خروج نظامیان آمریکایی‌ از سوریه ؛علل و پیامدها
بخش اول
 

کارشناسان روس معتقدند، تصمیم آمریکا برای خارج کردن نظامیانش از سوریه، هرچند یک اقدام نمایشی برای نشان دادن پیروزی آنها بر داعش است، ولی می‌تواند باعث ثبات بیشتر اوضاع و کنترل ارتش سوریه بر مناطق شرق رود فرات شود. به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم ، آمریکا نیروهای نظامی خود را از سوریه خارج می‌کند. نظامیان آمریکایی از سال ۲۰۱۵به تدریج وارد خاک سوریه شدند. البته دولت سوریه حضور آنها را غیرقانونی می‌داند و تنها به نظامیان روسیه و ایران اجازه داده بود تا در خاک این کشور حضور داشته باشند. بر اساس آخرین اطلاعات، در حال حاضر بیش از ۲۰۰۰ نیروی نظامی آمریکایی در خاک سوریه هستند اکثر آنها در مناطق کرانه شرقی رود فرات مستقر هستند. دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا مدعی شده که نظامیان آمریکایی وظیفه اصلی خود، یعنی شکست گروه تروریستی داعش را انجام داده‌اند. گفته می‌شود، خروج نیروهای آمریکایی از سوریه احتمالا طی ۶۰ الی ۱۰۰ روز آینده انجام خواهد گرفت هر چند تا پیش از این گفته بود که این عملیات ممکن است تا یک سال طول بکشد. لازم به یادآوری است که خروج نظامیان آمریکایی از سوریه، یکی از وعده‌های انتخاباتی دونالد ترامپ بوده که تاکنون محقق نشده است.

روزنامه «ایزوستیا» به نقل از چند مقام آگاه در وزارت دفاع روسیه نوشته است که آمریکا از قبل مسکو را در جریان آغاز خروج نیروهای نظامی خود از سوریه قرار داده بود.این اقدام آمریکا برای کاهش سوالات اضافی درباره آمدوشدهای نظامیان آمریکایی صورت گرفته است. به گفته آنها طرف آمریکایی چند روز قبل درباره امکان آغاز خروج نیروهایش از سوریه هشدار داده بود تا مقامات روس نگرانی به خاطر افزایش تحرکات نظامیان آمریکایی نداشته باشند.

ولادیمیر شامانوف رئیس کمیته امور دفاعی دومای نیز در گفت‌وگو با این روزنامه گفت، ادعای دونالد ترامپ درباره خروج نظامیان آمریکایی از سوریه به خاطر پیروزی بر گروه تروریستی داعش، دروغی دیگر از سوی واشنگتن است. این تصمیم تلاش برای حفظ وجهه در شرایطی است که بخش اعظم تروریست‌های داعشی توسط روسیه و نیروهای دولتی سوریه نابود شده‌اند. این سناتور تأکید کرد، آمریکایی‌ها ابتدا قصد پیروز شدن بر داعش را نداشتند، چراکه این تروریست‌ها بازیچه دست خود آنها هستند. ترامپ چاره دیگری نداشت تا بدین ترتیب شکست آمریکا در دستیابی به اهداف ژئوپلیتیکی خود در سوریه را پنهان کرده و وجهه خویش را حفظ کند. به گفته وی، البته هنوز زود است درباره پیروزی کامل بر تروریسم در سوریه صحبت کرد، چرا که احتمال اقدامات تحریک آمیز آنها همچنان وجود دارد.

در سوریه نیز از خبر خروج نظامیان آمریکایی از این کشور استقبال کردند، چرا که حضور آنها در این کشور از ابتدا غیرقانونی بود. یک مقام پارلمان سوریه که نامش فاش نشده، به «ایزوستیا» گفت:آمریکا به طور غیرقانونی در کشور ما حضور داشت و مناطقی از آن را اشغال کرده بود و مسلما خروج آنها به ثبات اوضاع کمک خواهد کرد. چرا که واشنگتن مستقیماً از تروریست‌ها حمایت می‌کرد و اکنون خروج آمریکایی‌ها این اجازه را به مقامات دمشق می دهد تا مناطق شرق رود فرات تا مرزهای عراق را تحت کنترل خود درآورند. مقامات مسکو و دمشق هم پیش از این بارها اعلام کرده بودند که حضور نظامیان آمریکایی مانعی برای حل و فصل اوضاع در سوریه است.

روزنامه «کامرسانت»، چاپ مسکو نوشته ‌است: آمریکا نظامیان خود را از سوریه خارج می‌کند. به گفته “دونالد ترامپ” آنها وظیفه اصلی خود، یعنی شکست داعش را انجام داده‌‌اند. البته سخنان وی دلیل گویای پیروزی نهایی بر داعش نیست که تاکنون تحقق نیافته، بلکه گویای تمایل وی برای موفقیت سیاست خارجی آمریکا در سوریه است. اکنون سخت‌ترین وظیفه کاخ سفید ثابت کردن این مسئله است که ثابت کند این آمریکا بوده که بر داعش پیروز شده نه روسیه. از ماه آوریل سال جاری آمریکا به حضور نظامی خود در سوریه شدت بخشید که این مسئله بعد از وارد کردن اتهام استفاده از تسلیحات شیمیایی توسط نیروهای دولتی در شهر دوما در حاشیه دمشق رخ داد. راهکار سیاسی واشنگتن درباره حل و فصل اوضاع در سوریه نیز تغییر یافت و همکاری با روسیه نیز در این رابطه متوقف شد.به عقیده “ماکسیم سوچکوف” مدیر بخش روسی شبکه «Al-Monitor»، تصمیم کاخ سفید درباره خارج کردن نیروهای نظامی آمریکایی از سوریه، بخشی از توافق ترامپ با رئیس جمهوری ترکیه است. به گفته این کارشناس، ولی دلیل اصلی این اقدام مشکلات داخلی رئیس‌جمهوری آمریکا است تا توجه رای دهندگان آمریکایی را از مسائل دیگر منحرف سازد. ترامپ قصد دارد نشان دهد که همه وعده‌های انتخاباتی خود را عمل کرده است.مایک کافمن کارشناس مرکز تحقیقات«CNA Corporation» آمریکا نیز با این عقیده موافق است که خروج نیروها از سوریه احتمالاً مانوری برای جلب توجه مخاطبان داخلی در ایالات متحده است که از اقدامات دونالد ترامپ در عرصه سیاست داخلی رضایت ندارند. وی گفت، این دومین بار است ترامپ اعلام کرده که نظامیان آمریکایی از سوریه خارج خواهند شد.

بعد از خروج آمریکایی‌ها از سوریه چه اتفاقی خواهد افتاد؟

روزنامه اینترنتی «آر.ب.کا» نوشته است، کارشناسان و مخالفان دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا معتقدند که این اقدام کاخ سفید به نفع روسیه تمام خواهد شد. با وجود وعده‌های ترامپ درباره خارج شدن از سوریه اعضای تیم رهبری وی با این اقدام مخالف بودند.جان بولتون، مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری آمریکا گفته بود که آمریکا تا زمانی که ایران در خاک سوریه فعال است، از این کشور خارج نخواهد شد. جیمز ماتیس، وزیر دفاع آمریکا نیز اعلام کرده بود، تا زمانی که اوضاع در سوریه ثبات نیافته باشد، ایالات متحده و هم پیمانانش از این کشور خارج نخواهند شد. مایک پامپئو، وزیر خارجه کنونی آمریکا نیز در سمت قبلی خود ریاست سازمان سیای آمریکا با این اقدام مخالف بود. ولادیمیر فیتین کارشناس موسسه تحقیقات راهبردی روسیه معتقد است که تصمیم ترامپ درباره خروج نظامیان آمریکایی، ممکن است منجر به تحولاتی در سوریه شود .رها کردن شبه نظامیان کرد در شمال سوریه، عملا دست نظامیان ترکیه برای نابودی آنها را باز خواهد گذاشت. در این صورت آنکارا می‌تواند به هدف خود برای کنترل اوضاع در مناطق مرزی سوریه دست یابد. به گفته این شرق شناس، آمریکا موفق نشد تا با تلاش‌های روسیه و ایران برای کمک به دولت سوریه برای پاکسازی خاک این کشور از دست تروریست‌ها مقابله کند و درنهایت مجبور به ترک خاک سوریه شد، چرا که اجرای این وعده انتخاباتی برای ترامپ که با مشکلات متعدد داخلی روبرو است، آسان‌ترین انتخاب بود.البته واکنش روسیه به تصمیم جدید آمریکا مثبت بوده است. وزارت امور خارجه روسیه از این تصمیم ترامپ استقبال کرده و اجرای آن را به نفع حل و فصل سیاسی اوضاع در سوریه دانسته است. البته “ماریا زاخارووا” سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه گفت، در مسکو می‌خواهند بفهمند منظور واشنگتن از عبارت «مرحله جدید اقدامات نظامی» در سوریه چیست. وی نسبت به ادامه عملیات نظامی به شکل جدیدی در سوریه، طبق سناریویی که در افغانستان پیاده شده، ابراز نگرانی کرده است.

در این حال، تحلیلگران و شخصیت‌های سیاسی و امنیتی برجسته در عراق نسبت به انگیزه‌های واقعی و پشت پرده‌های مسئله خروج یکباره نظامیان آمریکا از خاک سوریه ابراز نگرانی کرده و نسبت به دروغ بودن ادعاهای واشنگتن پیرامون اهداف خروج هشدار داده اند .به گزارش ایرنا، این کارشناسان عراقی در یادداشت‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده اند، گفتند: اگر بهانه خروج نظامیان آمریکا از سوریه، شکست داعش است، عراق از یکسال قبل پیروزی بر این گروه تروریستی را اعلام کرده و سزاوار بود که این نیروهای بیگانه قبل از سوریه، خاک عراق را ترک می‌کردند. به گفته آنها، «دونالد ترامپ» رییس جمهوری آمریکا با سیاست یک بام و دو هوا، به جای پایان بخشیدن به حضور نظامیان خود در عراق، دست به ایجاد پایگاه‌های جدید در جوار مرزهای عراق با سوریه زده است.

شیخ «قیس الخزعلی» دبیرکل گروه مقاومت اسلامی عصائب اهل الحق در صفحه شخصی‌اش در توییتر اولین کسی بود که به این موضوع اشاره و این سوال را مطرح کرد که «مگر داعش در عراق نیز شکست نخورده است؟ پس چرا آمریکا نیروهایش را از عراق خارج نمی کند؟

نخبگان سیاسی و امنیتی عراق نسبت به تکرار تجربه ۲۰۱۱ که آمریکایی‌ها با خروج نظامی خود از عراق، زمینه ظهور و بروز داعش را در این کشور فراهم آوردند، هشدار داده اند. این عده می‌گویند که داستان خروج نظامی امریکا از سوریه مشابه عراق است و همان طور که خروج نظامی امریکا منجر به تولد نسل جدید تروریست‌ها به نام داعش شد، خروج از سوریه نیز ممکن است بسترسازی برای نسل جدید و خشن تری از تروریست‌ها باشد تا زمینه بازگشت مجدد آمریکا به سوریه را مانند عراق فراهم کند.

سرلشکر بازنشسته «عبدالکریم خلف» در یادداشتی نوشته است که خروج نظامیان آمریکا براساس توافق با «بنیامین نتنیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی برای ایجاد بی ثباتی در سوریه و بسترسازی برای احیای مجدد داعش است. وی در عین حال با اشاره به هوشمندی نیروهای سوریه و متحدانش در قبال این سیاست فریبکارانه آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها نوشته است که سوریه و متحدانش زمام امور را به دست خواهند گرفت و اجازه ظهور مجدد به داعش را نخواهند داد. این افسر بازنشسته وزارت کشور عراق در عین حال به کردهای سوریه توصیه کرده است که به جای تکیه بر آمریکا راه حل مشکلات خود را در دمشق دنبال کنند. عبدالکریم خلف خطاب به کردهای سوریه خصوصا نیروهای سوریه دمکراتیک گفته است که آمریکا از شما به عنوان ابزار استفاده می‌کند و هر وقت نیازی نبیند، شما را کنار می گذارد، بنابراین راه حل مشکل شما فقط و فقط در دمشق است.

از طرفی «سالم مشکور» روزنامه نگاری که تجربه سال‌ها فعالیت در رسانه‌های آمریکایی را دارد، در یادداشتی گفته است که پیرامون خروج یکباره نیروهای آمریکا از سوریه دو دیدگاه کلی وجود دارد که یکی از این دیدگاه‌ها واگذاری کامل پرونده سوریه به روسیه است.وی دیدگاه دوم را هماهنگی بین واشنگتن، آنکارا و رژیم صهیونیستی برای احیای مجدد داعش و نسل جدیدی از تروریست‌ها ذکر کرده است. مشکور در عین حال افزوده است که خروج نظامیان آمریکا از سوریه بار دیگر باعث شد تا کردها احساس کنند که واشنگتن به آنها خیانت کرده است .وی همچنین با اشاره تلویحی به سخنان نتانیاهو افزوده است که رژیم صهیونیستی خروج آمریکا از سوریه را به نفع حزب الله لبنان و ایران می داند.اما «عباس الموسوی» از اعضای برجسته ائتلاف دولت قانون به رهبری «نوری‌المالکی» نخست وزیر سابق عراق، نسبت به تبعات به مراتب خطرناکتری هشدار داده و آن را زمینه جنگی ویرانگر در منطقه دانسته است.وی گفته است که تصمیم به خروج نظامیان آمریکا از خاک سوریه شاید زمینه‌سازی برای یک اقدام نظامی در سال آینده (۲۰۱۹) باشد.این شخصیت برجسته سیاسی عراق به مکان و کشور مورد هدف، در این اقدام نظامی آمریکا در ۲۰۱۹ اشاره نکرده اما گفته است: «خدا به خیر کند، اوضاع در منطقه نگران کننده است!»

از طرفی عضو فراکسیون «الفتح» نزدیک به الحشد الشعبی که جزو بزرگترین فراکسیون‌های پارلمان عراق است، خروج نظامی آمریکا را نشانه یاس و سرخوردگی واشنگتن از شکست سیاست‌ها و برنامه‌هایش در سوریه دانسته است. «حنین قدو» به خبرگزاری «المعلومه» عراق گفته است که تصمیم به خروج نیروهای آمریکا از سوریه نشاندهنده میزان یاس و سرخوردگی است که واشنگتن بعد از سال‌ها، در براندازی دولت بشار اسد به آن رسیده است.وی ادامه داده است که آمریکایی‌ها همچنین نگران بودند که وجود نیروهایشان در داخل خاک سوریه، آنها را در معرض حملات احتمالی قرار دهد و برای همین نیروها را به سرعت از سوریه خارج کرده اند.در عین حال فرماندار شهرستان مرزی «قائم» از توابع استان الانبار در غرب عراق (در جوار مرزهای سوریه) تبلیغات رسانه ای که پیرامون خطر داعش عنوان می شود، بی دلیل خوانده و گفته است که شمار عناصر داعش در خاک سوریه بسیار ناچیز است و نمی توانند تهدید امنیتی علیه عراق تلقی شوند.احمد المحلاوی در اظهاراتی همزمان با خروج نظامیان آمریکا از خاک سوریه افزوده است که گزارش‌های ما نشان می دهد تعداد عناصر داعش در داخل اراضی سوریه نزدیک به مرزهای عراق بسیار ناچیز است و نمی تواند تهدیدی علیه عراق باشند.از طرفی دیگر برخی کارشناسان گفته اند که خروج آمریکا از سوریه نتیجه یک معامله با آنکارا است تا زمینه برای اقدام نظامی ترکیه در شمال سوریه خصوصا در اماکن حضور نیروهای دمکراتیک سوریه فراهم شود .آمریکا در چند سال اخیر با ایجاد یک خط مواصلاتی از طریق خاک اقلیم کردستان عراق به داخل شمال سوریه، نیرو و تسلیحات خود را به مناطق کردنشین سوریه در شرق رودخانه فرات ارسال کرده بود. ترامپ در دستور خود برای خروج نظامیان کشورش از سوریه گفته است که آنها به آمریکا برمی گردند اما کارشناسان در عراق درباره صداقت این ادعا ابراز تردیده کرده و با توجه به تثبیت مواضعی که آمریکا در عراق اخیرا آغاز کرده، احتمال داده اند که نیروهای خارج شده از سوریه به عراق آمده و در این کشور باقی بمانند. صاحبنظران امنیتی و سیاسی عراق با اشاره به سال‌ها تعامل با آمریکایی‌ها در کشورشان، معتقدند که تجربه به آنها آموخته است که به اظهارات، مواضع و رفتارهای فریبکارانه آمریکا اعتمادی نداشته باشند و جالب اینکه همواره این تردید و بی اعتمادی‌ها، درست از آب در آمده است.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ