تقویم تاریخ ادب و هنر-۱۰
انجیل خوانی «لارنس اولیویه» و ضبط صدا روی ۱۲صفحه گرامافون
حسن فرازمند
 

15 فروردین ۱۳۴۰

درچنین روزی درخبری درجریده اطلاعات اعلام شد: «سرلارنس اولیویه، بزرگترین هنرپیشه انگلیسی، عجیب ترین قرارداد دوران کارهای هنری اش را امضاء نمود. او به زودی انجیل را به روی صفحه گرامافون که مدت پخش آن ۱۲ ساعت به طول می کشد، ضبط خواهد کرد. ایده این کار از «دوگلاس فرینگس»هنرپیشه مشهور است. وی چندی پیش به نیو یورک رفت وموافقت این هنرپیشه بزرگ را جلب کرد. ضبط این صفحات درتابستان انجام می شود و صفحات آن در پاییز منتشرخواهدشد. برای ضبط این صفحاتیک ارکستر که در آن فقط از چنگ و عود استفاده شده و یک دسته آواز جمعی نیز با لارنس اولیویه همکاری خواهدکرد.»

«لورنس الیویه»سابقۀ ۱۳ بار نامزدی اسکار و دو بار تصاحب این جایزه را داشت و این خود نشان می دهد که که چه بازیگر مهمی بود. او متخصص کار روی پیس های شکسپیر بود و تعداد تئاترهای مهمی که در زندگی اش بازی یا کارگردانی کرد، از ۱۰۰ عدد هم بیشتر است.

اجرای نمایش«چراغ گاز» پاتریک هامیلتون در تئاتر سعدی لاله زار

۱۵ فروردین۱۳۳۰

درچنین روزی درجریده اطلاعات اعلام گردید که نمایش «چراغ گاز»اثر پاتریک هامیلتون، نمایشنامه نویس بزرگ انگلیسی، در تئاتر سعدی اجرا می شود. در این اعلان اشاره ای به کارگران این نمایش و بازیگران آن نشده، ولی از بانو «لرتا»به عنوان تعیین کننده میزانسن ها نام برده شده است. به این بهانه اشاره ای مختصرمی کنم به زندگی و آثار این نویسنده بزرگ انگلیسی که نام اصلی اش «آنتونی والتر پاتریک همیلتون»است. دو نمایشنامه موفق او با نام‌های «طناب» و«چراغ گاز»درحوزه فیلم،‌ دستمایه تولید قرار گرفت و آلفرد هیچکاک بر اساس رمان طناب او در سال ۱۹۴۸ و نمایش چراغ گاز او یک فیلم در سال ۱۹۴۰ ساخت و پس از آن نسخه آمریکایی آن نیز در سال ۱۹۴۴ ساخته شد.

برپایی نمایشگاه درویش خان با ۵۰۰ مجلس از نقاشی  های شاهنامه

۱۵فروردین ۱۳۱۳

درچنین روزی درخبری کوتاه در جریده اطلاعات آمده است:«آقای درویش که یکی از نقاش های طهران است، ۵۰۰ مجلس نقاشی راجع به شاهنامه در ظرف چند سال تهیه کرده اند و قرار است تحت ریاست عالیه رییس الوزراء، تابلوهای نقاشی مذکور در تالار بزرگ دارالمعلمین عالی به معرض نمایش گذارده شود. تالار مذکور از طرف اولیای مدرسه از بیستم ماه جاری به اختیار آقای درویش گذارده می شود که آنجا را برای نمایش مذکور تهیه نمایند و محتمل است اوایل اردیبهشت سالن مذکور افتتاح گردد.»

لازم به توضیح است که«آندره سوروگین» ملقب به درویش خان در سال ۱۸۹۶در تهران به دنیا آمد. وی فرزند آنتوان سوروگین،از اولین عکاسان ایران و مادرش لوئیز گورگنیان بود و تحصیلات خویش را در مدرسه سن لویی فراگرفت و چندی نیز در این مدرسه به تدریس پرداخت و سپس خود را وقف نقاشی کرد. پس از سال‌ها فعالیت در ایران راهی وین گردید و در نهایت در آلمان اقامت گزید.

درویش مدت ۹ سال در انزوا به سر برد و غرق در آثار فردوسی گشت و تعداد ۴۱۶ اثر از شاهنامه فردوسی نقاشی کرد که با تاریخ فوت این شاعر بزرگ همخوانی داشت و زمانی که برای اولین بار در هندوستان هزاره فردوسی برگزار می‌گردید، مینیاتورهای سوروگین که در ایران به صورت مجموعه نه جلدی انتشار یافته بود، برای برگزاری نمایشگاه روانه هندوستان گردیدند، اما متاسفانه تعدادی از آنها هرگز بازنگشتند.

اجرای کنسرت مدرسۀ موسیقی شهنازی در سالن سینماسپه

۱۵فروردین ۱۳۱۱

درچنین روزی در اعلانی کوتاه در جریده اطلاعات آمده است:«کنسرت مدرسه موسیقی شهنازی تحت نظر آقای ناصرعلیخان- سلو(تار تنهای حاج علی اکبرخان شهنازی) در پرده کمیک با اشتراک آقای عبدالحسینخان کنگرلو(یک پرده رقص) یوم یک شنبه ۲۷-یکشنبه ۲۸فروردین ساعت ۷و نیم بعد از ظهر در سالن سینما سپه».

پیش از این نیز در اعلان دیگری آمده بود که:«مدرسه موسیقی شهنازی در در ایام شنبه، دوشنبه و چهار شنبه، از۴ تا ۹ بعد ازظهر دائر است و روزهای یکشنبه و سه شنبه و پنجشنبه از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ظهربرای خانم ها تعلیم خصوصی نیز داده می شود.»

علی اکبرخان شهنازی، از استادان بزرگ تارنوازی ایران زمین است که بیش از هفت دهه آموزش ردیف موسیقی را برعهده داشت. ضربی‌های تکـنیکی شهـنازی، بهـترین الگـو برای تارنوازان امروزی به منظور دستیابی به ظرایف موسیقی ایرانی به شمار می‌آید.

او آموزش تار را از هشت‌سالگی نزد پدرش آغاز کرد و در مدت ۶ سال ردیف موسیقی ایرانی را از پدرش آموخت و مدتی از محضر درویش‌خان بهره برد. او نخستین صفحه‌اش را در ۱۴ سالگی در بیات ترک و افشاری در تهران ضبط کرد.

اجرای نمایش امیرارسلان رومی در سالن نمایش نکویی

۱۵ اسفند۱۳۱۲

درچنین روزی، جریده اطلاعات در اعلانی کوتاه، از اجرای نمایش امیر ارسلان رومی در سالن نمایش نکویی خبر داد. در این اعلان آمده است:«قزل ارسلان رومی توسط جمعییت نکیسا با اشتراک محمود اقا ظهیر الدینی و آقا رضا قلی میرزا ظلی و پالت مادام الله و ردیف و مسیو آمبارسون از شب جمعه سری دوم خواهد داشت.»

این اعلان نشانگر آن است که این نمایش قبلاً هم اجرا شده و مورد استقبال قرار گرفته است. چاپ های متعددی از این کتاب در بازار کتاب ایران موجود بوده تا اینکه در دهه چهل شمسی، به همت دکتر محمد جعفر محجوب، نسخه تصحیح شده ای از این کتاب منتشر شد. می گویند که این داستان را نقیب الممالک، قصه گوی ناصرالدین‌شاه برای وی می‌گفت و در این هنگام، فخرالدوله دختر ناصرالدین شاه پشت در نیمه باز اتاق خواجه سَرایان می‌نشست و ماجراها را با دقت مکتوب می‌کرد و برای آنها نقاشی می‌کشید. داستان امیر ارسلان این گونه برجای مانده‌است.

برگزاری نخستین کنسرت در پارک سنگلج

۱۵ فروردین ۱۳۳۰

درچنین روزی درخبری کوتاه می خوانید که اولین کنسرت دربرنامه هفتگی موسیقی پارک سنگلج، ساعت چهار بعد از ظهر امروز درعمارت جدید البنای جنوب شرقی پارک سنگلج [پارک شهر امروزی] اجرا گردید. کنسرت مزبور توسط ارکستر نظامی تهران داده شد و کمیته موسیقی ترتیبی اتخاذ نموده که در فصول بهار و تابستان هر پنج شنبه بعد از ظهر کنسرت مجانی برای استفاده اهالی تهران اجرا گردد.(عکس مربوط به دسته موزیک بلدیه است.)

لازم به توضیح است که نخستین دسته موزیک بلدیه طهران درحدود۱۳۰۸ شمسی فعالیت خود را با مسؤولیت عیسی رنجبر آغاز کرد و بعد از آن گروه های دیگری از نوازندگان، همکاری خود را با بلدیه آغازکردند. پارک سنگلج نیز در دوران تصدی شهرداری توسط غلامحسین ابتهاج، برای نخستین بار حصارکشی شد و از فروش اراضی آن به بهانه استهلاک وام شهرداری ممانعت به عمل آمد.

code

نسخه مناسب چاپ