یادداشت ادبی
الهه کاشانی - دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی
 

نگاهی به مجموعه شعر«پیاده روی با تبعید»،اثر عدنان صائغ
شعرهایی با طعم خرمای بصره
مجموعه «پیاده روی با تبعید» اثر عدنان صائغ با ترجمه اصغر علی کرمی اخیراً توسط نشر نزدیکتر منتشر و در نمایشگاه بین المللی کتاب عرضه شد. چندی پیش، عدنان صائغ ترجمه فارسی کتاب را در فیس بوک معرفی کرد و پس از آن چند عکس از عدنان و کتاب در صفحات اینستاگرام مترجم و ناشر به نمایش گذاشته شد و این اتفاق نشان دهنده انتخاب صحیح در دنیای ترجمه و به ویژه ترجمه شعر است و به نوعی می تواند پایه گذار روابط دوجانبه میان شاعران و مترجمان یک زبان در سطح خودش باشد.
فرایند ترجمه از روزگار کهن تاکنون، همیشه در شرایطی که ادبیات به تکرار رسیده و دریچه تازه ای به دنیا گشوده نمی شده است، کارساز بوده و پولی برای تبادل ذهن و زبان شاعرانه به شمار می رفته است. شاید ادبیات روزگار ما به ویژه شعر معاصر در این روزها بیش از هر زمان دیگری نیازمند ترجمه هوشمند و انتخاب هوشمندانه در دنیای ترجمه باشد و از این رو ارتباط با شاعران پیشرو مانند عدنان صاحب و معرفی متقابل ادبیات فارسی ، قدم ارزشمندی به شمار بیاید.
در مقدمه کتاب آمده است:«عدنان صائغ، شاعر پیشرو عراقی و متولد ۱۹۵۵ در شهر کوفه است. و به جرأت می توان او را یکی از نام آورترین و تاثیرگذارترین چهره‌های شعر معاصر عرب در دهه‌های اخیر دانست. وی ضمن دریافت جایزه‌های
‌جهانی شعر از جمله جایزه هیلمان‌هامیت در ۱۹۹۶ نیویورک و جایزه جشنواره جهانی شعر در روتردام سال ۱۹۹۷ و جایزه اتحادیه نویسندگان سوئد در سال ۲۰۰۵ مورد استقبال گسترده دوستداران شعر و نیز تمجید و تحسین قرار گرفت.»”
در بخش دیگری از مقدمه، کلماتی از زبان شاعران بزرگ عرب و دیگر زبان‌ها درمورد عدنان صائغ نقل شده که خالی از لطف نیست. مثلاً عبدالوهاب البیاتی، شاعر شهیر عراقی، در خصوص وی می گوید :«عدنان صائغ، یک شاعر نوآور و خالق است. راه خود را از روی آتش افروزی‌های شعر در پیش گرفته و کلماتش را در خون قلب خویش شناور کرده است.»
شیرکو بیکس نیز می گوید: «وقتی شعر عدنان صائغ را می خواندم، احساس کردم از نخلی بالا رفته ام و دارم از خرمای بصره می خورم.»
صرف نظر از چهره‌های جهانی شعر عرب، عدنان صائغ در یک نمای
بین‌المللی نیز اعجاب انگیز و تاثیرگذار به نظر می رسد. به عنوان مثال، آنا استوبی در ایام برگزاری جشنواره بین المللی شعر مالمو(سال ۱۹۹۷) در روزنامه سیدسفنسکا می نویسد: «من و دوستانم با هم اتفاق نظر داشتیم که شعرهای
۳ نفر موجب برانگیختن علاقه و تحسین ما شده است. این ۳ شاعر، آندا بالندیانا از رومانی، یدالله رؤیایی از ایران و عدنان از عراق بودند.»
در پایان لازم به ذکر است که دانش ادبی اصغر علی کرمی، مترجم مجموعه که خودش نیز شاعر است، راه را برای انتخاب قالب و زبان مشابه در فارسی جهت ترجمه شعر هموار کرده و به همین خاطر در این مجموعه با ترجمه روان و شاعران روبه رو هستیم. دو شعر از این مجموعه:
تأویل
خط به خط مرا می نویسند
فصل بندی ام می کنند
فهرست نگاری ام می کنند
مرا یکجا به چاپ می رسانند
در کتابفروشی‌ها پخش می کنند
و در روزنامه‌ها نفرینم می کنند
و من
هنوز
دهانم را
باز
نکرده ام

به حمیدالمختار داستان نویس
دهانش را خاک گرفته است
دهانی که پیوسته می گفت:«نه»
حالا درختان بسیاری در این سرزمین روییده اند
و امپراطور صدای خش خش برگ‌هایشان را می شنود
که عبور می کند
از پنجره‌های قصرش
ناقوس‌هایی با طنین«نه»‌‌!

code

Email this page

نسخه مناسب چاپ