جایگاه پیونگ یانگ در جنگ تجاری آمریکا و چین
 

تحلیلگران اعتقاد دارند همزمانی دیدار «کیم جونگ اون» از چین با مذاکرات تجاری میان پکن و واشنگتن ممکن است موجب معامله تجاری میان دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان و مداخله بیشتر چین در تحولات شبه جزیره کره شود.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، در حالی که «دونالد ترامپ» مدعی شده است که بخش مهمی از مقدمات دیدار دوم وی با «کیم جونگ اون» رهبر کره شمالی رفع شده و تنها تعیین محل دیدار باقی مانده است اما به اعتقاد تحلیلگران چالش‌ها میان واشنگتن و پیونگ یانگ به آن سادگی که رئیس جمهوری ایالات متحده فکر می‌کند، قابل حل نیست.رسانه‌ها خبرهای ضدونقیضی را در مورد ملاقات مقام‌های آمریکا و کره شمالی در ویتنام با هدف تعیین محل برگزاری دومین دیدار ترامپ و کیم منتشر کرده اند. روزنامه «گاردین» هم عنوان داشت که ترامپ ادعا کرده است به صورت غیرمستقیم با رهبر کره شمالی رابطه دارد. با این وجود هنوز ابهامات فراوانی در زمینه برگزاری این ملاقات و موفقیت چنین رخدادی وجود دارد.

رسانه‌های آمریکایی در زمینه خواسته آمریکا و کره شمالی از یکدیگر آورده اند: کاخ سفید اصرار دارد که پیونگ یانگ قدم‌های محکمی را در مسیر خلع سلاح هسته ای بردارد و در مرحله نخست اعلام کند که چه نوع و چه تعداد از تسلیحات را در اختیار دارد و اطلاعات مهمی از جزئیات برنامه‌های تسلیحاتی و هسته ای خود را برای بازرسی‌ها ارائه کند. در مقابل کره شمالی تاکید می کند به اندازه کافی گام‌های مثبت را برداشته است و اکنون نوبت واشنگتن است تا اعتمادسازی کند و قدم اولیه را در مسیر رفع تحریم‌ها علیه این کشور بردارد. به نوشته گزارش «سی.بی اس نیوز» اگرچه دونالد ترامپ اطمینان دارد قادر است پس از ملاقات دوم با رهبر کره شمالی به توافقی جامع و کلی برای پایان دادن به وضعیت هسته ای و تغییر در روابط دوجانبه دست پیدا می کند اما تحلیلگران به شدت نسبت به این نکته بدبین هستند که کره شمالی به آسانی از زرادخانه هسته‌ای که در اوج فقر ساخته است دست بکشد. ضمن اینکه توانایی هسته‌ای تضمین اصلی بقای حکومت کیم ارزیابی می شود.

تهدیدهای دوجانبه

به تازگی رهبر کره شمالی در سخنرانی خود به مناسبت سال نوی میلادی ایالات متحده را تهدید کرده است اگر تحریم‌های ایالات متحده علیه پیونگ‌یانگ رفع نشود وی مسیر دیگری را در پیش خواهد گرفت. ترامپ هم در جواب رهبر کره شمالی عنوان داشت که تحریم‌ها تا زمانی که نتایج بسیار مثبتی از تغییر در رویکردهای کره شمالی را مشاهده نکند با قوت هرچه تمام تر ادامه می یابد.

تارنمای شبکه خبری «بلومبرگ» در تحلیل شرایط مبهم میان دو کشور آورده است با وجود این اظهارات دو طرفه اما گزینه‌های رهبر کره شمالی محدود است. تحلیلگران اعتقاد دارند اکنون وی سه راه کار در مقابل خود دارد. نخست آنکه آزمایش تسلیحاتی خود را از سر بگیرد یا از گفت وگو با ایالات متحده کنار بکشد و در نهایت به سوی پکن متمایل شود. مهمترین گزینه برای کره شمالی از سرگیری اقدامات پیشین است که البته توجیه لازم برای افزایش فشارهای تحریمی و تبلیغات رسانه‌های جهان علیه پیونگ یانگ را پدید می آورد. کنار کشیدن از تعامل مستقیم با واشنگتن نیز همان مسیر پیشین است. به باور این شبکه خبری آمریکا، رهبر کره شمالی به مدیریت دیپلماسی شخصی با ترامپ امید بسته است. از این رو اظهارات امیدوارانه، مشروط سازی‌ها یا سخن گفتن از گزینه‌های دیگر براساس همین رویکرد ارزیابی می شود.

شبکه بلومبرگ به نقل از تحلیلگران اعتقاد دارند سخنان تهدیدآمیز رهبر کره شمالی به مفهوم آن است که وی گزینه ای را برای جایگزینی واشنگتن در ذهن دارد که آن هم چین است. کیم از مسیر تازه‌ای یاد کرده است که می تواند باعث صلح و ثبات در منطقه شبه جزیره کره شود. تارنمای روزنامه «واشنگتن پست» هم اعتقاد دارد رهبر کره شمالی با سفر به پکن این پیام را برای واشنگتن صادر کرد که غیر از ترامپ گزینه‌های دیگر اقتصادی و دیپلماتیک را در اختیار دارد که می تواند با آن‌ها اهداف خود را پیش ببرد. انتخاب زمان این سفر که با تولد ۳۵سالگی کیم جونگ اون همراه شده نیز از سوی این روزنامه آمریکایی حاوی پیام برای کاخ سفید تحلیل شده است.

وضعیت پیچیده میان پکن، واشنگتن و پیونگ یانگ

بسیاری از رسانه‌های جهان دیدار کنونی رهبر کره شمالی از چین را تحولی مهم در منطقه و به ویژه تعامل این کشور با آمریکا ارزیابی می کنند. کیم جونگ اون با قطار به پکن سفر کرد تا در یک سفر ۴ روزه با مقامات این کشور دیدار و گفت وگو داشته باشد. به نوشته روزنامه «نیویورک تایمز» این دیدار برای رهبران هر دو کشور فرصتی را جهت هماهنگی چهره به چهره راهبردها پدید می آورد و شاید زمینه دومین دیدار کیم با ترامپ را فراهم کند. رهبر کره شمالی سال گذشته نیز سه بار از پکن دیدار کرد که یکی از آن‌ها پیش و دیگری پس از دیدار با ترامپ در سنگاپور رخ داد. به نوشته این روزنامه آمریکایی این دیدار از یک جهت فرصتی برای چین در زمینه مدیریت جنگ تجاری با واشنگتن هم محسوب می شود زیرا می تواند از آن بعنوان اهرم فشار پکن بر پیونگ یانگ جهت دستیابی به یک توافق با آمریکا استفاده کند.

شبکه آمریکایی بلومبرگ به نقل از کارشناسان، بازکردن حساب ویژه بر پکن را راهبردی می‌داند که از اشتباه محاسباتی پیونگ یانگ در زمینه ظرفیت‌های پکن در حمایت امنیتی و اقتصادی از پیونگ یانگ ناشی می شود. برای چین مجبور کردن واشنگتن به خروج از شرق آسیا بسیار مهمتر از رو در رویی با ایالات متحده است. شاید هم کیم با این اقدام به دنبال راه اندازی جنگ سردی جدید میان ایالت متحده و چین باشد. از آنجا که مدتی است که موضوع خلع سلاح هسته ای کره شمالی متوقف شده است این سفر می تواند به تحولات سرعت ببخشد. واشنگتن از پیونگ یانگ اطلاعات هسته‌ای بیشتری را می خواهد و در مقابل کره شمالی حرکت بعدی را وظیفه کاخ سفید می داند تا تحریم‌ها را کاهش دهد. شبکه سی.بی.اس نیوز هم دیدار کیم از چین را اقدامی برای پیشبرد روندها و تسهیل دیدار دوم وی با ترامپ ارزیابی کرد و عنوان داشت این سفر نشانه ای از افزایش اعتماد میان پکن و پیونگ‌یانگ است.

بر اساس این گزارش کره شمالی در یک سال گذشته از حجم آزمایش‌های موشکی و فعالیت بیشتر هسته ای خود به شدت کاسته است که مهمترین دلیل آن هم ابراز نارضایتی پکن از اقدامات پیونگ یانگ تحلیل می شود. به نظر می رسد ترامپ تلاش می کند تا از روابط ویژه پکن-پیونگ یانگ در کنار جنگ تجاری خود با چین بهره برداری کند و با پیشنهادات وسوسه انگیز از فرصت‌های بهتر تجاری به پکن، اهرمی را برای فشار بیشتر بر رهبر کره‌شمالی ایجاد نماید. بسیاری از تحلیلگران همزمانی سفر کیم به پکن با گفت وگوهای تجاری چین با آمریکا را در همین راستا می بینند .

پکن، جبهه مشترک چین و کره شمالی در برابر واشنگتن

سفر کیم جونگ اون رهبر کره شمالی در روزهای آغازین سال نو به چین، بار دیگر نشان داد روابط این کشور با پکن بسیار مستحکم تر از آن است که تحریم‌ها و فشارهای آمریکا بتواند خللی در آن ایجاد کند. به گزارش ایرنا رهبر کره شمالی سال ۲۰۱۸ میلادی سه بار در پکن با ‘شی جین‌پینگ’ رییس جمهوری خلق چین دیدار و گفت‌وگو کرد نتیجه این تلاش‌ها، تحکیم روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور بود.به نظر می رسد کره شمالی در هر گامی که در مسیر توسعه اقتصادی یا سیاسی بر می‌دارد و یا حتی برای پیوستن به جامعه بین‌المللی، نیاز بیشتری به چین احساس می کند و هر چقدر هم فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌های آمریکا بر این کشور بیشتر می شود به همان نسبت به چین نزدیکتر می گردد.بزرگترین برنده میدان نبردهای خصمانه آمریکا باکره شمالی و تحریم‌های این کشور علیه پیونگ یانگ، کشوری جز چین نیست و هر مسیری که کره‌شمالی و آمریکا طی کنند باز هم یک سر آن به پکن ختم خواهد شد. چین می‌گوید در امور شبه‌جزیره کره مداخله نمی کند اما این کشور حرف‌های زیادی برای گفتن در بحران منطقه‌ای دارد. پکن به هیچ وجه نمی‌تواند حضور نظامیان آمریکایی در این منطقه و وجود سامانه موشکی پیشرفته تاد این کشور در کره جنوبی را نادیده بگیرد. در واقع از زمانی که کره شمالی روابط خود را با کره جنوبی گرمتر کرده است و می کوشد تا با جامعه بین المللی ارتباطات بیشتری داشته باشد و از تحریم‌های آمریکا بگریزد، سفرهای رهبر این کشور به چین هم افزایش یافته است.کره شمالی شاید مایل به خلع سلاح هسته ای باشد اما هرگز این کار را تا زمانی که تحت فشار تحریم‌های آمریکا است انجام نخواهد داد و تسلیحات اتمی و موشکی بالستیک قاره پیمایش را که برگ برنده ای در هر گفت و گو به حساب می آید، تسلیم نخواهد کرد.از آنجا که آمریکا هرگز حاضر به دادن تضمین‌های امنیتی و اقتصادی به کره شمالی نشده و تحریم‌ها را نیز کاهش نداده، طبیعی است راه دو کشور در مسیر گفت و گوهایی که در پیش گرفته اند به بن‌بست می‌رسد و همانطور که در سال ۲۰۱۸ میلادی مشاهده شد پس از اولین دیدار سران آمریکا و کره شمالی، دیگر هیچ ملاقات موثری میان طرفین انجام نشد و این سال نیز بدون هیچ دستاوردی برای آمریکا پایان یافت. اما کره شمالی توانست با توقف آزمایش‌های اتمی و بالستیک موشکی خود به کره جنوبی احساس امنیت بیشتری بدهد و ثابت کند که اگر پای آمریکا در میان نباشد یک بازیگر قابل اعتماد است. حتی امروز نیز جهان شاهد است که کره شمالی فقط به دنبال توسعه ساختارهای اقتصادی است و برای همین می خواهد راه‌های ریلی، زمینی و هوایی را با کره‌جنوبی باز کند و از آنجا مناسباتش را تا چین و روسیه ادامه دهد اما آمریکا کماکان با تحریم‌های یکجانبه اش مانع بزرگی برای رسیدن به این هدف ایجاد کرده است .

سفر کیم به چین برای گرفتن امتیاز از پکن نیست بلکه نمادی از اقتدار رهبران دو کشور را نشان می‌دهد مبنی بر اینکه اگر قرار باشد تحریم‌های آمریکا پابرجا باشد و نظامیان این کشور در منطقه حضور داشته باشند، کره شمالی تسلیم نخواهد شد و چین هم در چنین شرایطی همواره پشتیبانی‌هایش را از پیونگ یانگ اعلام خواهد کرد. اگرچه به نظر می رسد دو کشور می خواهند مواضع خود را پیش از دیدار دوم سران آمریکا و کره شمالی هماهنگ کنند اما حتی اگر چنین دیداری بار دیگر صورت گیرد نمی تواند با وجود تحریم‌های آمریکا نتیجه‌بخش باشد.

امروز شبه جزیره کره بار دیگر در بن بست قرار گرفته است بن بستی که برخلاف دفعات قبل زیان‌های بیشتری برای آمریکا خواهد داشت زیرا کره شمالی توانسته است در بسیاری از زمینه‌های اقتصادی با کره جنوبی نزدیکتر شود و پست‌های نظامی مرزی دو کره را برچیند و همزمان در مجتمع صنعتی مرزی دو کشور فعال شود.با این حساب ملحق شدن چین به این دو کشور و پیشبرد طرح‌های اقتصادی با کمک گرفتن از چین و عبور از تحریم‌ها، برای کره‌شمالی یک پیروزی و برای آمریکا یک شکست بزرگ خواهد بود و طبیعتا تا وقتی تحریم‌ها باقی است کره‌شمالی هم یک گام عقب نشینی نخواهد کرد و هرگز حاضر به تسلیم تسلیحات اتمی و موشکی بالستیک به آمریکا نخواهد بود.

کره شمالی هر بار که به دیدار سران با آمریکا نزدیک می شود برنامه سفر به چین را در پیش می‌گیرد حرکتی که از آن به عنوان تقویت مواضع این کشور پیش از انجام چنین ملاقاتی عنوان می شود.کیم در سی و پنجمین سالگرد تولد خود به چین سفر کرد تا با شی جین پینگ رییس جمهوری خلق چین دیدار کند گفته می شود بخشی از گفت‌وگوها مربوط به تحریم‌های آمریکا و ملاقات سران کره شمالی و آمریکا خواهد بود.داریل کیمبل مدیر اجرایی موسسه کنترل تسلیحاتی آمریکا می گوید دیدار سران دو کشور قرار است برگزار شود و پیش از آن کیم با شی دیدار کرده است تا مواضع هماهنگ گردد.وی می افزاید لازم است دو کشوری که دارای روابط نزدیکی هستند در چنین شرایطی با یکدیگر رایزنی داشته باشند و برای همین، یک سفر چهار روزه انجام شده است. بسیاری از گزارش‌ها نشان می‌دهد احتمالا دور بعدی دیدار دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا با رهبر کره شمالی در ویتنام، تایلند یا‌ هاوایی خواهد بود.

«شان کینگ» از دیپلمات‌های سابق آمریکا و کارشناس امور کره می گوید کره شمالی به تضمین‌های امنیتی بیشتری نیاز دارد و می خواهد چین در این زمینه و پیش از دیدار سران دو کشور مساعدت‌هایی در اختیار پیونگ یانگ قرار دهد. وی می افزاید برای کره شمالی چین یک گذرگاه و عامل مهم و سرمایه گذار بزرگ برای رشد اقتصادی است و بسیاری از امور بانکی و مالی دو کشور از طریق پکن انجام می شود.او گفت کره شمالی می‌خواهد اطمینان حاصل کند که چین همچنان برای عبور از تحریم‌ها و شکستن آنها به کره شمالی کمک خواهد کرد و این تضمین برای رهبر کره شمالی از اهمیت زیادی برخوردار است.کره شمالی در عین حال تضمین خواهد داد که به سمت عاری سازی شبه جزیره کره از تسلیحات اتمی گام برخواهد داشت تا به این طریق دست چین را برای چانه زنی و مساعدت باز بگذارد و اینکه این کشور را به این سو سوق دهد که برای کاستن از تحریم‌ها با آمریکا رایزنی کند و واشنگتن را در این زمینه تحت فشار قرار دهد. افزون بر همه اینها نباید فراموش کرد اگر هم قرار باشد کره شمالی غیراتمی شود آن زمان هیچ جایی بهتر از چین برای انتقال تسلیحات موشکی و اتمی این کشور نخواهد بود .

تلاش برای خروج از بن‌بست

به گفته تحلیلگران سفر غیرمنتظره رهبر کره‌شمالی به چین علاوه بر اینکه منجر به یک دوره جدید از نشستها درباره شبه جزیره کره می‌شود، می‌تواند تلاشی به منظور فشار وارد کردن به دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا هم زمان با تداوم بن‌بست در مذاکرات مربوط به خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی نیز باشد.به گزارش ایسنا، به نقل از خبرگزاری فرانسه، از زمانی که نشست بی سابقه رهبران آمریکا و کره شمالی در ۲۰۱۸ در سنگاپور برگزار شد، مذاکرات میان پیونگ یانگ و واشنگتن درباره زرداخانه هسته‌ای کره شمالی به بن بست رسیده است. آمریکا تاکنون تاکید کرده که تحریم‌ها علیه کره شمالی باید تا زمانی که این کشور سلاح‌های هسته‌ای‌اش را تسلیم می‌کند پابرجا باشد، در حالی که کره شمالی نیز شرط کاهش دادن تحریم‌ها را گذاشته است.کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی در سخنرانی خود به مناسبت سال نو میلادی که مناسبتی مهم در تقویم سیاسی کره شمالی محسوب می‌شود، گفت: اگر واشنگتن روی رویکرد فعلی‌اش تاکید داشته باشد ما ممکن است گزینه دیگری بجز بررسی یک راه جدید به منظور حراست از حاکمیت و منافعمان نداشته باشیم.

هری کازیانیس، یک کارشناس مرکز منفعت ملی در واشنگتن گفت: رهبر کره شمالی با سفر خود به چین می‌خواهد به دولت ترامپ یادآوری کند همچنان در کنار آنچه که واشنگتن و سئول پیشنهاد می‌دهند گزینه‌های دیپلماتیک و اقتصادی خودش را دارد.او خاطرنشان کرد: آمریکا باید از بابت هر گونه تلاشی از سوی پیونگ‌یانگ به منظور تقویت روابطش با پکن نگران باشد چرا که تقریبا همه تجارت کره‌شمالی از طریق چین صورت می‌گیرد و هر گونه بهبود در روابط دو طرف باعث تضعیف راهبرد “فشار حداکثری دولت ترامپ” خواهد شد.در عین حال وی به همزمانی نشست مقامات آمریکایی و چینی در پکن به منظور رسیدگی به مناقشه تجاری بین آنها اشاره کرد و گفت: این زمانبندی برای طرف چینی نمی‌توانست دیگر از این بهتر باشد و همزمان باعث می‌شود پکن یک کارت کره شمالی داشته باشد که اگر مناسب ببیند با آن بازی کند.

چین همواره از فروپاشی اوضاع در کره شمالی بیم داشته چرا که منجر به سرازیر شدن سیلی از آوارگان به سمت خاک چین شده و در عین حال دورنمای استقرار بیشتر سربازان آمریکایی در یک کره متحد شده در مرز با چین را در پی خواهد داشت اما با این وجود در سالهای اخیر دولت چین هرچه بیشتر از بابت سیاستهای کره شمالی ناراحت شده است.

با این حال بهار گذشته کیم جونگ اون تلاش کرد تا به انزوای دیپلماتیک خود پایان دهد و در اولین سفر خارجی خود به عنوان رهبر کره‌شمالی به پکن رفت و با شی جین پینگ، رئیس جمهوری چین دیدار کرد. بعد از این سفر چند سری سفرهای دیگر نزد دو طرف انجام شد هر چند که هنوز رئیس جمهوری چین به نوبه خود بازدید رهبر کره شمالی را با سفر به پیونگ یانگ پس نداده است.پیشتر گمانه زنی‌هایی شده بود که رهبر کره شمالی در انتهای سال ۲۰۱۸ به کره‌جنوبی سفر می‌کند اما این سفر رخ نداد. همزمان نیز گمانه‌زنی‌هایی نسبت به امکان برگزاری دومین نشست کیم جونگ اون و دونالد ترامپ وجود دارد. اخیرا رئیس جمهوری آمریکا گفت: مذاکراتی بر سر مکان برگزاری این دیدار دوم صورت گرفته است.چئونگ سئونگ چانگ، یک محقق ارشد در انستیتوی سجونگ در شهر سئول اظهار کرد: سفر اخیر رهبر کره شمالی به پکن می‌تواند نشانه‌ای باشد مبنی بر این که او به زودی به سئول سفر می‌کند یا این که دومین دیدار وی با ترامپ برگزار خواهد شد.سال گذشته میلادی نیز رهبر کره شمالی پیش از هر دو نشست خود با ترامپ و هم چنین مون جائه این، رئیس جمهورکره جنوبی نیز اقدام به سفر به چین کرده بود.

در همین حال وی تصریح کرد که در هیئت همراه وی کیم یونگ چول که به نوعی همتای مایک پامپئو، وزیر خارجه آمریکا در حکومت کره شمالی است، حضور دارد و این نشان می‌دهد که کاهش تحریم‌ها عیله پیونگ یانگ در دستور کار است.تحت ریاست جمهوری مون جائه این، دولت کره جنوبی در پی تعامل با کره شمالی بوده و تحلیل گران در سئول می‌گویند امتیازاتی از سوی چین می‌تواند احتمال منعقد شدن یک توافق را تقویت کند.کو یو هوان، یک پروفسور مطالعات کره شمالی در دانشگاه دانگ گوک می‌گوید: کره شمالی در صورتی که کاملا برنامه هسته‌ای‌اش را تسلیم کند احساس تهدید یا عدم امنیت خواهد کرد. او به خبرگزاری فرانسه گفت: اما اگر پکن به پیونگ یانگ وعده دهد که کمک اقتصادی و امنیت حکومت کره شمالی را در ازای تسلیم سلاح‌های اتمی کره شمالی تضمین می‌کند، این سبب خواهد شد که احساس امنیت کره شمالی بیشتر شود.او تاکید کرد: پکن نیز همچون واشنگتن به دنبال خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی است و در عین حال در فرآیند در جریان بر سر این هدف میان آمریکا و کره شمالی مداخله نمی‌کند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ