چابهار ؛ پایانه بین المللی اقتصاد ایران
چابهار؛ بازیگر استراتژیک منطقه
 

آنچه در پی آمده است نگاهی دارد به مزیت ها و اهمیت راهبردی منطقه آزاد تجاری چابهار و همچنین فعالیت ها و مسئولیت های اجتماعی آن در چارچوب توسعه شرق کشور که بخش اول آن را پریروز ملاحظه کردید و اینک بخش دوم را می خوانید:

***

وی در پاسخ اینکه با توجه به مسئولیت های اجتماعی سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی چابهار، برای مقابله با توسعه ناموزون و ایجاد فرصت های اشتغال برای افراد بومی چه برنامه های دارید؟،می گوید: برای اینکه توسعه پایدار و متوازنی در منطقه داشته باشیم، نیازمند تدابیری است که خارج از ماموریت‌های اصلی ما است. اگر فکر کنیم صرفا با ایجاد صنعت و زیرساخت یا فعالیت هایی از این دست که امروز به عنوان ماموریت اصلی دنبال می کنیم، حتما اینجا توسعه شکل خواهد گرفت و پایدار خواهد شد، به نظرم مقداری بیراه رفته ایم. برای توسعه پایدار در منطقه اولین و اصلی ترین موضوعی که به آن معتقدیم و متعهدانه دنبال می‌کنیم، مشارکت حداکثری جوامع محلی است. یعنی به شدت در امر مشارکت پذیر کردن مردم کار می کنیم. طی سال های اخیر هم در حوزه آموزش، بهداشت و توانمند سازی جوامع محلی برنامه های خوبی را شروع کرده ایم و در این راستا به مدارس صرفاً نگاه فیزیکی نداشته ایم و فکر می‌کنیم که اگر این توسعه در آینده بخواهد در جایی شکل بخواهد بگیرد حتما باید نیروی متخصص ماهر مورد نیاز متناسب با صنایعی که در حال شکل گیری است در منطقه تولید بشود.

مدیرعامل منطقه آزاد چابهار اضافه می کند: الان در حوزه آموزش اولین و اصلی ترین ماموریتی که به عهده گرفته ایم، کمک کردن به ارتقای کیفیت آموزش است. یعنی در کنار آموزش دانش‌آموزان، به دنبال آموزش معلمان هم هستیم. باید برای افزایش کیفیت، حتما معلم با کیفیت سر کلاس باشد تا بتواند به دانش آموزان کمک کند.در این زمینه در دو سال گذشته دوره های متنوعی را برای معلمین از مقطع دبستان تا دبیرستان برگزار کرده ایم.همچنین با کمک اساتید و مربیان حرفه ای در چابهار و همه شهرهای اطراف آن هم دوره برگزار کردیم. این دوره‌ها مستمر است و ادامه دارد.

وی می افزاید: در حوزه توانمندسازی ما یک مرکز فنی حرفه ای را در مجموعه سازمان راه اندازی و در سال گذشته برای بیش از هزار نفر به صورت رایگان دوره های اولیه مهارتی را برگزار کردیم که بخشی از آنها وارد صنعت شده اند و بخشی دیگر دوره تکمیلی را می گذرانند. از طرف دیگر هم فکر کردیم که زیرساخت‌های آموزش را توسعه دهیم به طوری که ما الان با دانشگاه صنعتی شریف وارد یک تفاهم شده ایم که هدف از آن ارتقای کیفیت آموزشگاه بین المللی خودمان است. همچنین مرکز رشدی را راه اندازی کرده ایم و الان در حال توسعه اش به پارک علم و فناوری و منطقه ویژه علم و فناوری هستیم. اخیرا هم مرکز نوآوری و فناوری معاونت علمی ریاست جمهوری را در اینجا استقرار دادیم که در این حوزه کار کنند.

کردی تصریح می کند: یکی دیگر از کارهای ماندگار بحث ارتقای سطح دبیرستان اینجا است. در این دبیرستان حدود ۳۰ دانش آموز درس می خواندند که ۲۴ نفرشان سال گذشته در دانشگاه ها پذیرفته شدند که یکی از آنها در دانشگاه صنعتی شریف پذیرفته شد که اتفاقاً از خانواده مستضعفی است و خودش می گفت که اگر وارد این فضا نشده بود، ممکن بود به دانشگاه وارد نمی شد. جالب این است که خیلی از این بچه ها به رغم اینکه امکان قبول شدن در رشته های فنی داشتند، رشته دبیری را انتخاب کردند چون یکی از مشکلات اصلی این منطقه است. در بحث توانمند سازی زنان و ایجاد مشاغل خانگی هم کار کرده ایم. در این خصوص کارگاه هایی را در این حوزه ها فعال کرده ایم و با بنیاد کار آفرینی زنان و جوانان توافقنامه ای را داریم .همچنین الان در حوزه توانمندسازی حاشیه شهر چابهار گروه‌هایی را تشکیل داده اند و بیش از یک سال است که مشغول کار هستند.

وی می گوید: اینها بخشی از اقداماتی است که سازمان در حوزه مسئولیت اجتماعی در دستور کار قرار داده است و از اواخر سال گذشته احساس کردیم که باید یک انسجام و شکل مناسب‌تری در این مسیر ایجاد کنیم و به این دلیل از موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران کمک خواستیم. ما با افتخار می‌توانیم بگوییم که اولین سازمان در بین مناطق آزاد و بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی کشور هستیم که سند مسئولیت اجتماعی سازمان را تنظیم کرده ایم و دارای نظامنامه هستیم و موضوعاتی که باید به آن عمل کنیم را مطالعه کرده و نیازها را سنجیده ایم و در حوزه های آموزش، بهداشت، بهبود محیط زیست سیاست ها و برنامه هایی را مشخص کرده ایم. از امسال شرکت های مستقر در منطقه و هم سازمان منطقه آزاد باید بخشی از منابع و عایدات خودشان را صرف هزینه های اجتماعی کنند. این اقدام نه به عنوان یک کمک که یک تکلیف است که باید به آن عمل کنند. موضوع هزینه کرد درآمدهای حاصل هم موضوعات مشخصی است که مبتنی بر یک نیازسنجی است که از ظرفیت منطقه شکل گرفته است.

مدیرعامل منطقه آزاد چابهار در مورد برنامه منطقه آزاد برای ارتقای زیرساخت های ورزشی و آموزشی این منطقه می گوید: بودجه ای که در سال ۹۷ برای زیرساخت های ورزشی در منطقه چابهار آزاد چابهار تخصیص داده شد از کل پروژه های عمرانی وزارت ورزش و جوانان در سیستان و بلوچستان بیشتر است. ما یک دهکده ورزشی به وسعت حدود ۴۰ هکتار طراحی کرده ایم و مناقصه آن در دست اجرا و پیمانکارش در حال انتخاب شدن است و فکر می کنم عملیات اجرایی آن تا پایان دی شروع شود و ۵۱ میلیارد تومان قیمت پایه اش است. ساخت یک سالن کریکت و یک ورزشگاه کریکت هم دراین دهکده به عنوان اولین پروژه تعریف شده است.

وی با اشاره به اینکه ما حامی اول تیم ملی کریکت ایران هستیم به دلیل اینکه از ۱۴ بازیکن تیم ملی کریکت ۱۳ تای آنها از چابهار هستند، چرا که این منطقه خاستگاه این ورزش در کشور است، می افزاید: ما در حوزه فوتبال ساحلی هم تیمی را که به لیگ برتر راه پیدا کرده بود و داشت از هم می پاشید را مورد حمایت قرار دادیم و سال گذشته موسسه فرهنگی ورزشی را به همین دلیل در سازمان ایجاد کردیم. همچنین با مشارکت شرکت های خصوصی و شرکت هایی

که فعال هستند، همه ورزش هایی که از استان به رده ملی و بین المللی راه پیدا می کنند را مورد حمایت قرار خواهیم داد. درخصوص ورزش موج سواری هم برای اولین بار برای مسابقات بین المللی موج سواری یک جوان از یکی از روستاهای چابهار را به مسابقات ژاپن اعزام کردیم.

کردی با اشاره به اینکه سند مسئولیت اجتماعی شرکت ها را تبدیل به تکلیف می کنیم تا بعد از ما هم به صورت مستمر و پایدار بماند،می گوید: در حوزه آموزش هم فقط امسال شش مدرسه نیمه کاره را که سال ها رها شده اند، پیش بینی منابع کردیم تا برای مهر ۹۸ تکمیل شود و در اختیار آموزش و پرورش قرار بگیرند .برای سال آینده هم از منابع خودمان از محل بودجه های آموزش فرهنگ پیشنهاد کرده ایم که مدارسی ایجاد کنیم.

وی در خصوص بحث اشتغالزایی و بکارگیری نیروهای بومی در مناطق حاشیه ای چابهار اظهار می دارد: در حوزه اشتغال ایرادی که وارد بوده نوع فعالیت های منطقه آزاد است. زمانی که وارد منطقه شدم تقریبا اساس تمام فعالیت هایی که در منطقه شکل می گرفت، تجارت و بازرگانی بود. مجموع ارزش‌ تولیدات منطقه آزاد چابهار در ابتدای دولت یازدهم (سال ۹۲) بالغ بر ۵۰ میلیارد تومان می شد و این یک فاجعه بعد از ۲۰ سال بود. کاری که انجام شد در ارتباط با عملکرد مناطق البته در سطح ملی آسیب شناسی کردیم که برای چابهار با تمرکز بیشتری این موضوع دنبال شد و سعی کردیم بر اساس آن آسیب‌شناسی یک باز تعریف ماموریت و ترسیم یک نقشه راه برای منطقه داشته باشیم.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار اضافه می کند: حاصلش این شد که استراتژی ما از تجارت به تولید تغییر پیدا کرد و ما از ابتدای دولت شروع به حرکت در مسیر تولید کردیم؛ چنانکه در پایان سال ۹۶ ارزش تولیدات منطقه از هزار و ۵۶ میلیارد تومان عبور کرد. هر چند تولیدات ما بیش از این عدد بوده است. تولیدات منطقه آزاد از لوله و پروفیل فلزی تا محصولات پایین دستی پتروشیمی، پلاستیکی، مواد غذایی و مواد شیمیایی را دربرمی گیرد و حاصل فعالیت های حدود ۱۳۰ واحد فعال تولیدی در منطقه است.

وی تصریح می کند: از حدود ۴۰۰ قرارداد سرمایه گذاری که بسته شده است، ۱۶۷ قرارداد پیشرفت فیزیکی بالای ۳۰ درصد دارد؛ یعنی انتظار ما این است که ظرف سال های آینده – البته این چند ماه به علت نوسانات ارزی و اختلالاتی که در سیستم اقتصادی پیش آمده بود یک مقدار فعالیت‌های تولیدمان را کند کرد – برنامه این است که در سال های آینده شاهد یک رشد بسیار فزاینده چند ده برابری را در حوزه تولید در منطقه داشته باشیم، دلیلی هم که تولیدمان افزایش پیدا کرد، این بود که ما آمدیم متناسب با مزیت های رقابتی منطقه فعالیت تعریف کردیم و منتظر نماندیم که تولیدکنندگان سراغ ما بیایند.

کردی ادامه می دهد: ما مطالعاتی را در سطح بازار متناسب با ظرفیت های خودمان انجام دادیم و بعد آمدیم فهرست فعالیت های توجیه پذیر در منطقه را تنظیم کردیم و سراغ صاحبان این صنایع رفتیم و شروع کردیم به استقرار آنها در منطقه و خوشبختانه هم خوب پاسخ گرفتیم و در حال فعالیت هستند.

وی اضافه می کند: بنابراین، برای این صنایع در حال شکل گیری دو کار انجام داده ایم. یکی آنکه نیروهای مورد نیازش را تربیت کرده و از آن طرف این صنایع را تکثیر کرده ایم تا هم مردم بتوانند با آنها ارتباط برقرار کنند و هم اینکه نیروی کارشان را از منطقه خودمان تامین کنند و این نکته زمینه ای برای ایجاد اشتغال پایدار و ماندگار در منطقه است.

نامبرده می گوید: فکر می کنم که این مسیر، مسیر خوبی است زیرا دیدگاه مردم صرفا اشتغال در بخش‌های دولتی نیست و اشتغال را صرفا کارمندی نمی دانند.

حضور در صنعت را هم به عنوان یک فرصت شغلی نگاه می کنند. اتفاقاً برخی از صنایع به دلیل نوع فعالیتشان و بازده پروژه های شان پرداخت های خوبی هم می کنند و لذا مشتریان و تمایل عمومی برای رفتن به سمت این صنایع بالا رفته است و این را به عنوان یک ماموریت در حوزه بخش تقاضای نیروی کار و مهارت آموزی در اولویت قرار داده ایم و در بخش عرضه فرصت های کار هم توسعه صنایع را در دستور داریم که اگر این دو بخش با قاعده خاصی به سمت جلو حرکت کنند اثرات خوبی در آینده اشتغال منطقه و اقتصاد محلی خواهد گذاشت.

وی در مورد حضور نیروهای کار خارجی در منطقه آزاد اظهار می دارد: تلاش ما این است که حضور آنها را به حداقل برسانیم. البته واقعیت این است که بعضی از مشاغل و فعالیت ها هستند که نیروهای کار داخلی تمایلی به انجام شان ندارند. یعنی تقاضا برای آنها وجود ندارد و صاحبان کار مجبورند از نیروهای کار بیرونی استفاده کنند. در بعضی از فعالیت ها از کارگران هندی در صنایع طلا و جواهر خودمان استفاده می شود. زیرا تخصص‌های خوبی دارند و زمان می خواهد که نیروهای محلی در کنارشان آموزش ببینند. بعضی دیگر از فعالیت ها هم به گونه ای است که به لحاظ فرهنگی و شرایط مختلف، مردم محلی و هموطنان ما علاقه به انجام آنها ندارند و لذا نیروهای افغانی و پاکستانی جایگزین آنها می شوند.

مدیرعامل منطقه آزاد چابهار تصریح

می کند: همچنین تلاش کردیم نیروهای خارجی که به صورت غیرقانونی در منطقه حضور دارند به حداقل برسند و واحد کاری که در منطقه مستقر است، نظارت مستمری انجام می دهد و برخی اوقات پیش می آید که نیروهای غیر قانونی مشغول به کار باشند، برخورد با آنها صورت خواهد گرفت. البته براساس قوانین منطقه آزاد اجازه کار به اتباع خارجی در منطقه می دهیم هر چند ضوابط خاص خودش را دارد و اگر خارج از ضوابط صورت بگیرد، حتما با آن برخورد صورت خواهد گرفت.

وی در خصوص تدابیر انجام شده برای شفافیت اقتصادی سازمان منطقه آزاد اضافه می کند: یکی از ایرادات وارده به منطقه که نمی‌توانستیم پاسخ درخوری بدهیم، این بود که در گذشته نظارت و شفافیت در مناطق کمتر مورد توجه قرار می گرفت و یکی از افتخارات دولت روحانی این است که پای دستگاه های نظارتی به مناطق آزاد باز شد. یعنی اینکه دیوان محاسبات مثل سایر دستگاه ها به بودجه و حساب های مناطق آزاد رسیدگی می‌کند. سازمان بازرسی هم همانند سایر دستگاه ها، بازدیدهای دوره ای در مناطق آزاد دارد. علاوه بر آن خود دبیرخانه مناطق آزاد و شورای عالی مناطق آزاد به شفافیت در بودجه و برنامه تاکید ویژه ای دارند و شاید کمتر زمانی بوده که به موقع بودجه مناطق بررسی و تصویب شود و به موقع صورت های مالی سازمان ها ارایه شود. بودجه سازمان در سال گذشته ۶۰۰ میلیارد تومان بوده که برای سال آینده حدود ۷۰۰ میلیارد تومان بودجه برآورد شده است.

کردی می افزاید: هم اینک بسیاری از سامانه ها

مثل سامانه شهرسازی را مستقر کرده ایم و حتی پرتال سرمایه گذاری، حتی بحث درآمدها و سرمایه گذاری ها به صورت الکترونیک شده است و بحث ورود و خروج منابع ما کاملاً تحت کنترل بوده و سامانه های انبار و اداری و گمرک ما شبکه و سامانه دارد و تحت کنترل گمرک جمهوری اسلامی است و خود سازمان و فرایندهای آن از صدور پروانه گرفته تا تمام فعالیت های مالی عملیاتی که در منطقه انجام

می شود، الکترونیک است.

وی در ادامه به فعالیت هایی که برای بهبود وضع آب و برق و سایر زیرساخت های روستای تیس – تنها روستای متعلق به منطقه آزاد چابهار – صورت گرفته است،اشاره کرده و توضیح می دهد:

ما سال گذشته خط انتقال آب را به روستا رساندیم، اگرچه انتقال آب به درب منازل نیازمند اجرای شبکه های آبرسانی است و کار مطالعه و طراحی این شبکه انجام شده و کار واگذاری انشعابات آب در حال اجرا است و بعد از آن کار آسفالت و روشنایی معابر صورت خواهد گرفت که کار روشنایی معابر در حال انجام است. مدرسه این روستا هم ۲۴ کلاس کم داشت که با سازمان نوسازی توافق شد که به صورت مشارکتی این کمبود را حل کنیم و الان کار ساخت یک مدرسه ۱۲ کلاسه شروع شده و کار جانمایی دو مدرسه دیگر در حال انجام است.

مدیرعامل منطقه آزاد چابهار همچنین درخصوص حل مشکل آب شهر چابهار اظهار می دارد: مساله آب شرب نیست، مشکل از شبکه آبرسانی است. الان آب شیرین کنی که در منطقه کنارک است، هنوز امکان اضافه کردن ظرفیتش وجود دارد، منتهی شبکه های آبرسانی دارای مشکل هستند و سازمان آب و فاضلاب وظیفه دارد این شبکه ها را ایجاد کند.

الان ما در منطقه آزاد مشکل آبرسانی نداریم و فعلا آب را از سازمان آب و فاضلاب خریداری می‌کنیم اما با توجه به نیاز شهر ، امسال مناقصه ای

را برگزار کردیم که به میزان لازم آب را از بخش خصوصی خریداری خواهیم کرد و الان در حال ساخت یک آب شیرین کن هستیم و طبق برنامه ریزی صورت گرفته تا پایان امسال ما باید میزان آبی که از شهر استفاده می‌کنیم، در اختیار شهر قرار ‌گیرد و ما نیازمان را از این آب شیرین کن مستقل از سازمان آب و فاضلاب تامین خواهیم کرد.

وی اضافه می کند: الان با بخش خصوصی در حال مذاکره هستیم. آب تولید شده در آب شیرین کن کنارک حدود ۳۰هزار متر مکعب در روز است و الان ما از حدود ۴ هزار مترمکعب آب آن استفاده می‌کنیم که از اواخر امسال دیگر از آب شرب شهر استفاده نخواهیم کرد.

کردی درباره ساخت فرودگاه چابهار هم می گوید: فرودگاه کنارک ضوابط خاص خودش را دارد و استفاده از این فرودگاه با مشکلاتی روبروست. طی سالهای گذشته تلاش زیادی برای ساخت فرودگاه جدید در چابهار انجام شده و همچنین موضوع توسعه این فرودگاه هم مطرح بوده است.

وی می افزاید: دو سال پیش مجوزی برای ساخت یک فرودگاه جدید در شهر چابهار صادر شد و درخواست کننده آن هم منطقه آزاد بود و بعد این مساله به شرکت فرودگاه های کشور واگذار شد و اخیرا هم یک صحبت و توافقی با وزیر راه و استاندار سیستان و بلوچستان برای واگذاری مجدد ساخت این فرودگاه به سازمان منطقه آزاد صورت گرفت. اما چون ساخت این فرودگاه زمان‌ بر خواهد بود، از سال گذشته کار توسعه فرودگاه کنارک را دنبال کردیم و در این راستا حدود ۲۵۰ هکتار زمین را خریداری کرده و کار طراحی یک ترمینال در انتهای باند همین فرودگاه را انجام داده ایم و قرار است قبل از پایان امسال عملیات ساخت این ترمینال آغاز شود و تا زمانی که فرودگاه جدید به بهره برداری برسد از این ترمینال استفاده خواهیم کرد.

این مقام مسئول درخصوص میزان استفاده از نیروهای بومی در منطقه آزاد اظهار می دارد: به نظر می رسد یک فاصله و شکاف عمیقی بین منطقه آزاد و مردم و جامعه محلی وجود داشته است. اما این فضا و این ذهنیت ها در ۲۵ سال شکل گرفته است و نباید انتظار داشت ظرف چند سال کامل از بین برود. اعتقاد دارم که این فضا در حال تغییر است و بسیاری از مدیران میانی در منطقه مدیران بومی و اهل چابهار هستند.

وی اضافه می کند: واقعیت این است زمانی که ما تجربه مدیریت در سطح منطقه را نداریم، باید مرحله به مرحله نیروهای خودمان را وارد این چرخه کنیم تا برسد به سطحی که بتوانیم مسئولیت به آنها واگذار کنیم. اما اگر صرفا به دلیل اینکه فردی نیروی بومی هست و بخواهید بدون توجه به شایستگی و تجربه و تخصص از آن استفاده کنیم، آسیب جدی، نخست خود این مردم خواهند خورد. ما می گوییم اگر نیرویی را می خواهید استخدام کنید اولویت با افراد بومی است و مرحله دوم برای رسیدن به مدارج بالاتر مدیریتی، نیازمند یک فرآیند تدریجی است. در این مسیر مردم و جوانان این منطقه در حال رسیدن به مناصب مدیریتی هستند و دارند تجربه می کنند. من خودم جوانترین مدیر عامل مناطق آزاد در کشور و بومی اینجا هستم . سه سال پیش که وارد مجموعه شدم ۳۷ ساله بودم. شاید کسانی که این مسائل را مطرح می کنند هنوز این تغییرات را احساس نکرده اند و زمان خواهد برد.

مدیرعامل منطقه آزاد چابهار همچنین در مورد اقدام تروریستی اخیر در چابهار می گوید: واقعیت این است که مردم بسیاری از تحلیل های

مغرضانه خصوصا بعد از اقدام تروریستی اخیر را نمی پذیرند. واکنش ها نسبت به این اقدام بسیار متفاوت با گذشته بود. یک انسجام و یک همگرایی پیش آمده بود که گفته شود ما از آنها نیستیم و اینها( تروریست ها) از بیرون آمده بودند و می خواستند این منطقه را ناامن جلوه دهند.

وی ادامه می دهد: در زمان اقدام تروریستی اخیر من در دفترم بودم و فضا را رصد می کردم.همه موضع گرفتند و بیان می داشتند یک عده ای می خواهند اینجا را ناامن و فضا را ملتهب نشان دهند. این دیدگاه غالب مردم است. مطمئن هستیم که اقدام تروریستی اخیر چندان اثر گذار نبود.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ