درآیین دومین سالگرد بزرگداشت مرحوم آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی
رئیس‌جمهوری: نمی‌توان خادمان ملت را با تهمت و دروغ حذف کرد
 

‌سرویس سیاسی ـ اجتماعی:‌آیین دومین سالگرد بزرگداشت مرحوم آیت الله هاشمی‌رفسنجانی صبح پنجشنبه با سخنان حجت الاسلام و المسلمین حسن روحانی رئیس جمهوری و باحضور جمعی از مسئولان کشوری، لشکری و سفیران کشورهای خارجی مقیم تهران در سالن اجلاس سران برگزار شد.

‌‌و‌ی در این مراسم آرزوی آیت الله هاشمی‌رفسنجانی را نظام سربلند و ایران باشکوه دانست و با تاکید بر این که ملت این هدف را دنبال می‌کند، اظهارداشت: نام هاشمی‌رفسنجانی با عزت ایران گره خورده است وبا وجود شلاق‌هایی که بر روح او زدند اما بدرقه پرشکوه هاشمی‌توسط مردم نشان داد که نمی‌توان خادمان ملت را با تهمت و دروغ حذف کرد.

‌روحانی با بیان این که هاشمی‌هم در دفاع مقدس و هم استقرار صلح نقش ارزشمندی داشت ، تصریح کرد: در ساختار انقلاب و استقرار نظام، شهید بهشتی و مرحوم هاشمی‌استوانه اصلی بودند.

وی با بیان این که امروز برای تعظیم شخصیت بلندی در اینجا گرد آمدیم که بر همه ملت ایران، عزت ایران و نواندیشی اسلامی‌حق بزرگی دارد، ‌گفت: آیت‌الله هاشمی‌همواره از هر منصب و جایگاهی که در آن قرار گرفت، برتر و بالاتر بود.

باهیچ شلاق و شکنجه‌ای به زانو در نیامد

‌رئیس جمهوری با بیان این که هاشمی‌چنان شجاع و مقاوم بود که دردوران مبارزات انقلابی هیچ شلاق و شکنجه‌ای او را به زانو در نیاورد، تصریح کرد: نه فقط شکنجه و شلاق‌های ساواک و زندان‌های رژیم طاغوت هاشمی‌را به زانو در نیاورد، بلکه حتی شلاق‌هایی که به آبرو و روح هاشمی‌وارد آمد هم نتوانست او را به زانو در آورد.

روحانی شلاق بر جسم را دردناک توصیف کرد، اما شلاق بر روح، آبرو و حیثیت را بسیار دردناکتر از شلاق بر جسم ذکر کرد و گفت: امروز اینجا جمع شده‌ایم که بگوییم هاشمی‌زنده است و زنده می‌ماند، چرا که فکر، اندیشه، صبر،‌ مدارا، استقامت و فداکاری هاشمی، همواره زنده می‌ماند و ما بلندترین آرزوی هاشمی، یعنی نظام سربلند جمهوری اسلامی‌و ایران باشکوه را دنبال خواهیم کرد و تا این هدف ادامه دارد و تا ایران و نظام اسلامی‌برقرار است، هاشمی‌زنده است.

وی در ادامه با اشاره به این که مردم قدرشناس ایران، آخرین بار هاشمی‌رفسنجانی را در خیابان انقلاب بدرقه کردند، خاطر نشان کرد: تا جاده انقلاب هست، هاشمی‌هم زنده است و چنان که جایگاهی رفیع در میان ملت ایران داشت، همواره این جایگاه را حفظ خواهد کرد.‌رئیس جمهوری اضافه کرد: فکر بلند و هوشیاری ملت ایران در دو صحنه آشکار شد؛ یکی آن زمان که تهمت‌ها و سخن‌های ناروای بسیاری علیه هاشمی‌به زبان آمد، اما در آخرین انتخاباتی که او شرکت کرد با رأی بالای مردم تهران مواجه شد و صحنه دوم هم زمانی بود که مردم آن نمایش باشکوه را در بدرقه پیکر هاشمی‌به نمایش گذاشتند. این دو صحنه به همه معاندان، دشمنان و سرکوبگران اعلام کرد که نمی‌توان با تهمت و دروغ، فرهیخته‌ای محبوب ملت را از صحنه خارج کرد.

هاشمی‌زنده است

روحانی اظهار داشت: هاشمی‌همچنان همان شخصیت والایی است که امام راحل درباره او پس از حمله سبعانه ضد انقلاب گفت: “هاشمی‌زنده است چون نهضت زنده است”. هاشمی‌با نهضت، انقلاب اسلامی، ایران و عزت ایران پیوند خورده است.

وی با اشاره به این جمله ماندگار مقام معظم رهبری درباره آیت‌الله هاشمی‌که «هیچ‌کس برای من هاشمی‌نخواهد شد»، تصریح کرد: این توصیف نشانه جایگاه بلند هاشمی‌نزد مقام معظم رهبری است. تا چندین هفته پس از رحلت آیت‌الله هاشمی‌در دیدارهایم با مقام معظم رهبری، شاهد این بودم که ایشان با آه، افسوس و ناراحتی از مرگ غمبار آیت‌الله هاشمی‌سخن می‌گفتند و تأکید می‌کردند که نمی‌توانم این اتفاق را از یاد ببرم.

رئیس جمهوری با بیان این که آیت‌الله هاشمی‌یکی از شخصیت‌های بنام و مؤثر در استقرار انقلاب اسلامی‌بود، گفت: دو نفر در پیروزی انقلاب و استقرار نظام و شکل دادن به ساختار جمهوری اسلامی‌ایران نقشی بسیار مؤثر داشتند؛ یکی آیت‌الله شهید بهشتی که مجلس خبرگان قانون اساسی را به خوبی اداره کرد و میثاق و منشور ملی یعنی قانون اساسی را به ثمر نشاند و دوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی که مشابه این کار را در تشکیل و اداره اولین مجلس شورا بر عهده داشت.

بار جنگ بر دوش هاشمی بود

وی در ادامه گفت: هاشمی‌رفسنجانی در دوران دفاع مقدس و در جریان استقرار صلح هم نقش کم‌نظیری داشت. اگر چه فرمانده کل قوا در زمان جنگ امام خمینی(ره) بود، اما ایشان بار این مسئولیت را به مقام معظم رهبری و آیت‌الله هاشمی‌تفویض کرده بودند.‌رئیس جمهوری اضافه کرد: آقای هاشمی‌از ابتدای جنگ هم نماینده امام در شورای عالی دفاع بود، اما از سال ۶۲ به بعد به دستور امام و البته به پیشنهاد مقام معظم رهبری، فرمانده جنگ شد و تا پایان دوران دفاع مقدس این مسئولیت را بر عهده داشت.

روحانی اظهار داشت: هوش و فراست بالای آقای هاشمی‌از ایشان یک فرمانده توانمند در جنگ ساخته بود و هر وقت در جلسات، فرماندهان نقشه جنگ را پهن می‌کردند و به توضیح درباره مسائل مختلف می‌پرداختند، ایشان خیلی مسلط به توضیحات فرماندهان گوش می‌کردند و با تکیه بر یکی از ویژگی‌های خاص خود که طرح سئوالات دقیق بود، هم به فرماندهان روحیه می‌دادند و هم نشان می‌دادند که اگر کسی می‌خواهد مسأله‌ای را برای ایشان توضیح دهد، باید اطلاعات دقیق و به روز داشته باشد.

وی خاطر نشان کرد: آقای هاشمی‌رفسنجانی به معنای واقعی کلمه مدبر بود. کسانی که تدبیر ندارند، فقط صحنه پیش رو را می‌بینند و پس از آن را نمی‌توانند در ذهنشان ترسیم کنند، اما یک فرد مدبر، تا پایان کار را می‌بیند و هاشمی‌حقیقتاً در سیاست، امنیت، اقتصاد، جنگ و عرصه‌های دیگر، مدیر و مدبر بود.

رئیس جمهوری در ادامه اظهار داشت: هاشمی‌رفسنجانی در پیروزی و پایان بخشیدن به جنگ هم نقش بسزایی داشت، چنان که در روزهای سخت جنگ هم صبر هاشمی‌فوق‌العاده و ستودنی بود.

روحانی با اشاره به نقش آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در فرماندهی عملیات‌ گوناگون و سرنوشت‌ساز در جنگ، گفت: فرمان حمله عملیات کربلای ۴ را ایشان صادر کرد، هر چند که در میدان جنگ فراز و نشیب وجود دارد و ما گاهی پیروز می‌شدیم و گاه در برخی از عملیات‌ها شکست می‌خوردیم اما در عین حال، هاشمی‌خستگی‌ناپذیر بود.

وی افزود: پس از علمیات کربلای ۴، ایشان تصمیم گرفت که عملیات بعدی طراحی شود و پس از یک هفته، عملیات کربلای ۵، طراحی شد.

هاشمی خستگی ناپذیر بود

رئیس جمهوری با اشاره به این که هاشمی‌انسانی با صبر و حوصله فراوان و مردی خستگی‌ناپذیر بود، گفت: یکی از پیچیده‌ترین مسائل استراتژیک در دنیا، نحوه پایان دادن به جنگ است. در مسا‌ئل جنگ سیاسی و اقتصادی هم همین‌طور است؛ این هنر نیست که در جنگ اقتصادی چه کاری انجام دهیم و در جنگ سیاسی بخواهیم با دنیا بجنگیم بلکه هنر این است که چگونه به جنگ پایان دهیم.

روحانی با اشاره به این که امروز در میان جامعه و در میان همه اقشار در حوزه و دانشگاه سیاستمدار مسلمان، متعهد و مجتهد اگر گوهری نایاب نباشد، بسیار کمیاب است، اظهار داشت: هاشمی‌استراتژیست و سیاستمداری مسلمان بود و این در حالی است که بسیاری از کسانی که سیاست می‌فهمند، استراتژیست نیستند.وی با بیان این که جنگ تحمیلی علیه ایران برای تصاحب سرزمین و فقط جنگی نظامی‌نبود، خاطر نشان کرد: هدف مهم دشمنان انقلاب اسلامی‌از تحمیل جنگ به ملت ایران از بین بردن فرصت انقلاب در ایام آغاز انقلاب و دوران نشاط پس از آن بود و یکی از اهداف مهم جنگ این بود که فرصت جهانی انقلاب را از ما بگیرند و کشور را به جای تمرکز بر فرصت توسعه و ساختن، به جنگ مشغول کنند. روحانی ادامه داد: در آن دوران باید حواسمان به هدف اصلی دشمن می‌بود و هاشمی‌این را به خوبی می‌دانست و می‌فهمید که جنگ را باید برای دستیابی به صلح عزتمند ادامه دهیم. ‌رئیس جمهوری با اشاره به این که یکی از روزهای خوشحالی هاشمی‌آن غروب جمعه تیرماهی بود که از خدمت امام(ره) برگشته بود، گفت: هاشمی‌بیان می‌کرد که من فرماندهی جنگ را به عهده می‌گیرم و جنگ را پایان می‌دهم و حاضرم ،امام مرا به عنوان جانشین فرمانده کل قوا، عزل و حتی محاکمه کند و همه این مطالب را به نوعی خدمت امام گفته بود، اما امام به عنوان مرد غیور تاریخ ایران هرگز نمی‌پذیرفت که یکی از حواریون او بخواهد این گونه مسئولیت را برعهده بگیرد.

روحانی خاطر نشان کرد: پس از آن دیدار، صبح یکشنبه جلسه‌ای در ریاست جمهوری تشکیل شد که آن جلسه سرنوشت جنگ را با صلح عزتمند پایان داد و در آن جلسه که سیاستمداران، فرماندهان و برخی ائمه جمعه مطرح کشور حضور داشتند، یادگار امام، پیام امام را قرائت کرد و آن هم هدایتگر راه ما بود.‌وی با تأکید بر این که هاشمی‌در اداره جنگ و ساماندهی صلح نقش فوق‌العاده‌ای داشت،گفت: نباید این نقش را از یاد ببریم و باید کتاب‌ها و مطالب گوناگون درباره این نقش برای ایران و نظام اسلامی‌نوشته شود.

نقش هاشمی‌در روزهای بحرانی کشور

رئیس جمهوری با اشاره به این که پس از ارتحال امام راحل، هاشمی‌جایگاهی داشت که احساس می‌کرد، تمام مسئولیت کشور بر دوش او آمده است، گفت: کسی که پس از رحلت امام مجلس خبرگان را جمع کرد و موضوع رهبری را به سامان رساند، ‌هاشمی‌بود و اگر او در آن جلسه نبود، بحث رهبری به اشکال مختلفی که در آن دوران مطرح بود، به نتیجه نمی‌رسید.

رئیس جمهوری اظهار داشت: نقش هاشمی‌در روزهای بحرانی کشور و نظام را نباید از یاد ببریم، چرا که هاشمی‌مرد حافظ این کشور و نظام بود و با موقع‌شناسی می‌دانست که چگونه باید جریان‌ها را هدایت کند.‌ روحانی با اشاره به این که آیت‌الله هاشمی‌در مسائل گوناگون کشور و انتخابات مهم نقشی تأثیرگذار داشت، گفت: نقش آقای هاشمی‌در انتخابات ریاست جمهوری سال ۷۶، بسیار مهم و اساسی و در انتخابات ۹۲، استثنایی بود.

وی با اشاره به توصیه‌ها و تأکیدات آیت‌الله هاشمی‌در سال ۹۵ به وی درباره ضرورت حضور در انتخابات سال ۹۶، گفت: جای او در آن انتخابات باشکوه و حضور مردم بسیار خالی بود و هیچ روز سختی امروز در دولت وجود ندارد که ما این احساس را نداشته باشیم که دولت یک پناهگاه و حامی‌بزرگ را از دست داد.‌ رئیس جمهوری با بیان این که اگر امروز هاشمی‌در میان ما بود، فضا را به گونه‌ای دیگر می‌ساخت، افزود: هاشمی‌بعد از انتخابات ۹۲، بسیار نگران سرنوشت مذاکرات هسته‌ای بود و به طور مداوم و مرحله به مرحله آن را دنبال می‌کرد و به غیر از آن که از من در این باره سئوال می‌کرد، با دیگر مسئولان هم در این زمینه جلسات متعددی داشت.

روحانی با بیان این که او در تمام عرصه‌ها و موضوعات، دغدغه پیشرفت کشور را داشت و ایران سربلند و عزیز و مدرن را می‌خواست، اظهار داشت: شاید زمینه این اندیشه او در تفکرات امیرکبیر وجود داشت؛ کما این که امام(ره) هم تفکر اولیه خود را از مدرس گرفته بود. تمام هم و غم امیرکبیر ورود علم و صنعت جدید به کشور و پیشرفت و مبارزه با استعمار بود و مدرس همواره برای استقلال ایران تلاش می‌کرد.‌وی خاطر نشان کرد: هاشمی‌همواره به دنبال این بود که معضلات و مشکلات کشور را به نحوی حل و فصل کند و تنها کسی است که در کشور از ابتدای انقلاب تا روز آخر عمر خود مسئولیت را قبول و تا ساعات آخر برای اسلام، نظام و ایران تلاش کرد.

رئیس جمهوری ادامه داد: هنگامی‌که برجام به ثمر رسید و توانستیم به توافق دست پیدا کنیم، آیت‌الله هاشمی‌به من گفت : “امروز من دیگر راحت می‌میرم، چرا که امروز فهمیدم کشور استقرار یافت و سایه جنگ از کشور برداشته شده است.”

وی افزود: هاشمی‌بنیانگذار فناوری هسته‌ای در این کشور بود و هر کس در این کشور جز هاشمی‌از فناوری هسته‌ای سخن بگوید، نادرست گفته است، چرا که او اولین کسی بود که دستور ورود سانتریفیوژ به کشور را داد و در تمامی‌مراحل ،مسائل را به ریز دنبال می‌کرد. رئیس جمهوری با اشاره به نقش آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در اعتلای صنایع دفاعی کشور، اظهار داشت: موشک امروز وسیله دفاعی ماست و به آن افتخار می‌کنیم و در هفته‌های آینده با موشک‌های ساخت خود دو ماهواره جدید را به فضا خواهیم فرستاد.‌روحانی با تأکید بر این که قدرت دفاعی، فناوری و اعتدال امروز ایران از یادگاران هاشمی‌رفسنجانی است، گفت: اگر بخواهیم در دوران انقلاب، مجسمه‌ای از اعتدال بسازیم، تندیس هاشمی، تنها نماد برای آن است، چرا که او همواره با افراط و تفریط مخالف بود و اعتدال را به ما آموخت. گر چه اصل اعتدال برای پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) است ،اما او پدر تفکر اعتدال و اساس امید در کشور بود.

وی با بیان این که فراجناحی بودن در این کشور سخت است، اظهار داشت: برای کسی که فراجناحی عمل می‌کند، روز پیروزی همه کف می‌زنند و در روز سختی همه از او فاصله می‌گیرند و بسیار دشوار است که کسی بخواهد، فراجناحی کار کند، اما هاشمی‌با هر دو جناح خوب و رفیق بود و با افراطیون هر دو جناح برخورد می‌کرد. معتدلین دو جناح هاشمی‌را پناهگاه خود می‌دانستند و هر شخصی از تاجر، بازاری، تولیدکننده، سرمایه‌دار و کارگر هنگامی‌که خدمت وی می‌رسیدند، شخصیتی کم‌نظیر با صبر و حوصله را مشاهده می‌کردند و روحیه می‌گرفتند.

‌رئیس جمهوری با بیان این که آیت‌الله هاشمی‌بسیار صبور و مظلوم بود، گفت: پس از شهید بهشتی در تاریخ انقلاب ندیدم به کسی به اندازه هاشمی‌ظلم شود. هر چه خواستند گفتند و او به خاطر اسلام، ‌ایران و انقلاب چیزی نگفت.‌‌روحانی با تأکید بر این که امروز باید هاشمی‌زمان خود باشیم و راه اورا ادامه دهیم، گفت: باید در برابر ناملایمات صبر و مدارا و اعتدال را پیشه کنیم و در مشکلات تحمل داشته باشیم. باید از هاشمی‌اعتدال را یاد بگیریم و نباید هدف را از یاد ببریم.

‌رئیس جمهوری با بیان این که امروز روز سختی است و دشمن با همه توان برای اعمال فشار سیاسی و اقتصادی علیه ما به میدان آمده است، گفت: مطمئناً با وحدت، اتحاد و صبر و حوصله و پیروی از راه هاشمی، می‌توانیم راه و انقلاب خودرا حفظ کنیم.

‌مشی «هاشمی»؛ دوری از افراط و تفریط

برادر مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی هم در این مراسم با تاکید بر این‌که مشی هاشمی‌اعتدال و دغدغه‌اش حفظ وحدت و دوری از افراط و تفریط بود، گفت: آیا وقت آن نرسیده است که اهداف و آمال این بزرگمرد تاریخ یعنی تلاش برای حفظ نظام و ارزش‌های آن و وحدت بین جریان‌های سیاسی داخل نظام را حفظ کنیم؟

محمد هاشمی،اظهار داشت: دو سال است شخصیتی را از دست داده‌ایم که عمر پربرکتش را در مبارزه با ظلم و ظالم و خدمت به نظام و مردم صرف کرد و سرانجام در غروب ‌غم‌انگیز ۱۹ دی‌ماه سال ۱۳۹۵ دنیایی را به سوگ نشاند. اکنون ما ماندیم و میراث ایشان یعنی حفظ نظام، وحدت و عظمت ملت ایران. وی ادامه داد: مشی هاشمی‌اعتدال بود و دغدغه همیشگی‌اش میانه‌روی، وحدت و دوری از افراط و تفریط . او وحدت آفرینی را به تفرقه‌افکنی، تنش‌زدایی را تنش‌زایی و منافع ملی را به منافع گروه‌ها و شخصیت‌ها مقدم می‌دانست. هاشمی‌همواره این فرمایش امام جعفر صادق (ع) را سرلوحه قرار داد که حالا که حکومت اسلامی‌تاسیس شده است اگر برای اسلام عیب و ننگ باشد، هیچ پاسخی در بارگاه عدل الهی نداریم.

برادر مرحوم هاشمی‌رفسنجانی گفت: دو سال است که جای این بزرگمرد تاریخ ایران در لحظه ‌لحظه‌های تقویم این سرزمین خالی است. صفحات غبارآلود تاریخ فراموش نمی‌کند که نمونه کم‌نظیر نسل اول مبارزان ستمشاهی چه‌طور باهوش وافر و خطرپذیری شرایط را برای آیندگان فراهم می‌کردند. صفحات تاریخ از یاد نمی‌برد که همدلی و وحدت در سایه‌سار نگاه اهل دل و تمنای خانه دل‌سپر‌دگان خواهد بود.محمد هاشمی‌با بیان این‌که انقلاب به پشتوانه هاشمی‌قد راست کرد، با طرح این پرسش که اکنون باید چه کرد؟ ادامه داد: میراث گرانبهای ایشان یعنی یادآور خردادهای خونین تا بهمن‌های پرشکوه و مبارزه‌های پرتلاطم وجود دارد. هاشمی‌پشتوانه نظام و از یاران دیرین امام و رهبری بود.

وی افزود: وحدت یعنی جریان‌های سیاسی داخل نظام را حفظ کنیم و آتش تفرقه دشمن را خاموش کنیم که از قدیم میراث سران غرب و انگلیس بود. به جمله امام خمینی(ره) برگردیم که هاشمی‌زنده است، چون نهضت زنده است نه آن جمله گردانندگان شیطان صفت انگلیسی و اذناب فریب خورده داخلی که می‌گویند؛ هاشمی‌زنده است چون انحراف زنده است.وی گفت: برخلاف نظر و خواست شیطان‌صفتان و فریب‌خوردگان، جهانیان شاهد بودند که جمهوری اسلامی‌ در چهلمین سال تولدش قدرتمندتر از همیشه به سمت اهداف الهی خود در حرکت است و به خاستگاه جویندگان حقیقت در جهان تبدیل شده است.

فاطمه هاشمی‌دختر مرحوم آیت‌الله هاشمی‌هم در این مراسم دلنوشته‌ای در سوگ پدر قرائت کرد.

‌آیت‌الله هاشمی‌برای انقلاب بارها

از خود گذشت

محسن هاشمی‌دیگرفرزند آیت الله هاشمی‌هم گفت: ایشان برای انقلاب بارها از خود گذشت وبا جان و مالش برای انقلاب تلاش کرد.مسائلی در زندگی آیت الله هاشمی‌بود که سعی می‌کرد مخفی نگه دارد، چون اهل ریا نبود.

هاشمی‌ادامه داد: پیش از انقلاب وقتی می‌خواست به کشور بازگردد، همه به پدر توصیه می‌کردند این کار را نکند، ولی او زندان در ایران را بر زندگی در خارج از کشور ترجیح داد. در عملیات مرصاد از منطقه عملیات خارج نشد و گفت:” لازم است در منطقه بمانم.” در جریان پذیرش قطعنامه ۵۹۸ هم‌گفت حاضر است مجازات شود ولی صلح به دست آید.

وی همچنین بیان کرد: آیت الله هاشمی‌فردی انتقادپذیر بود. کتاب های خاطرات وی نشان می‌دهد چگونه زندگی روزمره خود را بدون سانسور در اختیار مردم قرار داد. هیچ ریایی در این خاطرات نیست.

‌فرزند آیت الله هاشمی‌رفسنجانی در حاشیه آیین هم گفت : از رئیس جمهوری که برای سخنرانی تشریف آوردند و برای ایشان سنگ تمام گذاشتند تشکر می‌کنم.‌‌و‌ی افزود: امسال چهلمین سالگرد انقلاب و دومین سالگرد رحلت آیت الله هاشمی‌رفسنجانی است.رئیس شورای شهر تهران با اشاره به این که آیت الله هاشمی‌۳۸ سال پس از انقلاب و ۴۰ سال هم قبل از انقلاب برای ایران و انقلاب زحمات فراوانی کشید، اظهار داشت: جا دارد از دکتر روحانی رئیس جمهوری که برای سخنرانی تشریف آوردند و سخنان ارزشمندی را در مورد دوران مسئولیت آقای هاشمی‌و مبارزات انقلابی ایشان بیان کردند و برای ایشان سنگ تمام گذاشتند، تشکر کنم.

رئیس شورای شهر تهران با اشاره به چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی‌بیان کرد: امیدوارم کشور و مردم ایران بتوانند در این جنگ اقتصادی که دشمنان بر کشور حاکم کرده اند، پیروز شوند.

فرزند رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام اضافه کرد: امیدوارم همان طور که آیت الله هاشمی‌توانست جنگ را با صلح به پایان برساند، ما هم با همدلی و همبستگی و انسجام بتوانیم جنگ اقتصادی را طوری به پایان برسانیم که در نهایت منجر به رفاه مردم کشورمان بشود.

‌گفته های احمد مسجد جامعی

‌عضو شورای شهر تهران هم دراین آیین بیان کرد: به واقع می‌توان گفت که هاشمی، جهان و زمان خود را خوب شناخته و به نیاز و پرسش زمانه پاسخ داده بود. می‌دانیم طرح مسأله فلسطین بدون مسأله قومی‌و ضدیت با یهود کاری متفاوت است که هاشمی‌انجام داده است.

‌احمد مسجدجامعی گفت: هاشمی‌را همه ما می‌شناسیم و بسیاری از مردم دوستدار انقلاب هم در سراسر دنیا، ایشان را می‌شناسند. هاشمی‌شخصیتی در خدمت نظام و انقلاب و مردم بود، ولی زوایای پنهانی در حوزه اندیشه، سیره و عمل ایشان وجود دارد که بجاست در چنین نشست‌هایی به آن بپردازیم.

وی افزود: هر چند بیشتر بر مشی سیاسی آیت‌الله تاکید شده است و در برخی نشست‌ها درباره نقش و جایگاه ایشان در توسعه صنعتی و گسترش زیربناهای کشور گفته‌اند ،اما واقعیت این است که وجوه فرهنگی ایشان کمتر مورد بحث قرار گرفته است.

مسجد‌جامعی بیان کرد: در یکی از ملاقات‌هایی که با مرحوم آیت‌الله هاشمی‌داشتم، سخن از «دشمنی با اهل فرهنگ و هنر و رسانه» پیش آمد و من گفتم اگر زندگی و فعالیت هر طبقه‌ای از طبقات اجتماعی را زیر ذره‌بین قرار دهند، مشکلاتی دیده می‌شود که همین قدر قابل انتقاد خواهد بود، اما کسانی تمام این طبقات را رها کرده و فقط اهل فرهنگ و هنر و رسانه را نشانه گرفته اند. ایشان در پاسخ به این صحبت، به نکته‌ای اشاره کردند که برای فهم بهتر رفتارهای فرهنگی گره‌گشاست و گفتند که منظور این افراد که تعرض به اهل فرهنگ دارند، نه اهل فرهنگ و هنر، بلکه قدرت است و فرهنگ، پوششی است که برای حمله به دولت انتخاب کردند و ادامه دادند که اگر در همین حوزه‌ها افرادی از خودشان باشند، این اعتراض‌ها بسیار کاهش پیدا می‌کند یا حتی شما دیگر شاهد هیچ اعتراضی نخواهید بود؛ با این که همان رویه‌هایی که دیگران داشتند هم دنبال می‌شود.

وی بیان کرد: آقای هاشمی‌در آنجا گفتند که ماهیت قضایا در این نگاه چندان مهم نیست، ولی این مهم است که چه کسی در چه جایگاهی قرار گرفته است. ایشان توجه ما را به این نکته و سئوال جلب کردند که چرا بیشتر این تحرکات به ظاهر فرهنگی، در مناسبت‌های خاص نظیر هفته دولت انجام می‌شود؟ برای نمونه به دفتر نشریه‌ای حمله شد یا کتابفروشی به آتش کشیده می‌شود؟

مسجدجامعی با مروری بر آثار هاشمی‌پیش از انقلاب گفت: در آثار آقای هاشمی‌پیش از انقلاب، دقت‌های ویژه‌ای نهفته است و صرفا برای ترجمه یا تالیف، کتاب با شخصیتی را انتخاب نکرده است. برای نمونه، اگر در میان این همه شخصیت تاریخی به سراغ امیرکبیر می‌رود، شما بدانید با توجه به شرایط و ظرفیت‌های زمانه نکته‌ای در این جستجو وجود دارد.

وی افزود: اگر هاشمی‌نشریه« مکتب تشیّع» را در دهه سی تأسیس می‌کند، باید بدانید که فهم متفاوتی در ارائه مطالب آن نشریه وجود دارد. اگر هاشمی‌پیش از انقلاب را در نظربگیریم، متوجه می‌شویم که حتی فعالیت‌های مبارزاتی او هم جنبه فرهنگی داشت. او مشکل را در مبارزه با استعمار و استبداد، اساساً فرهنگی می‌دانست و می‌کوشید به سهم خود از طرق فرهنگی به این مسأله بپردازد. از آثار پیش از انقلاب او پیداست که هاشمی‌شخصاً مترجم، معلم، محقق و روزنامه نگار است. ‌این عضو شورای شهر تهران در ادامه بیان کرد: به واقع می‌توان گفت که هاشمی، جهان و زمان خود را خوب شناخته و به نیاز و پرسش زمانه پاسخ داده بود. می‌دانیم طرح مسأله فلسطین بدون مسأله قومی‌و ضدیت با یهود، کاری متفاوت است که هاشمی‌انجام داده است، زیرا در آن زمان دو تفکر در برابر فلسطین وجود داشت؛ یکی تفکر روشنفکران سکولار و چپ که ماجرا را از چشم قومیت می‌دیدند و دیگری تفکر اِخوانی که ماجرا را عربی می‌دید و می‌خواست جهان را به دو بخش اسلام و کفر تقسیم کندو با حکم جهاد، جهان کفر را از پای درآورد.

وی بیان کرد: هاشمی‌متنی را انتخاب کرد که در آن یهودستیزی نبود، بلکه دفاع از مردم فلسطین بود. متنی را انتخاب کرد که در آن به جای نگاه قومی، نگاهی آزادیبخش وجود داشت. هاشمی‌از بنیانگذاران نشریه «مکتب تشیع» در سال ۳۸ بود. او تقریباً یک تنه و با امکاناتی محدود آن نشریه را تا سال ۴۲ ادامه داد و نشریه مکتب اسلام که امسال پنجاهمین سال انتشار آن است، همزمان با مکتب تشیع آغاز به کار کرد و هر دو به گونه‌ای

رقابت‌گونه در بین نشریات مذهبی در میان مردم، طلاب و حوزیان منتشر می‌شد.

از فکر امیرکبیری غافل نماند

مسجدجامعی ادامه داد: اما نخستین تألیف هاشمی‌چنانچه از نام آن پیداست، باز هم جنبه ضدّاستعماری دارد. او در کتاب «امیرکبیر، قهرمان مبارزه با استعمار» بر وجه ضد استعماری امیرکبیر انگشت نهاد. هاشمی‌در این کتاب «الگوی کاملاً ایرانی از مبارزه با استعمار» را نشان می‌دهد. او هیچ‌گاه از فکر امیرکبیری که خود روایت کرده است، غافل نماند. هاشمی‌در جایی چنین بیان می‌کند که اگر فقیهی دنیا دیده، جای امیرکبیر بود هم همین کارهای او را می‌کرد. هرچند آقای هاشمی‌معتقد بود که کاش امیرکبیر، اصلاحات خود را در سایه تعامل و سازش با ارکان دولت پیش می‌برد که دوره صدارت او استمرار می‌یافت.

وی افزود: باید ببینیم که هاشمی‌در دوره بعد از انقلاب به عنوان رئیس‌مجلس، رئیس‌جمهوری و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، چه نقشی را در حوزه فرهنگ ایفا می‌کند؟ از هاشمی‌رئیس مجلس در حوزه فرهنگ، می‌توان به مصوبات مهم فرهنگی در دوره ریاست او اشاره کرد که منجر به رسمیت یافتن بخش فرهنگ و هنر در قوانین و بودجه شد. در کنار این مصوبات هم شاهد تصویب موافقتنامه‌هایی با کشورهای خارجی در حوزه همکاری‌های فرهنگی و هنری و ورزشی هستیم. هاشمی‌همیشه راه را برای گفتگو و مذاکره با جهان باز نگه می‌داشت و در این دوره با کشورهای بسیاری موافقتنامه های همکاری داریم که در مجلس آن دوره به تصویب رسیده بود.

مسجدجامعی در ادامه گفت: دانشگاه آزاد در زمانی راه اندازی شد که برخی از استادان خبره و ممتاز، به دلایلی اجازه تدریس در دانشگاه ها نداشتند و دانشجویان هم به دلیل رد شدن در گزینش‌ها، گرایش به مهاجرت پیدا می‌کردند، اما آقای هاشمی‌با حمایت از راه‌اندازی دانشگاه آزاد، کاری کرد تا از روند مهاجرت دانشجویان کاسته و از ظرفیت‌های علمی‌کشور به نحو مطلوب استفاده شود، اما فارغ از این جنبه، دانشگاه آزاد آن زمان، توانست به لحاظ فرهنگی در آن سال‌ها تاثیرات خوبی در کشور بگذارد و نسلی را پرورش داد که به دنبال توسعه فرهنگی و هنری از جمله تئاتر، سینما، موسیقی و کتاب بودند و به تنوع و تکثر فرم های فرهنگی و تولید و مصرف محصولات فرهنگی افزودند.

وی با اشاره به دوره ریاست‌جمهوری آیت‌الله هاشمی‌گفت: بر اساس آمارها ،تعداد عناوین کتاب‌های منتشره در این دوره بیش از دو برابر افزایش یافت و از ۷۷۰۰ به ۱۵۰۰۰ عنوان رسید. نشریات هم بیش از ۳۰۰ درصد رشد داشتند. آثار صوتی هم نزدیک به سه برابر شد، اجرای تئاتر هم از دوبرابر گذشت .نخستین روزنامه رنگی و متفاوت از لحاظ محتوا و فرم و زمان انتشار «همشهری» در سال ۷۱ منتشر شد و پس از آن روزنامه های ایران و جام جم به بازار مطبوعات روانه شدند و دوره جدیدی در روزنامه نگاری و رسانه آغاز شد. عناوین مطبوعات در سال ۱۳۷۰ سیصد عنوان و در سال ۱۳۷۶ به ۱۰۵۳ عنوان رسید.

این عضو شورای شهر در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: پایبندی آقای هاشمی‌به مردمسالاری باعث شد که ایشان در تمامی‌سال‌های پس از انقلاب در مناسبت‌های مختلف، نمایندگی مردم را بپذیرد. به عبارت دیگر، در جمهوری اسلامی‌کمتر شخصیتی را داریم که تا این اندازه، خود را در معرض رای مردم قرار داده باشد و این واقعاً اعتقاد واقعی ایشان را به مردمسالاری نشان می‌دهد.

وی گفت: ایشان در ۳۹ سال بعد از انقلاب، ۱۴ بار خود را در معرض رای مردم قرار داد. یعنی تقریباً هر سه سال یکبار که در موارد بسیاری موفق به اخذ رای مردم شد و در مواردی هم از نمایندگی بازماند و در انتخابات آخر نه تنها توانست حائز بالاترین میزان رای شود، بلکه توانست فهرست مورد نظر خود را به نتیجه‌ای مطلوب برساند.

مسجدجامعی یادآور شد: در دوره ای که یکسان شدن قیمت ارز مطرح شد و قیمت کالاها افزایش چشمگیری یافت ،دولت هاشمی مابه التفاوت بهای قدیم و جدید کالاهای فرهنگی را محاسبه و آن را در اختیار دستگاه متولی فرهنگ و هنر قرار داد که گشایشی در کارها ایجاد کرد و خاطره ای ماندگار بر جای گذاشت، اما دوره دوم ریاست جمهوری ایشان همراه با «ممیزی سخت و بی سابقه» ای بود که موارد عینی آن به عنوان طنز تلخ، نقل محافل می شد؛ هرچند نمی توان گفت که هاشمی درد ممیزی را نمی شناخت؛ کتاب‌های ایشان در قبل از انقلاب هم جزو کتاب‌هایی است که مورد ممیزی قرار گرفته است. دیدگاه آقای هاشمی این بود که به نظر نمی رسد بخش فرهنگ صرفا در اختیار دولت باشد و عمده عوامل فرهنگ‌ساز ، خارج از اختیار دولت است. ایشان در بخشی از سخنانش می گوید:” با سلیقه خود در مورد فرهنگ کار نمی کردم”. واگذار کردن یکپارچه فرهنگ به «گروه افراطی» هیچ مشکلی را حل نمی کرد. آقای هاشمی بیشتر از سوی کسانی به دنبال کردن سیاست های فرهنگیِ مغایر با اصول انقلاب متهم شده است و می‌شود که عمومِ این منتقدان، درگیر کار آفرینش فرهنگی هنری نبودند و عمده فعالیتشان بر «عیب جویی و نگاه غیر منصفانه» متمرکز بود، همان کسانی که حتی مرگ آیت الله هاشمی، نقطه پایانی بر عیب جویی هایشان نشده است. براساس این گزارش‌، در این مراسم علاوه برآیت الله سید حسن خمینی و خانواده گرامی بنیانگذار جمهوری اسلامی، اعضای بیت مرحوم آیت‌الله هاشمی هم

حضور داشتند.

جمعی از اعضای هیات دولت از جمله اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری، محمود علوی وزیر اطلاعات، محمود واعظی رئیس دفتر رئیس جمهوری، محمد نهاوندیان معاون اقتصادی رئیس جمهوری، سیدمحمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش، حسینعلی امیری معاون پارلمانی رئیس جمهوری، محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معصومه ابتکار معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده و محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه از دیگر حاضران در این مراسم بودند.

از دیگر چهره های حاضر در این آیین می توان به علی مطهری نایب رئیس دوم مجلس ، محمدرضا عارف رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس و رئیس فراکسیون امید و جمعی از نمایندگان اشاره کرد.

پیروز حناچی شهردار تهران،آیت الله محمد امامی کاشانی خطیب موقت نماز جمعه تهران، سید رضا صالحی امیری رئیس کمیته ملی المپیک و عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی به همراه نمایندگان اقلیت های دینی، اقوام و اقشار مختلف مردم هم از جمله شرکت کنندگان در این آیین بودند. آیت الله محمد سروش محلاتی استاد حوزه و دانشگاه هم در این مراسم،به بیان سیره و شخصیت آیت الله هاشمی رفسنجانی پرداخت و گفت:هاشمی حتی در همان ۱۹ دی ماه سال ۱۳۹۵ شاکله اصلی فکری اش همان شاکله فکری سال ۴۶ بود.

مراسم بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی در حرم امام خمینی(ره)

همچنین مراسم دیگری بعد از ظهر پنجشنبه در حرم مطهر امام خمینی(ره) و سر مزار آیت الله هاشمی رفسنجانی برگزار شد.در این مراسم که با حضور خانواده آن مرحوم و جمعی از شخصیت ها و مسئولان کشوری برگزار شد،سخنرانان به سجایای اخلاقی ،مبارزاتی و مسئولیت هایی که در دوران انقلاب و پس از آن داشتند،اشاره کردند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ