مکتوب هفته
نصیحتی بر راهبران دینی در خطبه‌خوانی
دکتر محمدعلی فیاض‌بخش
جمعه‌ها روز خوبی‌ست؛ اگر با برنامه همراه ‌باشد. اگر تهی از برنامه و‌ پیش‌بینی ‌باشد، می‌شود بدترین روز٫ چرا اسم عصرهای جمعه بد دررفته و تداعی خستگی می‌کند؟ زیرا بی‌برنامگی و ملال صبح جمعه، سایه‌سنگینش را بر عصر می‌افکند و روزی که باید انرژی‌بخش باشد، خود ‌می‌شود ملالت‌زا. روزهای تعطیل در میان مردمان کشورهای پیشرفته پربرنامه‌ترین روزهاست؛ لیک در برنامه‌های تفریحی و جمعی و خوشی و خرّمی. گاه‌گاه در میان مردمان ما نیز برنامه‌های خوب جمعگی برپا می‌شود؛ از پیاده‌روی خانوادگی و‌ جمعی و شهروندی، تا تفرّج و تفریحات طبیعت‌گردی و گردهم‌آیی‌های فرهنگی و هنری.‏

ساعاتی از جمعه‌ها برای مؤمنان و متدینان در نماز‌های جمعه می‌گذرد؛ که دوستداران این صف‌ها و جماعت‌ها نیز کمتر از دیگربهره‌وران جمعه، شاد نیستند و‌چه بسا گاه راضی‌ترند؛ چرا که احساسی معنوی ناشی از یک عبادت جمعی، بر دیگر خوشی‌های جمعه‌شان افزوده‌ می‌شود. اما انصاف دهیم که این احساس، امروز شده‌است بشرطها و شروطها! خواهم گفت!

صاحب این قلم در زمره اولین کسانی بود که چندین ماه پیش، در پی انتصاب مدیری جدید و نسبتا جوان برای ستاد نمازجمعه، آن را به فال نیک‌گرفت و‌در همان هفته، مکتوبش را بدین موضوع روانه‌ کرد. نیز بر این استقبال نشست، که تغییری محسوس در ظاهر و‌ نیز محتوای این جماعت بی‌نظیر هفتگی ببیند و اقبالی دیگر را بدین نهاد بالقوه معنوی شاهد باشد. این که آن آرزو محقق شد یا نشد، اینک محل کلام نیست؛ کلامم اکنون، همچنان به فال نیک‌گرفتن نصب آن مدیر بر منصب خطابه‌است؛ باشد که آرزویی نیم‌خفته بیدار شود.‏

نیرویی هفتگی در شانه‌به‌شانه نشستن مردمانی «یک‌آیین» ولو «چندسلیقه» را باید غنیمت شمرد و این دریای موج‌در‌موج را به مانداب‌های تنگ و راکد نکشید. شاید باید لازم می‌آمد، که آن‌منصوبِ مدیریتی و اجرایی، خود در منصب خطبه‌خوانی نهاده‌شود، تا تغییری که در این چندین ماه محسوس نیفتاد، صورت گیرد، باشد، که هم محتوا و هم ادبیات خطبه‌خوانی جمعه، رنگ و بو و طراوتی دیگر یابد، تا مشامِ گریختگان از مصلا‌ها را دوباره بنوازد و به سمت نمازجمعه‌شان بکشاند.‏

آیا اجازه دارم به یاد جسارتِ جوانیِ برباد رفته چند جمله دیگر بگویم؟ ممنونم!:

ـ این جماعت پرتعداد جمعه‌خوان، لیاقت بیشتری دارند در شنیدن سخنانی از پیش‌مطالعه‌شده و سنجیده و پرمحتوا در حوزه اعتقادات درست دینی و ضروریات زندگی اخلاقی.‏

‏ـ این جماعت حتماً خوشحال‌تر خواهند شد، اگر نرم نیوشند و کمتر فریاد بشنوند و بیشتر دل به آرامش ناشی از خطبه‌ها بسپارند.‏

‏ـ قاعدتاً مخاطبان مؤمن از شنیدن طعن و تعریض و کنایه به افراد غایب در نماز و‌ آگندن خصومت بیشتر در دل، با تهییجات و هیجان‌های کاذب، رضایت قلبی نخواهند داشت.‏

‏ـ علی‌الاصول انتظار نمازگزاران از امامان جمعه، بیشتر ارشادات مهربانانه و دلسوزانه بر ملت و دولت خواهد بود، تا تعیین خط‌مشی‌های اقتصادی و سیاسی و دیپلماتیک؛ که این امور نیز صاحب‌منصبان خودش را دارد. (یعنی باید داشته‌باشد!)

نمی‌دانم آیا خطیب جدید، همین جمعه خطبه خواهد خواند یا نه؛ اما از هر جمعه‌ای که بیاغازد، می‌تواند امید جدیدی را بر تغییر و بهبود وضعیت جاری نمازهای جمعه آغازگر باشد.‏

این، همه‌کلامی بود که به مصداق «النصیحة لأئمة‌المسلمین» می‌توانستم گفتن!‏

Email this page

نسخه مناسب چاپ