عبارات و کنایات | Ettelaat International Newspaper

صفحه اصلی » فرهنک مردم » عبارات و کنایات

عبارات و کنایات

‏۱۲۰ سال زنده باشی
آیا می‌دانستید که گاهی به هم می‌رسیم و می‌گوییم ۱۲۰ سال زنده باشی یعنی چه و از کجا آمده؟ برای چه نمی‌گوییم ۱۵۰ یا ۱۰۰ سال؟
در ایران و در زمان پیش از هجوم اعراب به ایران، سال کبیسه را به این صورت محاسبه می‌کردند که به جای اینکه هر ۴ سال یک روز اضافه کنند (که البته اضافه هم می‌کردند)، هر ۱۲۰ سال یک ماه را جشن می‌گرفتند و در کل ایران این جشن برپا بود، برای این که بعضی‌ها ممکن بود یک بار این جشن را ببینند و عمرشان جواب نمی‌داد تا این جشن‌ها را دوباره ببینند. به همین دلیل دیدن این جشن را به عنوان بزرگترین آرزو برای یکدیگر خواستار بودند و هر کسی برای طرف مقابل آرزو می‌کرد تا آنقدر زنده باشی که این جشن باشکوه را ببینی. و این به صورت یک تعارف و سنتی بی نهایت زیبا درآمد که وقتی به هم می‌رسیدند بگویند ۱۲۰ سال زنده باشی.
خالی‌بندی
این روزها عبارت خالی‌بندی به معنی دروغ گفتن و حرف بیهوده زدن روان شده است، اما پیشینه این واژه به دهها سال پیش یعنی زمان سلطنت رضا شاه بر می‌گردد! نقل می‌کنند که در زمان رضاشاه، به دلیل کمبود اسلحه، بعضی از پاسبانهایی که گشت می‌دادند فقط غلاف خالی اسلحه یعنی همان جلدی را که اسلحه در آن قرار می‌گیرد روی کمرشان می‌بستند و در واقع اسلحه‌ای در کار نبود. دزدها و شبگردها وقتی متوجه این شگرد شدند، برای اینکه همدیگر را آگاه کنند، به هم می‌گفتند که طرف «خالی بسته» و منظورشان این بود که فلان پاسبان اسلحه ندارد و غلاف خالی اسلحه را دور کمرش بسته. به این معنی که در واقع برای ترساندن ما بلوف می‌زند که اسلحه دارد و روی همین اصل بود که واژه خالی بندی روان شد.

کج دار و مریض یا کج دار و مریز؟
اصطلاح کج‌دار و مریز یا به صورتی که بیشتر مردم فهم می‌کنند و می‌نویسند «کج دار و مریض»، از جمله اصطلاحاتی است که توسط مردم به اشتباه به کار می‌رود. مردم آن را با مریضی مرتبط می‌دانند و البته درک درستی از آن ندارند. این اصطلاح در اصل، «کج‌دار و مریز» است. به معنای اینکه ظرف را کج نگه دار
و در عین حال مواظب باش که نریزد. بنابراین می‌بینید که نسبتی با مریضی ندارد. شاعر در این خصوص می‌گوید:
رفتــم بـه سـر تـربت شمس تبـریز
دیــدم دوهزار زنگیــــان خونــریـــز
هر یک به زبان حال با من می‌گفت
جامی که به دست توست کج دار و مریز
حال که این را دانستیم بیایید از این اصطلاح زیبا و ادبی درست استفاده کنیم!‏


Scroll To Top