برگزاری مراسم رونمایی از سردیس استاد احمد اقتداری
 

سرویس فرهنگی ـ هنری: مراسم رونمایی از سردیس استاد دکتر احمد اقتداری به پاس قدردانی از ۶۰ سال خدمت پژوهشی و علمی او دیروز در مرکز دایره‌المعارف اسلامی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ما در این مراسم، ابتدا بخشی از سمفونی خلیج فارس ساخته فرهاد فخرالدینی با صدای سالار عقیلی و سروده‌ای از دکتر علی غضنفری پخش شد. سپس سیدکاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دایره‌المعارف اسلامی گفت: عمر پربرکت آقای اقتداری در معرفی خطه جنوب، سپری شده است و خاستگاه ایشان از نظر انگیزه وطن‌خواهی بوده است.

در مقاله‌ای گفته‌ام؛ کسی که وطن‌خواه نیست و اهمیت به زادگاهش نمی‌دهد، علی‌القاعده اهمیتی برای خانواده‌اش نیز قائل نیست. آیا می‌توان به این آدم «فداکار» گفت یا اصولاً او وفاداری به عهد دارد یا می‌شود به او اعتماد کرد؟

چنین آدمی اخلاق ندارد. زیرا وطن‌خواهی، جنبه صرفاً معنوی دارد. اغلب افراد وطن‌خواه، افرادی مفلس هستند و دنبال مال و منال نیستند. خمیرمایه احمد اقتداری نیز، خمیرمایه انسانی و اخلاقی و شرافت است.امروز که سردیس او را پرده‌برداری می‌کنیم به خاطر این است که ۶۰ سال از عمر او، صرف وطن‌خواهی شده است.وظیفه خود می‌دانیم از چنین افراد ارزشمندی حمایت کنیم و خود این مراسم، اشاعه فرهنگ وطن‌خواهی است. اگر ما انگیزه برای تلاش در کشورمان نداشته باشیم، نمی‌توانیم رشد و بالندگی داشته باشیم.

وطن‌خواهی در ایران دوستی به معنای جنبه منفی آن و نوعی ناسیونالیزم تجاوزخواهانه نیست بلکه ستون همبستگی ملی است و شکوفایی فرهنگ ملی را به دنبال دارد. و یکی از پرچمداران این امر، جناب احمد اقتداری است. سپس، دکتر سجادی معاون پژوهشی مرکز دایره‌المعارف اسلامی درباره جایگاه اقتداری گفت: امروز، روز احمد اقتداری است ما هم از آثار قلمی او و هم حافظه شگفت‌ او درباره خلیج فارس بهره برده‌ایم. تدوین دانشنامه خلیج فارس مرهون زحمات اوست. چندین سال پیش قرار بود من و ایشان، فیش‌‌هایی برای مداخل این دانشنامه ایجاد کنیم. من به ناچار به خاطر کم بضاعتی علمی در این زمینه، کتاب‌‌هایی را مطالعه می‌کردم تا در جلسات، حضور ذهن در این زمینه داشته باشم، تصور می‌‌کردم با مطالعاتی که کرده‌ام می‌توانم مدخل‌های زیادی را به تصویب برسانم ولی جالب اینجا بود که آقای اقتداری نه فقط روی موارد پیشنهاد شده من شرح مبسوطی می‌داد، بلکه مدخل‌های متنوعی در اطراف مداخل پیشنهاد می‌کرد. احاطه او در جغرافیا و تاریخ خلیج فارس بر کسی پوشیده نیست. کسی نمی‌تواند در ایران و جهان تحقیقی بکند و از آثار اقتداری وام نگیرد. تصحیح و ترجمه آثار دیگران وجه دیگر کار ایشان است ترجمه کتاب «ابن ماجد» و تصحیح چند کتاب دیگر از نمونه این آثار است و از همه جالب‌تر این است که او، از ادبیات فارسی غافل نبود و قصص مثنوی و آثار عطار نیشابوری و اشعار شاعران لارستانی و آثار دیگری از این دست، طیف وسیعی از فعالیت او را نشان می‌دهد.

وی افزود: تألیف دانشنامه خلیج فارس، اخیراً به همت دکتر بجنوردی و دکتر اقتداری و دکتر کیانی به راه افتاده است و امیدواریم این کتاب به زودی منتشر شود.

جناب بجنوردی از زندگی پرشور استاد اقتداری گفتند و باید گفت که این شور و شوق هرگز تمام نشده است و ایشان هنوز نسبت به منافع ایران، همان حساسیت سابق را دارد.ما معتقدیم که خلیج فارس در حقیقت زمانی، دریای داخلی ایران بوده است و این به خاطر کوشش‌های تحقیقی جناب اقتداری مشخص شده است.

محمدباقر وثوقی، پژوهشگر حوزه خلیج فارس نیز در این مراسم گفت: نکته‌ای در کل آثار ایشان هست که باید آن را بیان کرد. این نکته که می‌تواند الگو باشد، فراگیر بودن مطالعات خلیج فارس توسط ایشان است. این استاد، خلیج فارس را به عنوان پهنه واحد مشترکی می‌بیند.

بنابراین گزارش، پیش از پرده‌برداری از سردیس استاد اقتداری، این دانشمند فرهیخته، سه کتاب خود را به قاسم‌زاده، سازنده این سردیس اهدا کرد و گفت: صادقانه و بی‌ریب و ریا عرض می‌کنم که بنده خود را شایسته شکرگزاری از مهربانی‌های شما بزرگواران نمی‌دانم، اما به دستور انجام وظیفه می‌کنم و از الطاف شما و همه مدیران محترم مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی به خصوص آقای سیدکاظم موسوی بجنوردی، دکتر سجادی، معاون علمی مرکز، عنایت‌الله مجیدی رئیس کتابخانه بزرگ مرکز و حمید متقی رئیس دفتر ریاست مرکز و دکتر کیانی مشاور مرکز و دکتر عبدالحسین آذرنگ مدیرتحقیقات مرکز و دکتر باقر وثوقی و دکتر سیدعلی آل داوود که مورد لطف آنها واقع شدم و آثار ناچیز من را ستودند و‌آقای قاسم‌زاده مجسمه‌ساز مهربان و خوشکار، با چند بیت شعرسعدی و یغمای جندقی جد اعلای دانشمند مفّخم آقای دکتر سیدعلی آل داوود که هم اکنون در این مجلس حضور دارند به عرض می‌رسانم که:

من خود ای ساقی از این شوق که دارم مستم

تو به یک جرعه دیگر ببری از دستم

و از یغما:

نگاه کن که نریزد دهی چوباده بدستم

فدای چشم تو ساقی، بهوش باش که مستم

دوستان ارجمند، من این بیت شعر هاتف اصفهانی را باور دارم که:

چشم دل بازکن که جان بینی

آنچه نادیدنی است، آن بینی

و می‌خواهم ادعا کنم که من استاد زنده نام، جاوید یاد، ایرج افشار را با چشم دل در میان جمع می‌بینم و بی‌ریب و ریا و با کمال خضوع و خشوع به مجسمه آن مرد بزرگ مشهور در تاریخ ادب و فرهنگ معاصر عرض می‌کنم:

چنین که سجده برم بی حجاب پیش جمالت

گمان برند خلایق که آفتاب پرستم!

گستاخانه و با پوزش بسیار مایلم وصف حالی هم با مجسمه خود بگویم چرا که دنیا را نمی‌بینم بقایی:

به عکس عمر من ای عکس جاودانی باش

نشانه غم و اندوه زندگانی باش

در آن زمان که به پایان رسید عمر مرا

به یادگاری ای عکس جاودانی باش

دوستان ایران دوست ایران مدار

هست ایران چوگرانسنگ و حوادث چون سیل

بگذرد سیل گرانسنگ و به جاماند سنگ

من بنده ناچیز ذره شنی خرد و بی مقدار از این سنگ گرانسنگ کوه پیکر آسمان فراز شکوهمند بوده‌ام، و آنچه کرده‌ام و آنچه گفته‌ام و آنچه نوشته‌ام، شاید به نیت خدمت به نگاهبانی و پاسداری و استواری فرهنگ لایزال ایران و پایندگی همین سنگ گرانسنگ هماره در معرض سیل حوادث خوب و بد تطاول ایام در طول چهار پنج هزار سال بوده است و اگر توفیقی یافته‌ام در نتیجه همدلی و همگامی و همراهی و هم قلمی مرحوم ایرج افشار طاب‌ثراه و شما دوستان دل آگاه بوده است.

سپاسگزاری خود را با حکمت شیخ اجل سعدی پایان می‌دهم:

گلی خوشبو در حمام روزی

رسید از دست محبوبی بدستم

بدو گفتم که مشکی یا عبیری

که از بوی دل آویز تو مستم؟

بگفتا من گلی ناچیز بودم

ولیکن مدتی با گل نشستم

کمال هم‌نشین در من اثر کرد

وگرنه من همان خاکم که هستم

اکنون در آستانه ۹۰ سالگی عرض می‌کنم، من از دفتر جهان، ورق باد برده‌‌ام ولی، سرخم می‌سلامت، شکست اگر سبویی، با این امید شادی بخش که؛ ایران بماناد و فرهنگ ایران، اگر چه من نمانم و نام و ننگ می‌نماند.

سپس، از سردیس استاد اقتداری در مرکز دایره‌المعارف اسلامی پرده برداری شد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ