عراقچی: دیپلماسی آب مهمترین ضرورت منطقه غرب آسیاست
سرویس سیاسی- اجتماعی: معاون وزیر امور خارجه ایران دیپلماسی آب رامهم‌ترین ضرورت منطقۀ غرب آسیادانست که باید در چارچوب بحث‌های امنیتی به آن پرداخته شود.
به گزارش خبرنگار اطلاعات، سید عباس عراقچی در همایش «مخاطرات زیست محیطی و امنیت منطقه‌ای در غرب آسیا» که دیروز در باشگاه دانشجویان دانشگاه تهران برگزار شد، با تأکید بر این که آب در منطقۀ غرب آسیا اکنون به یک کالای استراتژیک تبدیل شده است، گفت: عمده مشکل زیست محیطی در خاورمیانه ناشی از کمبود آب است.
وی با بیان این که ۸۵درصد منطقۀ غرب آسیا خشک و نیمه‌خشک محسوب می‌شود، گفت: طبق استانداردهای بین‌المللی تا سال ۲۰۲۵کل منطقۀ غرب آسیا و ازجمله ایران، رسماً جزو مناطق خشک شناخته خواهد شد‌.عراقچی با اشاره به این که یک پنجم جمعیت جهان در این منطقه ساکن است، درحالی که فقط یک چهارم آب‌های شیرین دنیا در غرب آسیاست، به موضوعاتی مانند کمبود بودجه برای ساختن سدها، مدیریت منابع، سیاست‌های رژیم صهیونیستی برای افزایش شهرک‌سازی‌ها، افزایش مهاجرت و سرقت آب توسط این رژیم اشاره کرد و گفت: این مسائل کل منطقه را دچار بحران آبی بسیار خطرناکی کرده است که در آینده بسیار خطرناک‌تر خواهد شد.
عراقچی افزود: اختلافات ارضی و مرزی، چالش‌های امنیتی، درگیری‌های اجتماعی، درگیری‌های قومی و بین کشوری، جنگ‌ها، تهدیدات امنیت غذایی، تهدید امنیت سلامت، عدم اشتغال، فقر و مهاجرت به کشورهای دیگر و تبعات زیست محیطی مسائلی است که در پی کمبود آب و بحران در منطقه شاهد آنها خواهیم بود.عراقچی ادامه داد: بی‌ثباتی در منطقه و جنگ‌ها و تنش‌ها، تقابل منافع ملی، عدم اطمینان کشورها به یکدیگر، سیاست‌های خارجی متفاوت، دخالت‌های خارجی و پدیدۀ تروریسم ملغمه‌ای در غرب آسیا به وجود آورده است که شرایط مطلوبی را نه اکنون و نه برای آینده رقم نمی‌زند.وی با بیان اینکه کشور ما در منطقه از ثبات و آرامش برخوردار است،امنیت را یک کالای جمعی خواند و تأکید کرد: نمی‌توان با تأمین امنیت داخلی، زندگی امنی در یک منطقۀ ناامن داشت. بنابراین باید به امنیت به‌عنوان یک کالای دسته‌جمعی توجه شود.
عراقچی با تأکید بر نقش دیپلماسی در حل بحران آب در خاورمیانه گفت: در مورد کمبود آب دو رویکرد دسترسی به منابع جدید و تاب‌آوری مطرح است که تاب‌آوری بسیار مهم‌تر است. باید بتوانیم همین میزان آب را درست مصرف کنیم و در مقابل شرایط کمبود آب مقابله و شرایط مطلوبی ایجاد کنیم.
گری لوییس، نمایندۀ سازمان ملل در ایران هم گفت: سال‌ها پیش، وقتی از روابط بین‌الملل سخن می‌گفتیم، تنازعات میان ابرقدرت‌ها و جنگ سرد مطرح بود و موضوع کمونیسم و کاپیتالیسم مطرح بود ولی امروز موضوعات دیگری تعیین‌کنندۀ امنیت جهان هستند. وی با ابراز خرسندی از این که سیاستمداران امروز اهمیت محیط زیست را درک می‌کنند و آن را به‌عنوان یک موضوع استراتژیک مورد توجه قرار می‌دهند، محیط زیست و منابع طبیعی جهان را قربانیان خاموش جنگ‌ها نامید و با اشاره به افزایش میزان دی اکسید کربن موجود در هوا، ضمن نمایش نمودارهایی پیش بینی کرد که تا سال ۲۰۲۰ میانگین دمای هوا در ایران ۵ ر۱ درجه، تا سال ۲۰۳۵، دو درجه و تا سال ۲۰۵۰، دو و نیم درجه افزایش یابد. لوییس توجه رهبران و تصمیم گیران منطقه را به شش نکته مهم زیر جلب کرد: شیوه نگاهشان به موضوع امنیت افراد را تغییر دهند، اطلاعاتشان را از تأثیرات تغییرات زیست محیطی بالا ببرند، به‌دنبال فناوری‌های جایگزین باشند تا آسیب کمتری به محیط زیست برسد، توانایی‌هایشان را در برخورد با پدیده‌های عظیم غیرخطی و پیچیده بالا ببرند، همکاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های بین‌المللی را افزایش دهند و با چشم‌انداز بلندمدت و برای دهه‌های بعدی برنامه‌ریزی کنند.
دانشگاه‌ها صدای خود را بالاتر ببرند
در این همایش همچنین دکتر محمود نیلی احمدآبادی، رئیس دانشگاه تهران تأکید کرد: دانشگاه‌ها باید در مورد مسائل و مشکلات زیست محیطی صدای خود را بلندتر کنند و با توجه جدی‌تر به این مسائل نظرات کارشناسی خود را ارائه دهند.وی با بیان این که دانشگاهیان به‌عنوان افراد صاحب‌نظر و بی‌طرف می‌توانند صادقانه در حل این مشکلات نقش داشته باشند، گفت: اندیشیدن راه‌حل‌های مقطعی برای مقابله با آلودگی هوا چاره‌ساز نیست و باید با استفاده از توان و تخصص دانشگاه‌ها قبل از وقوع این مسائل چاره‌اندیشی شود.
وی با بیان این که بسیاری از مشکلات کنونی از حدود ۳۰ سال پیش قابل پیش‌بینی بود، گفت: سیاست دنیا کاهش قیمت خودرو و افزایش قیمت سوخت است، اما در ایران برعکس این قضیه اجرا می‌شود.
وی برگزاری این همایش در دانشگاه تهران را نشانه‌ای از تعهد این دانشگاه نسبت به انجام مسئولیت اجتماعی‌اش دانست و گفت: امیدوار بودیم برای چاره‌اندیشی دربرابر مشکلات کشور، دستگاه‌ها به سمت دانشگاه‌ها بیایند ،اما اکنون می‌خواهیم با احساس مسئولیت بیشتر توانایی خود را در سطح جامعه وارد کنیم تا با هماهنگی با نهادهای تصمیم‌گیرنده بتوانیم از بحران‌های زیست محیطی مانند بحران آب و آلودگی هوا رهایی یابیم.
۲۶۱ میلیون دلار ضرر روزانه ناشی از ریزگردها
همچنین دکتر علی مریدی، مدیرکل آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست، در این همایش به آسیب‌های ناشی از ریزگردها اشاره کرد و گفت: ۲۶۱ میلیون دلار ضرر روزانۀ ناشی از ریزگردها در نیمه غربی کشور تا سمنان است.وی با بیان این که این معضل مشکلات متعددی را برای مردم به وجود می‌آورد، گفت: اغلب این هزینه‌ها و ضررها برای مردم ناملموس است و به همین دلیل کسی آنها را حس نمی‌کند‌.
مدیرکل آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست، پروژۀ گاپ( GAP ) ترکیه را یکی از پروژه‌هایی خواند که می‌تواند امنیت ملی ما را به خطر بیندازد و گفت: تأثیرات سوء این پروژه که در منطقۀ آناتولی ترکیه در بالادست دجله و فرات طراحی شده است، در سوریه و عراق کاملاً مشاهده می‌شود و کشور ما هم در اثر اجرای همین پروژه در سال‌های اخیر با برگشت آب شور و بروز ریزگردها دچار مشکلاتی شده است .به گفتۀ مریدی، بین ۱۰ تا ۱۵ سال است که ترکیه سرمایه‌گذاری جدی در حوزۀ آب کرده است و در صورت تکمیل اجرای پروژۀ گاپ ۳۰ میلیارد متر مکعب آب دجله و فرات مهار می‌شود.مدیرکل آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: با اجرای بخشی از این طرح، ۲۵ میلیارد متر مکعب آب، معادل یک و نیم برابر رودخانۀ کارون، مهار شده است و این طرح در حال تکمیل است.
وی ادامه داد: اگر سد ایل سو در این منطقه هم احداث شود، رودخانه دجله خشک می‌شود. این طرح در مرحلۀ اولیۀ اجراست و مردم محلی در ترکیه هم مقاومتی‌هایی برای ساخت آن دارند. الهه کولایی، هم با بیان این که تجربۀ سوریه و جنگ در آن براساس بسیاری از برآوردها ارتباط مستقیمی با پدیدۀ خشکسالی در این کشور دارد و جابه‌جایی جمعیت اسباب ناامنی منطقه را فراهم کرده است، تصریح کرد: این تجربه‌ها کفایت می‌کند تا روی مسألۀ امنیت و تهدیدهای امنیتی ناشی از مخاطرات زیست‌محیطی تمرکز کنیم .
کولایی با اشاره به موضوع امنیت به عنوان یکی از دغدغه‌های مردم سراسر جهان گفت: مشکلات زیست محیطی امروزی در شهرهای بزرگ ایران و کشورهای همسایه ناشی از غفلت در حوزه محیط زیست است.
وی با تأکید بر این که در منطقۀ غرب آسیا با تهدیدهای ناشی از انتقال منازعات آبی به سطح فروملی روبرو هستیم و مسألۀ آب و نحوۀ استفاده از آن در عرصۀ داخلی کشور ما یک موضوع امنیتی است، گفت: موضوع محیط زیست یک موضوع جهانی است و مرزبندی نمی‌شناسد. متأسفانه در برخی کشورها ازجمله ایران شاهد سوءمدیریت در استفاده از منابع داخلی هستیم که سبب شده است تا اکوسیستم بی‌نظیر ایران در سال‌های اخیر آسیب ببیند.

نسخه مناسب چاپ