یادداشت سردبیر
هنر دیپلماسی
علیرضا خانی
زمانی ریچارد نیکسون گفته بود ما در دنیا دوستان ثابت و دشمنان ثابت نداریم ، بلکه منافع ثابتی داریم که به دنبال آنیم.

این سخن در حوزه سیاست ، به هر روی سخن درستی است و شاید دونالد ترامپ نیز دانسته یا ندانسته بر همین اساس عمل می کند. او از برجام خارج شد تا منافع آمریکا را ، به زعم خویش حفظ کند اما هنر سیاستمداران، به کارگیری منافع متضاد کشورها به نفع کشور خود است. این همان چیزی است که اخیرا اتفاق افتاد. بالاخره سه کشور آلمان، فرانسه و بریتانیا رسما کانال پرداخت تبادلات مالی با ایران را راه اندازی کرده اند.

این کانال که عملاً و علناً ، تحریم های آمریکا را دور می زند، پس از مدتها کش و قوس میان آمریکا ، اروپا و ایران تحت عنوان «اینستکس»* راه اندازی شده است و ابزاری در حمایت از تبادلات تجاری خواهد بود.

هایکو ماس، جرمی هانت و ژان ایو لودریان وزیران خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه در کنفرانس خبری مشترک در بخارست پنجشنبه شب پس از نشست وزیران اتحادیه اروپا راه اندازی رسمی سازوکار مالی ویژه اروپا برای ایران موسوم به« اینستکس» را اعلام کردند.

شرکتی که با عنوان « اینستکس» ثبت شده در پاریس مستقر خواهد بود و یک کارشناس بانکی آلمانی مسئولیت آن را برعهده دارد. انگلیس ریاست هیات نظارت را برعهده خواهد داشت.

پس از خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت ماه سال جاری، اتحادیه اروپا با موضع‌گیری علیه این اقدام، به بررسی طرح‌‎هایی با هدف حفظ تجارت با ایران پرداخت. این اتحادیه با اجرای قانون مسدودسازی تحریم‌ها (Blocking Statute) گامی در حمایت از شرکت های کوچک و متوسط برداشت تا این شرکت ها به موجب این قانون، مشمول تحریم های آمریکا قرار نگیرند.

اینستکس در پاریس مستقر خواهد بود و کارشناس بانکی کهنه کار آلمانی و رئیس سابق «کومرتس بانک» به ریاست آن انتخاب شده است. فیشر ۶۹ ساله علنا وظیفه دور زدن و خنثی کردن تحریم های آمریکا علیه ایران را به عهده گرفته است. این اتفاق در تاریخ روابط اروپا با آمریکا ، رویداد فوق العاده مهمی به حساب خواهد آمد.

اهمیت این اتفاق زمانی بیشتر معلوم می شود که فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا می گوید: اتحادیه اروپا به ‌طور کامل حامی اجرای توافق هسته‌ای ایران است.

او می گوید تاکنون در ۱۳ گزارش سازمان انرژی اتمی تائید شده که ایران به تعهداتش در برجام پایبند است و ما معتقدیم که این یک سند کلیدی برای امنیت ما در منطقه است. سازوکار ویژه مالی اروپا و ایران سبب می شود که تجارت‌های مشروع با ایران، چنانچه در برجام دیده ‌شده ادامه پیدا کند.

راه اندازی این کانال مالی که به کشورهای اروپایی اجازه می دهد به روابط تجاری با ایران ادامه دهند، نخستین اقدام عملی اروپا در برابر ترامپ است و عملا اروپایی ها را در مقابل واشنگتن قرار داده است. این اتفاق را بدون تردید و بدون هر نوع سوگیری یا کنش سمپاتیک ، می توان دستاورد دیپلماسی هسته ای وزارت خارجه به رهبری دیپلمات کارکشته و وطن دوستی چون دکتر ظریف دانست. همان ظریفی که دوست و دشمن از او به نیکی و احترام یاد می کنند. او که ترامپ قبل از پیروزی در انتخابات گفته بود: وقتی ظریف را در میز مذاکره با کری دیدم گفتم حتما کری از او شکست خواهد خورد. جالب است که درست در همین هنگام مخالفان و تندروهای داخلی او را آماج حمله قرار دادند و سازشکارش خواندند به گونه ای که در همین مصاحبه اش با اطلاعات( شماره امروز) می گوید ما در هنگام مذاکره با آمریکا نگران خنجر از روبه رو نبودیم، نگران خنجر از پشت بودیم…

به هر روی راه اندازی کانال مالی مستقل اروپا با ایران که هم مورد تایید روسیه است و هم با استقبال چین همراه شده ، نماد آشکاری از موفقیت دستگاه دیپلماسی ما به رهبری شخص ظریف برای واداشتن ۱+۴ به عدم تبعیت از فشارهای آمریکا، با استفاده از ابزار دیپلماسی ست. این اتقاق ، رخداد کم نظیری در روابط بین الملل محسوب می شود و افتخار آن ، بیش از اروپا، به ایران تعلق دارد.

پی نویس:

* INSTEX مخفف عبارت: ابزار حمایتی مبادلات تجاری (Instrument in Support of Trade Exchanges) است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ