محک
اختلاف‌های منطقه‌ای رمز حضور آمریکا!
ابوالقاسم قاسم زاده
پمپئو وزیر خارجه ترامپ به منطقه آمده است تا ضمن دیدار از اردن، مصر، عراق، بحرین، امارات، قطر، عربستان سعودی، عمان و کویت ادامه دو سیاست ترامپ در خاورمیانه را به آنها بار دیگر اطلاع دهد و اعلام کند. این دو سیاست، یکی ادامه حمایت از حاکمان این کشورها و تقویت همراهی و همگامی آنها با کاخ سفید، همچنین تاکید بر حمایت همه‌جانبه از رژیم صهیونیستی است که مأموریت اجرای هژمونی بر خاورمیانه را از سوی رئیس جمهور آمریکا دارد. سیاست دوم، ادامه اجرای طرح «تحریم» آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و تشدید آن با همکاری رژیم‌های دوست دولت آمریکا است.

واقعیت میدانی در خاورمیانه نشان از تغییر بزرگ دارد و اغلب دولت‌های عربی همگام با ترامپ دریافته‌اند که او دیگر نمی‌خواهد برای خاورمیانه هزینه‌ای بپردازد. دو جنگ ویرانگر بعد از سالها، یکی در سوریه و دیگری در یمن به پایان راه رسیده‌اند و مثلث همسویی جنگی آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی نه تنها دیگر جواب نمی‌دهد که به بن‌بست رسیده است. در این بن‌بست که اغلب تحلیلگران سیاسی در کشورهای عربی و در غرب نوشته‌اند، ترامپ بازنده‌ی خاورمیانه و پوتین پیروز این میدان شده است. دو هفته قبل ترامپ با عصبانیت خطاب به رژیمهای عربی خلیج فارس گفت: «اگر حمایت من نباشد، این رژیمها یک هفته هم دوام نخواهند آورد!» انعکاس گفته ترامپ در رسانه‌های غربی و برخی از مطبوعات کشورهای عربی موجب تحقیر دولت‌های عربی حامی آمریکا شد. در دو هفته گذشته، انعکاس این خبر از سوی رئیس جمهور آمریکا که سربازان آمریکایی خاک سوریه را ترک خواهند کرد و به خانه برمی‌گردند و از پی آن ارتش آمریکا از افغانستان نیز خارج خواهد شد! به یکباره نتانیاهو و محمد بن سلمان ولیعهد سعودی و بسیاری از دولت‌های عربی در منطقه را دچار شوک و مخمصه کرد. به طوری که در محافل سیاسی، آتش‌بس در یمن و پایان جنگ در سوریه را شکست فاجعه‌بار برای اسرائیل و سعودیها نامیدند. بازگشت دولت‌های عربی منطقه به دمشق و بازگشایی سفارت خود در سوریه و دعوت از بشار اسد برای شرکت مجدد در سازمان اتحادیه عرب، همگی حکایت از بن‌بست ترامپ در منطقه داشت. آن هم در حالی که مسکو «پوتین» همچنین ترکیه و ایران در ترسیم شرایط کنونی از ادامه مبارزه با تروریسم و گروههای مسلح باقی مانده سخن گفته‌اند و آمریکا می‌خواهد بساط نظامیگری خود را از منطقه برچیند.

در واشنگتن روز به روز ترامپ دچار مشکلات و بحران سیاسی داخلی در تقابل با مجلس نمایندگان کنگره که اکنون دموکرات‌ها در آن اکثریت پیدا کرده‌اند، همچنین روال شکست سیاست نظامیگری آمریکا در خاورمیانه، شده است.

در چنین فضای متلاطم، ابتدا جان بولتن مشاور امنیتی ترامپ با هیاهوی خبری وارد اسرائیل شد و در ملاقات با نتانیاهو که اکنون در فضای انتخاباتی (پایان اسفند ماه) قرار دارد درباره حمایت همه‌جانبه آمریکا از رژیم صهیونیستی و برخی از دولت‌های عربی همراه آمریکا بار دیگر سخن گفت تا مگر به رژیمهای همراه دولت ترامپ، اطمینان خاطر دهد که آنها را در صحنه آشفته منطقه تنها نخواهد گذاشت! او از اسرائیل به ترکیه رفت تا با اردوغان رئیس جمهور ترکیه ملاقات کند. اردوغان ملاقات با مشاور امنیتی ترامپ (جان بولتن) را نپذیرفت و او بلافاصله با تحقیر خاک ترکیه را ترک کرد و به واشنگتن برگشت! از پی او پمپئو وزیر خارجه ترامپ به منطقه آمده است تا از ۹ کشور عربی دیدار کند. نوک پیکان حمله او تهران را نشانه گرفته است تا مگر همچنان ایران را دشمن اصلی و آشوب‌ساز در این کشورها و به‌خصوص در تقابل با رژیم صهیونیستی معرفی کند. پمپئو در مصر و اردن و … چند بار این جمله را تکرار کرد که «آمریکا نخواهد گذشت تا ایران همچنان منطقه را به آشوب بکشد و دولت‌های همسو با آمریکا را تهدید کند»! وزیر خارجه ترامپ اعلام کرد، در بهمن ماه آینده، آمریکا نشستی بین‌المللی با شرکت رهبران جهان در لهستان درباره آینده خاورمیانه و تهدید ایران، برگزار خواهد کرد تا در آن برای ثبات خاورمیانه، صلح، آزادی و امنیت در این منطقه گفتگو شود. پمپئو گفت، آمریکا می‌خواهد از این کنفرانس «اطمینان حاصل کند که ایران تأثیر کارشکنانه‌ای ندارد!» هنوز به صورت رسمی اعلام نشده است که چه کشورهایی در این نشست شرکت خواهند کرد. اما پمپئو گفت «ما رهبران دهها کشور از سراسر جهان را گردهم خواهیم آورد، کشورهایی از آسیا، آفریقا، نیمکره غربی، اروپا و خاورمیانه در این کنفرانس حضور خواهند داشت.» رسانه‌های آمریکایی درباره پیشنهاد جدید وزیر خارجه ترامپ، نوشتند که اعلان تازه‌ترین اقدام دولت ترامپ، گویای شکست او در ادامه تحریم علیه ایران و تلاش مجدد برای تحقق کارزار جدید «فشار حداکثری» علیه تهران است. وزیر خارجه آمریکا در گفت‌وگو با شبکه «فاکس‌نیوز» واشنگتن اظهار کرد ایران و روسیه را «مجریان شرارت در خاورمیانه» می‌داند و گفت: «امیدواریم آنها (ایران و روسیه) را همراه با حکومت (سوریه) و تمام افراد ذی‌نفع بر سر میز مذاکره بیاوریم تا درباره شکل ساختاری که سوریه پس از یک جنگ داخلی باید داشته باشد، گفت‌وگو کنند! چند نکته درباره پیشنهاد وزیر خارجه آمریکا در پایان این نوشته قابل نقد است.

۱ـ دو سفر «جان بولتن» مشاور سیاسی ـ امنیتی جنگ‌طلب ترامپ و از پی او «پمپئو» وزیر خارجه ترامپ، نشانه روشن از استیصال سیاست خاورمیانه‌ای ترامپ است. چند بار در محک نوشته شد که ترامپ استراتژی دقیق و روشنی درباره خاورمیانه بحران‌زده ندارد. او کلید این منطقه را به «نتانیاهو» نژادپرست سپرده است که خود با کشتار فلسطینیان و محوریت جنگ‌طلبی براساس سیاست «بحران پیرامونی» رژیم صهیونیستی و نابودی فلسطینیان اکنون دچار بن‌بست شده است. ترامپ در دو سال گذشته مدام دولت‌ها و ملت‌های عرب را تحقیر کرده است و سرانجام گفته است اگر گمان می‌کنید ما برای شما خواهیم جنگید، خیال باطلی است. شما باید دلارهای نفتی خود را به من بدهید و من هم به شما اسلحه می‌فروشم. ترامپ و آمریکا اکنون در جوامع عربی منفورند. دولت‌های عربی نیز دریافته‌اند که باید آرام آرام از ترامپ فاصله بگیرند. سیاست‌های نژادپرستانه و جنگ‌طلبانه‌ی نتانیاهو نیز دیگر جواب نمی‌دهد و اکنون در داخل اسرائیل دچار مشکلات متعدد شده است.

۲ـ پمپئو وزیر خارجه ترامپ، دستورات داماد صهیونیست ترامپ ـ «گشنر» ـ را دنبال می‌کند و لابی صهیونیست‌های افراطی در واشنگتن که گشنر داماد ترامپ از سران آن است به دیوار شکست خورده است. در آمریکا در هر دو حزب حاکم (دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان) این باور شکل گرفته است که عملکرد ترامپ در خاورمیانه به خصوص در یمن، سوریه و علی‌الخصوص درباره ایران و خارج شدن از برجام، موجب تسهیل سیاست‌های پوتین در خاورمیانه و موفقیت روسیه در منطقه شده است.

۳ـ کنفرانس لهستان یک مانور سیاسی ـ تبلیغاتی است تا مگر اندکی برای شکست ترامپ در خاورمیانه مرهمی شود. نباید آن را به صورت نقطه عطف دید و یا بزرگ‌نمایی کرد. آمریکا رمز ادامه حضور تخریبی خود در منطقه را همچنان در تشدید اختلاف‌های منطقه‌ای جستجو می‌کند. سیاست خارجه جمهوری اسلامی باید بر حل اختلاف‌ها و نزدیکی هر چه بیشتر با کشورهای مسلمان منطقه باشد. تنها از این طریق است که رژیم صهیونیستی و دولت ترامپ به شکست کامل خواهند رسید. خاورمیانه‌ی در صلح، تنها مسیر بن‌بست برای سیاست جنگ‌طلبانه و تروریست‌پرور اسرائیل و آمریکا است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ