یادداشت/مستندی که درباره دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی ساخته شده است
سالک فکرت
محمد رعیت پور (فیلمنامه نویس)
 

من باب مقدمه خدمت عزیزان خواننده عرض میکنم‏‏‏‏‏. مرقومه موجود صحبت های فکر کوچک بنده است و رنگ بوی یک یادداشت را دارد . چه اینکه جسته گریخته در جریان مستند شریف (سالک فکرت) که به سفارش معاونت سیما بین سالهای ۹۵ تا ۹۷ به همت آقا سید علی رضا حسینی عزیز در کسوت تهیه کننده و دکتر بیژن شکرریز جان به عنوان کارگردان ساخته شده بوده ام. لذا بر خود دیدم چند خطی در باب این فیلم نجیب و دوست داشتنی بنویسم .

یکم : کمتر کسانی را میشناسم یا دیده ام که بتوانند یک مستند ۹۰ دقیقه ایی با موضوعی خاص و پیچیده را ببینند و خمیازه نکشند یا برای وقت گذراندن هوس تنقلالت نکنند . موضع خاص را همین جا توضیح میدهم . با تمام احترامی که برای علم فلسفه و رجالش قایلم اما صادقانه اعتراف میکنم فسلفه فی نفسه برایم موضوع جذابی نیست که بخواهم ۹۰ دقیقه به پرده سینما زل بزنم . اما الان فکر میکنم بتوانم استثنا هم قایل شوم . (سالک فکرت) را دیدم و به واقع از جایم جم نخوردم . اطرافم را هم دیدم . کسی هم از دیدن فیلم خسته نشده بود . با اینکه سانس ساعت ۱۰ شب کار را دیدم . اما مطمئنم کسی در سالن نخوابیده بود . بگذارید یک شوخی کوچک کنم از نگاه من فیلم خوب فیلمی است که در صف انتظارش قبل از نمایش در دست کسی چیپس و پفک نبینی . در مورد (سالک فکرت) این اصل ذهنی بنده هم صادق بود .

دوم : از منظره سینمایی به نظر من کار کردن با سوژه متحرک و غیر قابل مهاری مانند استاد دینانی که کم و بیش با خلق و خویشان آشنایی دارم خیلی کار سختیست . در عجبم که جواد صفای دوست داشتنی مدیر فیلمبرداری چطور با دوربینش به این لطافت این سوژه گریز پای دوست داشتنی را تعقیب کرده است ؟ در جای جای فیلم صحنه هایی را دیدم که مشخصاً دوربین بدون هماهنگی قبلی باید خودش را به سوژه می رساند . لحظه به لحظه دیاف تغییر می داد یا به کرات فاکوس می کشید . باید قبول کنیم جواد صفا بوده که توانسته از پس این امر خطیر بر بیاید . فقط باید صدابردار باشی تا بدانی به دنبال سوژه بدون میزانس دویدن یعنی چه . با این حال در مجموع فیلم صدا بایست شفاف به گوش می رسید . رنگ و نور زیبا در سراسر فیلم بدون اینکه خودنمایی کند بدون تکلف در خدمت اثر است . به نوعی که وقتی از تصاویر خارجی به تصاویر داخلی یا برعکس می رسیم چشممان خط داستان را گم نمی کند . ریتم تدوین فیلم آرام و منطقی است و با زبان بی زبانی آرامش درونی سوژه را به بیننده القا می کند. فیلم دارای موسیقی نجیب و دلچسب است که از لحظه شروع تیتراژ ابتدایی تا انتهای تیتراژ پایانی پا به پای تصاویر می رود ضمن اینکه به شدت در خدمت کار است و به قول ما از فیلم بیرون نمی زند .

سوم : در این وادی از دکتر بیژن شکر ریز معمولا مستند های اجتماعی تلخ دیده بودم . که همه شان شاخص بودند و جوایز را درو کرده اند. (سالک فکرت) کمی با کارهای دیگر او متفاوت است . فیلم پر است از بداهه های شیرین . فی المثل عمامه پیچیدن آن روحانی میان سال در حیات حوزه علمیه قدیمی در اصفهان یا در همان لوکیشن طلبه های جوان شوخ اصفهانی که برایم جذاب بود . در فضای کلاس های دکتر دینانی در موسسه حکمت و فلسفه هم چندین اتفاق از زوایای مختلف شخصیت ایشان می بینیم که گاها بامزه و غیر منتظره هستند . کارگردان زیرکانه از رها بودن سوژه سود جسته و آنچه مد نظرش بوده را استخراج کرده است . سوالات به جا و هوشمندانه کارگردان از پشت دوربین دکتر دینانی را سرذوق می آورد تا گپشان را گرم تر کند . در نظر داشته باشیم سابقه مطالعاتی کارگردان و دامن گسترده نوشته هایش در باب فلسفه و فیلمنامه کمک بزرگی کرده تا بتواند مختصر و موجز سخن بگوید . به کل از نگاه محمد رعیت پور که نویسنده کوچکیست (سالک فکرت) فیلم نجیب و تاثیر گذار است که بدون سر و صدای اضافه مخاطبش را شیدا کرده و اثرش را گذاشته است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ