بن بست در مذاکرات روسیه و غرب درباره بحران اوکراین
 

سرویس خارجی: تلاش وزرای امور خارجه کشورهای غربی و روسیه برای دستیابی به توافق در پاریس با هدف تشکیل یک گروه بین‌المللی تماس برای حل و فصل اوضاع اوکراین نتیجه مطلوبی در پی نداشت. وزرای خارجه آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان با وزیر خارجه روسیه نشست برگزار کردند. فرانک والتر اشتاین‌مایر وزیر خارجه آلمان ضمن اعتراف به این مسئله گفت: ما نتوانستیم به توافقی مورد قبول همه طرف ها در خصوص تشکیل گروه تماس در مورد اوکراین دست یابیم. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه نیز پس از دیدار با همتای آمریکایی‌اش گفت پس از گفت‌وگو با وی توافقی درباره مسائل اوکراین حاصل نشد.

لاوروف گفت: تحریم‌های آمریکا علیه روسیه به فشارها خواهد افزود و سازنده نخواهد بود. وزیر خارجه روسیه همچنین گفت هر گونه راه حل درباره بحران اوکراین باید مورد حمایت تمامی مناطق از جمله کریمه باشد. لاوروف افزود: جان کری به وی اطمینان داده که هنوز مقامات روسیه در فهرست سیاه آمریکا قرار نگرفته‌اند. لاوروف همچنین خواستار خویشتنداری واشنگتن در مساله اوکراین و خودداری از تشنج آفرینی شد.

جان کری نیز به خبرنگاران گفت: کریمه همان اوکراین است و ما از یکپارچگی ارضی اوکراین حمایت می کنیم و لازم است دولت اوکراین در هرگونه تصمیم گیری در مورد جدایی این شبه جزیره مشارکت داشته باشد. وی گفت:

من این طور درک می کنم که قانون اساسی اوکراین حکم به برگزاری همه پرسی در سراسر این کشور می کند و یکایک بخش ها و تمامی اوکراین باید بخشی از یک همه پرسی باشند. وی افزود: هرچند آمریکا به تحریم هایی که پیش از این وضع شده اند از جمله ممنوعیت صدور ویزا و توقف دارایی های تمامی کسانی که در بی ثباتی اوکراین نقش داشته اند، ایمان دارد ولی طی ساعات و روزهای آینده تاکید بر گفت و گو خواهد بود که می تواند به کاهش تنش منجر شود.

کری گفت: در حالی که ما حق خود را برای برداشتن گامهایی فراتر از آنچه امروز اعلام کرده ایم محفوظ می دانیم اما از رئیس جمهور پوتین و روسیه و همگی می خواهیم درک کنند که اولویت ما عادی سازی اوضاع است. در این حال باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا هشدار داد که همه پرسی در کریمه در مورد پیوستن به روسیه نقض قانون اساسی اوکراین و قوانین بین المللی خواهد بود. اوباما ساعاتی پس از آن سخن گفت که واشنگتن ممنوعیت هایی در مورد صدور روادید برای برخی مقامات ارشد روسیه وضع کرد و به سمت اعمال تحریم های گسترده تر علیه افراد و نهادهای مسکو به منظور تنبیه کرملین به دلیل تجاوز به اوکراین حرکت کرد. اوباما در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: هرگونه مذاکره درباره اوکراین باید دولت مشروع اوکراین را در بر گیرد.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین دستور داد علیه افراد وموسساتی که عامل نقض روندهای دموکراتیک دراوکراین بودند، تحریم هایی اعمال شود. اوباما در تماس تلفنی با همتای روس خود نیز با انتقاد از اقدامات مسکو در قبال بحران اوکراین گفت هنوز مسیر دیپلماتیک بهترین روش برای پایان دادن به بحران کنونی در آن کشور است. اوباما در تماس تلفنی با پوتین که بیش از یک ساعت طول کشید، آخرین تحولات مربوط به اوکراین را مورد بحث و بررسی قرارداد. اوباما مقام های مسکو و کی یف را به مذاکره مستقیم دعوت و تاکید کرد بدون شک این مسیر منافع روسیه و اوکراین را تامین خواهد کرد. رییس جمهور آمریکا خواستار خروج نیروهای نظامی روسیه از کریمه شد و تصریح کرد جامعه جهانی از انتخاباتی که قرار است ماه مه در اوکراین برگزار شود، پشتیبانی خواهد کرد. این درحالی است که رئیس جمهور روسیه در گفت‌وگوی تلفنی با همتای آمریکایی‌اش گفت رهبران فعلی اوکراین با کودتای غیرقانونی روی کار آمده‌اند. ولادیمیر پوتین در گفت‌وگوی تلفنی با باراک اوباما گفت مسکو و واشنگتن نباید روابطشان را قربانی بحران کنونی در اوکراین کنند. وی تصریح کرد رهبران فعلی اوکراین که با کودتایی خلاف قانون اساسی روی کار آمده‌اند تصمیماتی غیرقانونی در مناطق شرقی، جنوب شرقی و منطقه کریمه اتخاذ کرده‌اند. پوتین تأکید کرد مسکو مایل است با کشورهای غربی در بحران اوکراین همکاری کند اما هر راه حلی برای این بحران بایستی بر اساس توافقنامه اتحادیه اروپا که یانوکوویچ، رئیس جمهور مخلوع اوکراین در ۲۱ فوریه آن را امضا کرد، باشد. در این حال معاون دبیرکل سازمان ملل اعلام کرد اوکراین در شرایط بحرانی و دست و پنجه نرم کردن با چالش‌های جدی و فزاینده است. یان الیاسون در نشستی توجیهی شورای امنیت گفت با مقامات اوکراین از جمله رئیس‌جمهوری موقت، نخست‌وزیر و وزیر خارجه موقت بحث و گفت‌وگو کرده است. الیاسون از خویشتن‌داری ملت و دولت اوکراین و اقدامات آنها برای حفظ آرامش در کشور قدردانی کرد. وی به درخواست بان کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل وارد اوکراین شد تا به کاهش درگیری‌ها در این کشور کمک و اوضاع اوکراین را از نزدیک ارزیابی کند. وی گفت: در حالی که شرایط در کی‌یف با ثبات است، اما گزارشات ناامید کننده‌ای از برخی نقاط کشور و عمدتا کریمه دریافت کرده‌ایم. خبر دیگر اینکه وزیر خارجه فرانسه گفت تحریم‌ها علیه روسیه احتمالاً افراد نزدیک به ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور این کشور را هدف خواهد گرفت. لوران فابیوس افزود: در صورتی که دور اول تحریم‌ها علیه روسیه موثر واقع نشود، احتمال دارد تحریم‌های دیگری علیه بنگاه‌های تجاری و افراد این کشور وضع شود. این درحالی است که چین ضمن اعلام مخالفت با اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه روسیه، اعلام کرد چنین اقداماتی نمی‌تواند به حل بحران اوکراین کمک کند. در این حال «هنری کیسینجر» مشاور اسبق امنیت ملی آمریکا در یادداشتی در یک روزنامه آمریکایی نوشت: غرب و روسیه این واقعیت را بپذیرند که راه حل بحران اوکراین این نیست که کی یف یا به شرق بپیوندد یا به غرب؛ اوکراین می تواند پلی میان شرق و غرب باشد. وی افزود: من در طول زندگی سیاسی خود چهار جنگ را تجربه کرده ام

که همه با اشتیاقی وصف ناپذیر و پشتوانه محکم حمایت مردمی آغاز شد، در حالی که ما نمی دانستیم چگونه آنها را به پایان ببریم و سرانجام در همه آنها منهای یکی، ما به طور یک جانبه مجبور به عقب نشینی شدیم. به گفته کیسینجر، اصل مهم در هر سیاست گذاری برای جنگ، این است که چگونه آن را ختم کنیم، نه اینکه چگونه آن را شروع کنیم. وی گفت: روسیه باید این واقعیت را بپذیرد که وادار کردن اوکراین به اینکه کشور اقماری مسکو باشد و به تدریج به سمت مرزهای روسیه حرکت کند، حاصلی جز تکرار تاریخ چرخه خود محوری های مسکو در قبال فشارهای متقابل اروپا و آمریکا نخواهد داشت. غرب هم باید قائل به درک این حقیقت باشد که اوکراین برای روسیه فقط یک کشور بیگانه نیست.

پیوستن کریمه به روسیه

نمایندگان پارلمان منطقه خودمختار کریمه با اکثریت آرا به پیوستن این منطقه به روسیه رای مثبت دادند. پارلمان کریمه با تصویب طرحی برای پیوستن این منطقه به روسیه، از مسکو خواست این طرح را مورد بررسی قرار دهد.

ولادیمیر کنستانتینوف رئیس پارلمان کریمه با اعلام این خبر گفت تصمیم نمایندگان برای پیوستن این منطقه به روسیه باید در همه پرسی پیش رو نیز به تایید مردم برسد. همچنین سرگئی میرونوف رهبر حزب «روسیه منصف» از احتمال بررسی طرح الحاق کریمه به روسیه در نشست این هفته دومای این کشور خبر داد. طبق قانون اساسی سال ۱۹۹۲، شبه جزیره کریمه به عنوان بخش خودمختار اوکراین است اما روابط آن با کی یف باید بر اساس خواست مشترک باشد.

در همین حال یک نماینده پارلمان کریمه گفت اهالی سواستوپول نیز با وجود این که این شهر در محدوده منطقه خودمختار کریمه قرار ندارد، در همه پرسی مذکور شرکت خواهند کرد. به گفته وی به شهروندان این شهر نیز فرصت اعلام نظرشان در این خصوص داده خواهد شد. گفتنی است پارلمان کریمه روز ۱۶ مارس (۲۵ اسفند) را به عنوان تاریخ برگزاری همه پرسی برای تعیین سرنوشت این منطقه اعلام کرده است. بر این اساس در این همه پرسی دو سوال از ساکنان کریمه پرسیده خواهد شد: آیا شما طرفدار پیوستن کریمه به قلمرو فدراسیون روسیه هستید؟ آیا طرفدار بازگشت به قانون اساسی ۱۹۹۲ کریمه هستید؟ از طرفی نمایندگان پارلمان روسیه با صدور بیانیه‌ای اعلام کردند در صورت موافقت اهالی کریمه با پیوستن به روسیه، مسکو نیز این انتخاب تاریخی را می‌پذیرد. از طرفی تلویزیون اوکراین به نقل از گارد مرزی این کشور مدعی شد که در حال حاضر ۳۰ هزار نیروی ارتش روسیه در شبه‌جزیره کریمه حضور دارند. در همین راستا رستم تیمورعلی اف معاون اول نخست وزیر دولت محلی کریمه اعلام کرد در صورتی که روسیه با پیوستن منطقه کریمه به خود موافقت کند این منطقه برای استفاده از روبل روسیه به عنوان پول رایج خود آمادگی دارد. به گفته وی، دولت کریمه اموال ودارایی های اوکراین در این منطقه را مصادره خواهد کرد. این درحالی است که نخست وزیر اوکراین گفت نتایج همه‌پرسی درباره الحاق شبه جزیره کریمه به روسیه به رسمیت شناخته نخواهد شد. آرسنی یاتسنیوک، گفت هیچ‌کس در دنیای متمدن نتایج همه‌پرسی شبه جزیره کریمه برای پیوستن این منطقه به روسیه را به رسمیت نخواهد شناخت. یاتسنیوک اضافه کرد روسیه باید تمامی نیروهایش را از منطقه خارج کند، به تعهدات بین‌المللی‌اش پایبند بماند و حمایت از جدایی‌طلبان را متوقف کند. وی در عین حال خواستار مکالمه تلفنی با نخست وزیر روسیه شد. رییس جمهوری موقت اوکراین نیز اعلام کرد: مجلس این کشور روند انحلال مجلس منطقه ای کریمه را پس از درخواست پیوستن آن به روسیه آغاز کرده است. الکساندر تورچینف همچنین خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی در کریمه شد. رئیس جمهور اوکراین برگزاری رفراندوم در شبه جزیره کریمه را جرمی دانست که نیروهای روسیه آن را مرتکب شده‌اند. وی افزود: از تصمیم برگزاری همه‌پرسی در کریمه جلوگیری می‌کند و خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام برای پارلمان اوکراین است. در همین حال رهبران راستگرای افراطی اوکراین از مقام های این کشور خواستند درهای انبارهای مهمات را به روی نیروهای مردمی بگشایند. در تحولی دیگر دادگاهی در اوکراین دستور بازداشت نخست وزیر و رئیس پارلمان منطقه خودمختار کریمه را صادر کرد. دادستان کل اوکراین اعلام کرد: نخست وزیر و رئیس پارلمان منطقه خودمختار کریمه و برخی دیگر از سیاستمداران این منطقه به ارتکاب جرائمی متهم شده‌اند. گفتنی است آکسنوف، نخست وزیر جدید منطقه خودمختار کریمه از پوتین برای تحقق ثبات در این منطقه خودمختار کمک خواسته است. خبر دیگر اینکه پلیس بین‌الملل (اینترپل) اعلام کرد از جانب دولت اوکراین درخواستی مبنی بر دستگیری ویکتور یانوکوویچ، رئیس‌جمهور برکنار شده این کشور دریافت کرده است. درخواست برای دستگیری یانوکوویچ از سوی مقام‌های دولت جدید کی‌یف به اینترپل ارسال شد و آنها از پلیس بین‌الملل خواسته‌اند یانوکوویچ را به اتهام سوءاستفاده از قدرت و قتل بازداشت کند.

در بیانیه این سازمان آمده است: تمامی کشورهای عضو اینترپل درباره این بازبینی و بررسی موجود مطلع شده و هیچ اظهارنظری از سوی دبیرکل اینترپل مطرح نمی‌شود تا زمانی که بازبینی تکمیل شود و کشورهای عضو از تصمیم اینترپل مطلع شوند. در چنین شرایطی «ون رمپوی» رییس اتحادیه اروپا پس از نشست اضطراری سران این اتحادیه در مورد بحران اوکراین اعلام کرد: رهبران این اتحادیه بر سر امضای یک پیمان همکاری با اوکراین تا پیش از برگزاری انتخابات ماه مه در این کشور به توافق رسیده اند. گفتنی است مخالفت با این پیمان از یانوکوویچ که طرفدار روسیه بود، موجب اعتراضاتی در این کشور شد که به برکناریش انجامید.

کمک میلیاردی به اوکراین

مجلس نمایندگان آمریکا لایحه کمک یک میلیارد دلاری به دولت کی‌یف را تصویب کرد. این لایحه با ۳۸۵ رای موافق در مقابل ۲۳ رای مخالف به تصویب رسید و به دولت باراک اوباما اجازه می‌دهد به صورت وام یک میلیارد دلار به دولت اوکراین کمک کند. این لایحه پیش از امضا توسط اوباما باید هفته آینده در سنا مورد تایید قرار گیرد. در این حال وزارت دفاع آمریکا ? فروند جت «اف- ??» به لهستان و ?? فروند دیگر به لیتوانی برای رزمایش می‌فرستد. گفته می‌شود این اقدام آمریکا برای اطمینان خاطر دادن به کشورهای اروپای شرقی از حمایت نظامی آمریکا در بحبوحه حضور نظامی روسیه در اوکراین است. از سویی رسانه‌های‌ هلند به نقل از وزیر دارایی این کشور گزارش دادند که آمستردام صدها میلیون یورو از دارایی‌های اوکراین را مسدود کرده است.

وزیر دارایی هلند گفت این دارایی‌ها مشکوک هستند. رسانه‌های هلند از انتشار جزئیات در این خصوص خودداری کرده‌اند. در چنین شرایطی مقامات روسیه در حال انجام اقداماتی در صندوق بین‌المللی پول هستند تا اصلاحات برنامه‌ریزی‌شده این نهاد بین‌المللی بدون موافقت آمریکا به انجام برسد. آمریکا در تصمیم‌گیری‌های صندوق بین‌المللی پول حق وتو دارد و این اقدام روس‌ها می‌تواند به منزله نادیده گرفتن آن تلقی شود. گفته می شود وزیر امور اقتصاد و دارایی روسیه این ایده را در جلسه‌ای با حضور مقامات بلندپایه دارایی کشورهای عضو «گروه۲۰» مطرح کرده است. در تحولی دیگر سازمان امنیت و همکاری اروپا تعداد ۴۰ نیروی نظامی غیرمسلح از سوی ۲۱ کشور عضو این سازمان به اوکراین اعزام خواهد کرد. سفر این نیروها به اوکراین از ۶ الی ۱۲ مارس طول کشیده و از بندر اودسا آغاز می‌شود. این اقدام در چارچوب سند وین مربوط به سال ۲۰۱۱ در مورد تقویت اعتماد و امنیت انجام می‌شود که بر اساس آن به کشورهای عضو اجازه داده شده نیروهای نظامی خود را البته بصورت غیرمسلح برای بازدید به کشورهای عضو این پیمان اعزام کنند و اکنون کشورهای عضو این سازمان امیدوارند با توجه به وخامت اوضاع و بی ثباتی در اوکراین، اعزام این نیروها عاملی برای کمک به حل و فصل بحران سیاسی در این کشور باشد.

خبر دیگری حاکیست انجمن یهودیان اوکراین در نامه ای سرگشاده به رئیس جمهوری روسیه، مواضع مسکو در قبال تحولات این کشور را به باد انتقاد گرفتند. یهودیان اوکراین با انتقاد از اظهارات اخیر پوتین مبنی بر رشد یهودی ستیزی در این کشور، این اظهارات را نادرست خوانده و اعلام کردند چنین مسئله ای مبتنی بر واقعیات موجود نیست. در بخشی از این نامه خطاب به پوتین آمده است: شاید شما اوکراین را با روسیه اشتباه گرفته اید؛ ما این توانایی را داریم که از حقوقمان دفاع کنیم. رهبران یهودی اوکراین از رئیس جمهوری روسیه خواستند از حمایت گروه های طرفدار این کشور در اوکراین دست برداشته و تاکید کردند مواضع گروه های جدایی طلب از سوی افکار عمومی در اوکراین حمایت نمی شود. انجمن یهودیان اوکراین که مرکز آن در شهر کی یف است از سال ۱۹۹۱ تاسیس شده و شامل ۲۶۵ موسسه یهودی در ۹۴ شهر اوکراین می شود.

در این حال هیلاری کلینتون وزیر سابق خارجه آمریکا رفتار پوتین برای حفاظت از اقلیت روس در کریمه را شبیه به خواست هیتلر در ۱۹۳۰ برای تامین امنیت نژاد آلمانی های مقیم سایر کشورها دانست. وی گفت: پوتین ادعا می کند که می خواهد از اقلیت روس ها در کشورهای دیگر حفاظت کند و به نظامیان بازنشسته در کریمه شناسنامه روسی می دهد و شرایط را برای اخذ ویزای روسیه برای روس زبان های خارج از این کشور تسهیل کرده است که این نوع تصمیم سازی ها بسیار شبیه به اعمال هیتلر در دهه ۱۹۳۰ است. وی گفت: هیتلر ادعا می کرد که وظیفه دارد از حقوق آلمان زبان ها در سایر کشورها دفاع کند و به همین دلیل به سایر کشورها حمله نظامی می کرد.

افشای تلفن اشتون

مکالمه تلفنی کاترین اشتون با وزیر خارجه استونی حاکی است تک تیراندازانی که معترضان و نیروهای پلیس را در جریان اعتراضات کی یف هدف قرار دادند، از سوی رهبران معترضان اجیر شده بودند. نوار مکالمه ای که به تازگی منتشر شده نشان می دهد مقامات اتحادیه اروپا معتقدند تیراندازی به سوی معترضان و نیروهای پلیس که موجب کشته شدن دهها نفر در جریان اعتراضات اخیر اوکراین شد، به دستور ویکتور یانوکوویچ انجام نگرفت.

شبکه خبری راشاتودی اعلام کرد در این گفتگوی تلفنی که بین کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و «اورماس پائت» وزیر خارجه استونی انجام گرفت دو طرف در این مورد که تک تیراندازها، توسط رئیس جمهوری برکنار شده اوکراین اجیر شده اند ابراز تردید کرده و خواستار انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه شده اند. زمان این گفتگو پس از سفر پائت به کی یف در بیست و پنجم فوریه و در اوج درگیری های خشونت بار بین معترضان و نیروهای امنیتی در میدان استقلال کی یف اعلام شده است. پائت همچنین به گفتگوی خود با پزشک معالج مجروحان ناشی از شلیک تک تیراندازها اشاره کرده و گفته است این افراد توسط افرادی واحد هدف قرار گرفته اند. بر این اساس کشته شدگان در جریان این اعتراضات چه از بین معترضان و چه نیروهای پلیس، قربانی تیراندازی یک گروه هستند. در ادامه این نوار مکالمه، اشتون با بیان جمله «این خیلی وحشتناک است» واکنش نشان داده است. گزارش دیگری حاکی است وزیر خارجه استونی صحت این مکالمه تلفنی را تایید کرده و گفته است چنین مکالمه ای انجام گرفته و محتوای آن معتبر است.

اعلام همبستگی اسد

رئیس‌جمهور سوریه برای بازگرداندن امنیت به اوکراین با همتای روسی اش اعلام همبستگی کرد. بشار اسد به ولادیمیر پوتین گفت دمشق با مسکو برای بازگرداندن امنیت و ثبات به کشور اوکراین اعلام همبستگی می‌کند. اسد گفت: این اقدام مسکو تلاش برای مقابله با هرگونه کودتا علیه دموکراسی و قانون در اوکراین است، کودتایی که به نفع تروریست‌هاست.

رئیس‌جمهور سوریه در پیام خود تاکید کرد: اعتماد به سیاست پوتین در قبال مشروعیت بین‌المللی و اهداف سازمان ملل ضامن تمامی ملت‌های عالم برای ایجاد یک نظام جهانی متوازن و شفاف با احترام به حق حاکمیت تمامی دولت‌ها و ملتها و حق تعیین سرنوشتشان است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ