب درست شود و دمنوش اسطوخدوس، گل گاوزبان، سنبل الطیب و لیموعمانی هم می‌تواند کمک کننده باشد.‎ البته در شرایطی چاره‌ای جز مصرف دارو نیست. اگر بیمار نتواند علائم سندرم پای بیقرار را به‌تنهایی و با درمان‌های خانگی کنترل کند، پزشک داروهایی را برای درمان بیماری او تجویز می‌کند. معمولا داروهای دوپامینرژیک‎ (Dopaminergic) ‎نخستین داروهای تجویزی هستند. این داروها برای کاهش علائم سندرم پای بیقرار مفیدند، ولی موجب بروز عوارض جانبی و مشکلات دیگری نیز می‌شوند. گاباپنتین، بنزودیازپین‌ها، اپیوئیدها و داروهای مسکن معمولا برای این مسأله تجویز می‌شوند‎.‎

code

نسخه مناسب چاپ