توطئه انحلال ارتش و تدبیر امام (ره)
امیر سرتیپ دوم بازنشسته سیدحسین محمدی ودود
 

انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره) یکی از برجسته‌ترین، نادرترین و درخشان‌ترین رویدادها و انقلاب‌ها در نظام بین‌الملل است. این انقلاب همه معادلات جهانی را برهم زد و یک الگوی دینی مردمی و انقلابی به‌دنیا عرضه کرد. ظهور انقلاب اسلامی ایران شروع بیداری اسلامی منطقه و بیداری انسانی آزادیخواهان جهان است. در پیروزی انقلاب اسلامی ایران عوامل بسیاری دخیل هستند و در این میان نقش ارتش و به‌ویژه نیروی زمینی به‌عنوان یکی از نیروهایی که بیشترین مشارکت را در تحولات انقلاب داشت، نباید از یاد برد.

ارتش ولایتمدار ایران نقشی ارزنده در این صفحات زرین تاریخ انقلابی و مبارزاتی ملت مسلمان ایران دارد. نقش ارتش به‌عنوان ذره‌ای کوچک از ملت مسلمان ایران برای رهایی از وابستگی به بیگانگان و کسب استقلال و آزادی جمهوری اسلامی ایران باگذشت بیش از سه دهه از پیروزی انقلاب اسلامی شنیدنی است.

باور ارتشی‌ها به اندیشه امام خمینی(ره) و تأثیرپذیری از امام راحل به‌عنوان رهبری مذهبی در پیوستن به مردم در حساس‌ترین برهه تاریخی بسیار عمیق بود. در این میان نیروی زمینی ارتش با حضور افرادی نظیر شهید کلاهدوز، شهید اقارب پرست، شهید صیاد شیرازی و دیگر امرای ارتش که امروز در قید حیاتند نظیر امیر سرلشکر عطاء الله صالحی، امیر سرتیپ حسام هاشمی، امیر سرلشکر سلیمی و دیگر امرا، نقشی بسیار حیاتی در تسریع روند پیروزی انقلاب بازی کرد.

شاید این سئوال برای بسیاری مطرح شود که امام خمینی‌(ره) به چه علت اعتماد بسیار زیادی به ارتش داشتند. باید گفت که ایشان همواره بدنه ارتش را جدا از سران آن می‌دانستند به این ترتیب بود که امام(ره) سیاست جدا کردن بدنه ارتش از سران ارتش را کلید زد. بدنه ارتش مسلمان بودند و به آرمان‌های دینی و اسلامی اعتقاد داشتند. آنها از خانواده‌هایی معتقد و متدین می‌آمدند و خیلی از این افراد مقلد امام خمینی?(ره) و دیگر مراجع عظام بودند. اگر نگاهی به افسران جوان آن زمان نیروی زمینی بیاندازیم چهره‌های جوانی نظیر اقارب?پرست، صیاد شیرازی و کلاهدوز را می‌بینیم که جوانانی متدین برخاسته از خانواده‌هایی مذهبی بودند. همین اعتقاد و آزادگی بود که موجب شد شماری از افسران ارتش در سال ۵۶ مخفیانه خدمت حضرت امام‌(ره) بروند. آنها نزد امام(ره) از ایشان خواستند تا تکلیفشان را درباره شکستن قسمی که برای حفاظت نظام شاهنشاهی در بدو استخدام خورده‌اند مشخص کند. و آنجا امام‌(ره) آن فتوای معروف را صادر کردند و فرمودند شما برای حفاظت از اسلام قسم خورده‌اید در حالیکه اکنون طاغوت برسرکار است و شکستن قسم ایرادی ندارد.

در عین حال امام(ره) فرمودند که ارتشیان همچنان در ارتش بمانند و سعی کنند ارتش را حفظ کنند.

بنابراین ارتشی‌ها به پادگان‌ها بازگشتند اما این بار به‌عنوان یار و شاگرد امام خمینی(ره) می‌توان گفت که یکی از اصلی‌ترین و پر افتخار ترین شاگردان امام خمینی‌(ره) کارکنان ارتش بودند. از آن روز به بعد ارتشی‌ها اعتراضشان را به طور مخفی آغاز کردند. کسانی که امروز آنها را در کسوت امرای ارتش می‌شناسیم، در آن زمان از مبارزان انقلاب بودند. امیر سرلشکر صالحی، امیر محمد سلیمی، امیر حسام هاشمی، امیر کتیبه، امیر فروزان و امیر شهبازی و امیر صیاد شیرازی، از جمله ارتشیانی بودند که در دوران انقلاب مبارزات مخفی انجام می‌دادند.

تدبیر امام‌(ره) از سال ۴۲ این بود که باید حکومت اسلامی در ایران تشکیل شود و هر حکومت اسلامی هم برای حفظ و دوام خود در نخستین گام نیازمند یک نیروی مسلح برای تامین امنیت و دفاع از مرزها است. در نتیجه نمی‌توان تصور کرد که یک حکومت اسلامی، ارتشی غیراسلامی داشته باشد. امام خمینی‌(ره) از همان روزهای نخست نهضت به دنبال ایجاد تحول در ارتش بود و برنامه تشکیل ارتش اسلام از همان زمان ایجاد شد. اما برای رسیدن به این هدف نیاز بود تا روی ارتش کار شود تا ارتش هم منطبق بر ذهنیات امام‌(ره) و احکام اسلام خودش را تطبیق دهد. اینگونه نبود که امام به ارتش بی‌توجه باشد. در ارتش هم افراد زیادی گوش به فرمان امام(ره) بودند. در نیروی زمینی ارتش اعلامیه‌های امام تکثیر و پخش می‌شد. حتی در برخی از موارد خبر می‌رسید که اعلامیه‌های ایشان در ستاد مشترک تکثیر و پخش می‌شود.

از سوی دیگر تعدادی از بورسیه‌های دانشگاه افسری در دانشگاه‌های تهران و شریف، اعلامیه‌های امام را می‌گرفتند و به داخل ارتش می‌بردند. افرادی نظیر شهید نامجو و امیر داد بین از جمله کسانی بودند که اعلامیه‌های امام‌(ره) را در درون ارتش تکثیر می‌کردند. زمانی‌که همراه داشتن عکس امام (ره) جرمی نابخشودنی بود که حتی می‌توانست مجازات مرگ به دنبال داشته باشد، ارتشی‌‌ها عکس امام را بین خود تکثیر می‌کردند.

نکته دیگری که در اینجا باید به آن اشاره کرد درباره برخی روایت‌های ناصحیح مربوط به تیراندازی نیروی زمینی به مردم در تظاهرات است. براساس تحقیقات انجام گرفته به این نتیجه رسیده‌ایم که مسئولیت اصلی رویارویی با مردم را نیروی زمینی برعهده نداشت. حتی گزارش‌هایی هم منتشر شده است که در برخی از رویارویی‌های نیروهای مسلح با مردم، نیروهای نیروی زمینی ارتش از شلیک به‌سمت مردم خودداری می‌کردند و برخی از عوامل ساواک که لباس ارتشی پوشیده بودند، از روی پشت بام‌ها به روی مردم شلیک می‌کردند. نیروهای زمینی ارتش به‌ویژه در سال‌های آخر نهضت با وجود فعالیت‌هایی که شهید صیاد شیرازی، اقارب پرست و کلاهدوز انجام داده بودند، تمایل بسیار زیادی به نهضت داشتند.

و این نیروی زمینی بود که در نهایت با مردم همراهی کرد و امام‌(ره) در راستای جدا کردن نهایی بدنه مسلمان ارتش از سران مستکبر آن، اطلاعیه داد و به مردم اعلام کرد که همه مردم به ارتشی‌ها گل بدهند همزمان با حماسه عاشورا در محرم سال ۵۷ که اوج انقلاب بود، ارتشی‌ها به انقلاب پیوستند. وقتی مردم روی لوله سلاح‌ها گل می‌گذاشتند ارتشی‌ها گریه می‌کردند.

در این‌جا بود که پیوند احساسی و انقلابی ارتش با ملت انقلابی رسماً ایجاد شد. شهید دکتر آیت الله مفتح در مراسمی، در دانشگاه پلیس بعد از پیروزی انقلاب اسلامی می‌گوید: «دشمن قصد دارد وانمود کند که ارتش ایران پوشالی و ضعیف بود. در حالیکه به عقیده من نیروهای مسلح با داشتن کمال قدرت در مقابل نهضت نایستادند و به ملت پیوستند و این پیوستگی‌ به مردم، نتیجه سخنان دلنشین و جذاب رهبری نهضت بود که طی اطلاعیه‌ها و نوارها خطاب به نیروهای مسلح ایران می‌فرمودند که ما سربلندی و استقلال شما را خواهانیم و این ننگ را که یک گروهبان آمریکایی بر شما حکومت کند از دامان نیروهای مسلح می‌خواهیم پاک شود و سربلندی و استقلال به نیروهای مسلح بازگردد. اینگونه بود که نیروی زمینی به رغم همه مشوق‌هایی که از سوی آمریکایی‌ها و رژیم پهلوی به آن ارائه می‌شد، در نهایت بازهم انقلاب و مردم را انتخاب و پشت به طاغوت کرد. این نیروی زمینی اصالت خود را بروز داد و سلاح را زمین گذاشت و به جای آن‌که در کنار رژیم بایستد، روبروی دشمن ملت و قرآن و دین ایستاد. چرا که ارتشی‌‌ها می‌دیدند که کسانی‌که در برابرشان هستند از خانواده خودشان هستند. بنابراین چطور می‌توانستند به روی خانواده شان سلاح بکشند.

از سوی دیگر شاه قبل از آن هم نشانه‌هایی از تمایل ارتش به مردم را دیده بود و امید زیادی به ارتش نداشت. پیوستن ارتش به مردم از خیابان‌ها به پادگان‌ها هم کشید. در اینجا بود که دیگر امید رژیم به ارتش ناامید شد. بختیار هم که آن زمان همه امیدش به ارتش بود، پس از اعلام بی‌طرفی ارتش و زمین گذاشتن سلاح‌ها، ناامید شد. سربازهای نیروی زمینی به دستور امام‌(ره) از سربازخانه‌ها فرار کردند واین خود نشان دهنده پیوند مردم و ارتش است.

در اینجا نباید از نقش پررنگ نیروی زمینی در تسریع روند پیروزی انقلاب غافل شد. البته در آن زمان سران ارتش حتی برای کودتا هم اقدام کرده بودند اما بازهم این افسران معتقد نیروی زمینی بودند که مانع از این کودتا شدند. در آخرین روزها ژنرال هایزر با دستور کار ویژه‌ای از آمریکا به ایران آمد تا یک ۲۸ مرداد دیگری بسازد. جلسه با حضور بختیار تشکیل و طرح کودتا تصویب شد. همه چیز آماده کودتا بود. ولی هیچ شخصی دست به این کار نمی‌زد. فرمانده ‌ وقت نیروی زمینی ارتش در آن زمان اعلام کرد که نیروی زمینی توان انجام این طرح را ندارد. کسی نبود که دستور کودتا را اجرا کند. بنابراین در ۲۱ بهمن سال ۵۷ نتوانستند کودتا را اجرا کنند چرا که نیروی زمینی ارتش همراهی نکرد.آری! اینگونه بود که بسیاری از نیروهای ارتشی در طی مبارزات انقلاب اسلامی تفنگ‌های خود را به زمین گذاشتند و سرباز خانه‌ها را ترک کردند تا به جنبش انقلابی ملت ایران بپیوندند و از استبداد شاهنشاهی تبری جویند.

این خود نشانگر این نکته مهم است که بدنه ارتش زمان شاه هم برآمده از همین توده‌های انقلاب مردم بوده است که از رویکرد حکومت شاهنشاهی سرپیچی و به دستورات بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران با قلب و جان عمل می‌کردند.به این ترتیب بود که امام راحل براساس وفاداری ارتشیان به ولایت و اسلام، توطئه انحلال ارتش را در ۲۹ فروردین ماه سال ۵۸ خنثی کردند و از آن زمان تاکنون از این روز مبارک به‌عنوان روز ارتش جمهوری اسلامی ایران و نیروی زمینی یاد می‌شود.

منبع: روابط عمومی نزاجا

Email this page

نسخه مناسب چاپ