قلم‌انداز
روی ریل‌های دیجیتال
کریم ‌‌فیضی
در واقع، خودداری برخی اشخاص از ورود به یک حوزه و حریم و محدوده‌ای ـ چه این حریم و محدوده دیجیتالیسم باشد چه تروریسم ـ قاعده‌ای به دست ما نخواهد داد تا بتوانیم براساس‌آن ملاک‌هایمان را سامان بدهیم. بهترین راه این است که از اشاره به مقاومت‌های موجود در استفاده از ابزارهای الکترونیک و نیز مقاومت‌های آتی و آینده ـ که احتمالش البته ضعیف است ـ خودداری کنیم و سخن دربارة ناممکن بودن گسترش و شیوع دیجیتالیسم را با آن آغاز نکنیم.
فرضیه ما «امتناع‌غیردیجیتالیسم» است؛ یعنی غیردیجیتال شدن و غیردیجیتال‌ ماندن امری است ممتنع. از یک سو، قطاری که روی ریل‌های دیجیتال به حرکت درآمده و تا آخرین مرزهای زندگی و حیات پیش رفته است، محال است که به عقب برگردد. از سوی دیگر دیجیتالیسم در حدّ خاص و جای ثابتی توقف نمی‌کند.
شاید بتوان از قاعده‌ای سخن به میان آورد، با این مفاد و محتوا که: غیردیجیتال، اصولاً مقهور دیجیتال است و دیجیتالیسم سرشتی دارد که غیرخودش را برنمی‌تابد و درصدد و سودای آن است که غیرخودش را به رنگ خودش دربیاورد و فراتر از آن، به شکل خویش دربیاورد و هم سنخ و هم جنس خود کند.
اگر کسی مدعی شود که دیجیتالیسم مسری است و در وجود و بقای خویش از سرایت بهره می‌گیرد، حرف اغراق‌آمیزی نزده است. همانگونه که آب در جایی باقی نمی‌ماند و بسته به میزان و نوع و جایگاه خودش، هر لحظه نفوذ می‌کند و راه خویش را می‌کشد و می‌رود، دیجیتالیسم به یک معنا، شبیه‌ترین چیز به آب است. هر کجا که کمترین نمونه‌اش اعلام حضور می‌کند، ادامه‌اش نیز حضور خودش را کم‌کم اعلام تحمیل می‌کند و این واقعیتی است کتمان ناپذیر.
به عبارت دیگر: دیجیتالیسم در مثل شبیه جریان الکتریسیته است، با این تفاوت که برق از رساناها جریان می‌کند و از غیررسانا عبور نمی‌کند و نفوذ نمی‌یابد ولی پدیده‌های دیجیتال، رسانا و غیررسانا نمی‌شناسد و هرکجا که باشد و مقام پیدا کند، جریان هم پیدا می‌کند و اصولاً خاصیتش جریان است.
چه شاهدی بالاتر از همین موبایلی که در دست دارید و چه شاهدی روشن‌تر از میعادی که با ایمیل یا وبلاگ‌تان یا نظایرش دارید؟ تأمل در تغییر و تبدیل گوشی‌های همراه در کمتر از ۵ سال و شکل‌گیری نسل‌های مختلفی از لپ‌تاپ و آی‌پد و سیستم‌های کامپیوتری ـ که تقریباً به صورت سالانه ورژن می‌خورند و ورژنهای بالاتر، به طور طبیعی دیجیتال‌ترند و با دیجیتالیسم و سیطره‌اش سازگارتر ـ نشان می‌دهد که الفبای کتابی شکل گرفته یا در حال شکل‌گیری است که بسیاری از کتابهای قدیم و جدید را از چرخة اندیشه به صورت کامل خارج کرده است. این کتاب در یک کلمه عبارتست از: پایان غیردیجیتال و آغاز دیجیتالیسم.
این کتاب، در حدّ الفبای اولیه آغاز شده و آغاز خودش را اعلام کرده است. برای مشاهدة این آغاز لازم نیست دست به تحقیق و تتبع بزنیم و سپس نتیجه‌گیری کنیم. این آغاز اگر هم در وجود خود ما و در ذهن ما لانه نکرده باشد، در جوار و در کنار ماست و در وجود نسل جوان و قبل از جوان یعنی نوجوانان و حتی خردسالان به وضوح قابل لمس و درک است.

code

نسخه مناسب چاپ