یادداشت
تحقیق و تبلیغ
سید مسعود رضوی
اخیرا مباحثی در باب تاریخ دفاع مقدس و مسایل مربوط به تاریخچه جنگ در عملیات کربلای ۴ و ۵ مطرح شد که از جهات مختلف موجب تامل و پرسش بود. اصل موضوع با نوشته و یادداشت یکی از مورخان جنگ تحمیلی آغاز شد اما سوءبرداشت و شکل واکنش بدان به تدریج از حالت تحقیقی و تاریخی خارج شد و همین جای تعجب زیادی دارد. گویا تمایز میان تبلیغ و تحقیق چندان جدی گرفته نمی‌شود و مشکل و سوءبرداشت نیز از همین درآمیختن تحقیقات با تبلیغات آغاز می‌شود و تنها به همین مورد هم ختم نمی‌شود. در مورد اخیر خوشبختانه با ورود کسانی که آگاهی و گواهی بیشتری داشتند، از جمله سردار قاسم سلیمانی، ابعاد دقیقتر و جوانب دیگری از تاریخ مطرح شد تا دانسته شود در تاریخ معاصر ایران چه لحظات سخت و گرهگاه‌های دشواری وجود داشته و از چه موانع عظیمی گذشته‌ایم و اینها همه در زمره مدارک و گنجینه‌های مستور در سینه تاریخ وطن و ملت بزرگ ایران محسوب می‌شود.

نگارنده از آن جهت که هم در این حوزه تحقیق و مطالعه داشته‌ام و هم افتخار جانبازی دفاع مقدس را دارم، چند نکته را به اجمال بیان می‌کنم با این امید و آرزو که در سال‌های آینده بتوانیم بیشترین بهره را در عرصه تحقیقات و تاریخ‌نگاری جنگ داشته باشیم. اما البته اصل موضوع و تحلیل گسترده باید به محققان و آگاهانی واگذاشته شود که توانایی و تخصص آن را دارند که بر اساس پژوهشهای دقیق و اسناد موجود بهترین آثار را درباره دشوارترین لحظات جنگ و دفاع مقدس تحریر کنند.

بی‌تردید، در طول هشت سال جنگ و دفاع، نمی‌توانیم تنها به تبلیغ و شورآفرینی بسنده کنیم. تبلیغ و سخنرانی و شورآفرینی تنها یک بُعد از مسئله است؛ و بی‌شک ایجاد روحیه جنگاوری و مقاومت حق تمام نسلها در برابر دشمنان ماست. اما از سوی دیگر ضرورت دارد مباحث تاریخی به صورت منصفانه و تخصصی توسط افرادی با دانش و آگاهی کافی، و صاحب روش و قلم پیگیری شود و به احسن وجه ثبت و ضبط لحظه‌های تاریخ را برای آیندگان زمینه‌سازی نمایند.

آنچه مایه تاسف است، این که برخی هنوز به مصادره تاریخ بپردازند و از لحظه‌های مهم و حساسی که تعلق به تمام ابنای این کشور دارد به عنوان امری خاص بهره‌برداری نمایند. حال آن که جنگ و تاریخ معاصر متعلق به هیچ فرد و گروه و جناحی نیست و اتفاقا همه کسانی که توانایی و امکان دارند باید در گشایش و گسترش مباحث مشارکت کنند و نه فقط برای خوانش و انتشار در داخل کشور بلکه لازم است ماجراهای بزرگ و حوادث دشوار تاریخ معاصر و جنگ بزرگ هشت ساله با دشمن غدار را در ابعاد جهانی و بین المللی روشن ساخته و عرضه کنند.

چه کسی می‌تواند منکر شود که ابعاد ژرف و گسترده این رخداد عظیم تاریخی باید برای افکار عمومی و نسل‌های جوان در دهه‌های اخیر با منابع و مدارک و تحلیل‌های دقیق و منصفانه ارائه شود و تنها انتشار نوشته‌ها و اسناد نیز کافی نخواهد بود. فیلمهای مستند و سینمایی و عکس و گفتگو و مناظره و نقد و ارائه نظرهای گوناگون به این موضوع و موضوعات مهم دوران ما سرزندگی و تشخُص می‌بخشد و ارج و اعتبار آن را می‌افزاید.

امروزه موضوعاتی مانند دفاع مقدس که توسط افراد و سازمانها و نهادهای تحقیقی و مراکز اسناد طی سالهای طولانی مورد توجه بوده و برای لحظه لحظه از حوادث و فردفرد رزمندگان و شهدا اهمیت قایل بوده و هستند، نمی‌تواند تنها از یک بُعد و منظر مورد توجه و تحقیق باشد. همچنان که در عرصه هنر نیز تنها نمی‌توان از یک روش یا سلیقه استقبال کرد. افکار عمومی و نسلهای تازه و نو، شیوه‌های نو و بیان صادقانه و اسناد منصفانه را می‌پسندند و این همان طریقت مستحسن و مقبول در میان جوانان رزمنده و شهدای ما نیز بوده است. آنان با فروتنی و بزرگواری به استقبال حوادث عظیم شتافتند و عدل و انصاف و ایمان و تقوا روشنگر راهشان بود.

مباحث اخیر اگر برای برخی موجب سوء تعبیر و خطای برداشت بود اما در عوض این برکت را داشت که بخشی از تاریخ دفاع مقدس دوباره در منظر نسل جوان و روزگار معاصر بازخوانده و معرفی شد. پس چه بهتر که بحث و گفتگوهای مستند و متعالی در مراکز علمی و تحقیقی صورت گیرد و شوق تاریخ دوباره در دلها زنده گردد. در این عرصه، حسن اتفاق، یادکرد از جوانان رشید ملت بزرگ و مقاوم ایران بود که در خون تپیدند تا هیچ بیگانه‌ای در این دیار طمع نبندد… یادشان جاویدان باد. ‏

Email this page

نسخه مناسب چاپ