کره شمالی و تکرار سیاست «صبر استراتژیک» کاخ سفید
بخش اول
 

تحلیلگران مسائل بین المللی صبر استراتژیک «دونالد ترامپ» در مقابل برنامه‌های موشکی و هسته ای پیونگ یانگ را نشانه ای از نادرستی درک وی از مفهوم سیاست خارجی و شکست برنامه‌های کاخ سفید ارزیابی می کنند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، اگرچه «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری ایالات متحده اعلام کرده است که در ماه‌های نخستین سال آینده میلادی دیدار دوم خود را با «کیم جونگ اون» رهبر کره شمالی عملی خواهد کرد اما کارشناسان نسبت به این دیدار یا نتیجه بخش بودن آن ابراز تردید می کنند. ترامپ که یک سال قبل پیونگ یانگ را بزرگترین خطر برای جهان توصیف می کرد و مجادله شدید لفظی را با رهبر این کشور به راه انداخته بود گویا اکنون از شرایط راضی است و می‌گوید عجله‌ای برای کسب توافق با کره شمالی ندارد.

خبرگزاری «فرانس پرس» با بیان این نکته که دولت آمریکا هیچ عجله ای در مذاکرات هسته ای با کره شمالی ندارد، عنوان داشت رئیس‌ جمهوری آمریکا چند روز قبل در یک پیام توئیتری در پاسخ به پرسش افکار عمومی در زمینه سیاست‌ها و ادامه مذاکرات با کره‌شمالی اظهار داشت که هیچ عجله‌‌ای ندارد. وی در این پیام به صورت تلویحی ظرفیت‌های بزرگ اقتصادی این کشور را با توافق احتمالی آن با ایالات متحده مرتبط تفسیر کرد.

تهدید پیونگ یانگ علیه تحریم‌های جدید آمریکا

برخلاف امیدواری‌های اولیه که ترامپ از دیدار خود با رهبر کره‌شمالی در ماه ژوئن در سنگاپور ایجاد کرده بود به نظر می رسد پیشرفتی برای کاخ سفید حاصل نشده و این کشور قادر نشده است تا دستاوردی را در جهت خلع سلاح هسته‌ای پیونگ یانگ کسب کند. در چند ماه اخیر دیدار مقام‌های آمریکایی با مسئولان کره‌شمالی به شدت کاهش یافته است. کره‌شمالی نه تنها دیدار با وزیر امور خارجه آمریکا را لغو کرد بلکه به «استفان بیگون» نماینده ویژه آمریکا در امور کره شمالی هم اجازه دیدار با مقام‌های این کشور نداده است. از سوی دیگر تصاویر ماهواره‌ای نیز نشان می دهند برنامه‌های هسته‌ای و موشکی پیونگ یانگ متوقف نشده و این کشور حتی تاسیسات جدیدی را برای ایجاد پایگاه پرتاب موشک‌های دور برد برپا کرده است. از این رو کاخ سفید و ترامپ نیز همچون گذشته تحریم را آخرین اهرم برای تحریک مقام‌های کره‌شمالی می داند. خاکستر تنش میان دو طرف در چند روز اخیر و با تحریم چند مقام کره شمالی از سوی ایالات متحده شعله ور شد. به رغم این شرایط برخی رسانه‌های آمریکایی، تحولات اخیر را «صبراستراتژیک» واشنگتن در قبال پیونگ یانگ تعبیر می کنند اما کره شمالی در پاسخ به تحریم‌های جدید ایالات متحده علیه برخی مقامات خود تهدید کرد با از سرگیری فعالیت‌های هسته‌ای متوقف شده خود، به توافق مقدماتی چند ماه قبل با ترامپ پایان می‌دهد.

خبرگزاری «رویترز» با اشاره به نارضایتی شدید کره شمالی از این اقدام آمریکا عنوان داشت که پیونگ یانگ آن را حرکتی خصمانه توصیف می کند که می تواند باعث ادامه دشمنی‌ها و نابودی توافق هسته ای دو رهبر در زمینه نابودی سلاح‌های اتمی پیونگ یانگ و برقراری آرامش در شبه جزیره کره شود.

کره شمالی ضمن محکومیت حرکت کاخ سفید، واشنگتن را به اقدام متقابل و از سرگیری سیاست‌های پیشین خود تهدید کرد. وزارت خارجه کره شمالی در بیانیه‌ای اعلام داشت سیاست افزایش تحریم و فشار بر این کشور برای دست کشیدن از برنامه هسته‌ای سیاستی اشتباه است که پیامد آن مورد دلخواه هیچ طرفی نخواهد بود. در این بیانیه آمریکا متهم شده است که در شش ماهه اخیر (از زمان دیدار دو رهبر) کاخ سفید به دلایل گوناگون هشت بار تحریم‌هایی را علیه پیونگ یانگ به اجرا در آورده است. یکی از نشانه‌های تنش در فرایند توافق سنگاپور لغو بسیاری از دیدارها بوده است. قرار بود «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه آمریکا با یک عضو عالیرتبه کره شمالی در خصوص فرایند اجرای توافق دو رهبر و تنظیم زمان دیدار دوباره آن‌ها ملاقات کند. اما حدود دو ماه قبل این دیدار لغو شد و از آن زمان تاکنون دیداری میان مقام‌های دو طرف برگزار نشد. در ادامه واشنگتن برای نخستین بار پس از دیدار در سنگاپور به صورت مستقیم چند مقام پیونگ یانگ را مورد تحریم قرار داد که در میان اسامی یکی از نزدیک ترین مشاوران کیم جونگ اون به چشم می خورد.

صبر استراتژیک ترامپ در مقابل پیشرفت‌های هسته‌ای کره شمالی

با استناد به گزارش رسانه‌های غربی تقریبا برای همه مقام‌های کاخ‌سفید به جز ترامپ شکست رویکرد رئیس جمهوری اثبات شده است اما وی همچنان بر ادامه همین روند اصرار می کند. روزنامه «واشنگتن پست» در گزارشی عنوان داشت شش ماه قبل و با مانور دیپلماتیک رئیس جمهوری در دیدار با رهبر کره شمالی، همه فریاد می زدند که ترامپ باید برای اقدام خود در زمینه کاهش تنش در شبه جزیره کره، جایزه صلح نوبل را دریافت کند. دیداری که تاریخی عنوان می‌شد تاکنون نتوانسته است به اندازه‌ای که انتظار می رفت پیشرفت داشته باشد و در واقع در حال تبدیل شدن به یک شکست برای کاخ‌سفید است. این روزنامه آمریکایی افزود: علت آن است که ترامپ به شدت گرفتار درک نادرست خود از سیاست خارجی است. از نظر وی همه چیز شخصی محسوب می شود به همین دلیل وی نیازی به درک تاریخ روابط آمریکا با دیگر کشورها نمی بیند. او هیچگاه سعی نمی کند تا بفهمد کشورها در چه منطقه‌ای قرار دارند؛ با چه دیدگاهی به مسائل نگاه می کنند و چه اهدافی دارند.

تحلیلگران از وجود ۱۶ پایگاه موشکی مخفی در کره شمالی خبر می دهند. این روزنامه آمریکایی با تعجب‌آور خواندن تلقی ترامپ از پیروزی با وجود شکست آشکار در این موضوع بین المللی تاکید دارند که به رغم نبود آزادی‌های دموکراتیک در کره شمالی اما رهبر این کشور در جایگاه خود از عقلانیت استفاده می‌کند. کنار آمدن با خلع سلاح برای کیم جونگ‌اون سخت و موضوعی پیچیده است زیرا به نظر می‌رسد آمریکا بتواند گام متقابل مناسبی را به کره شمالی پیشنهاد دهد. بخش انگلیسی تارنمای «صدای آمریکا» به نقل از تحلیلگران خط مشی‌های ترامپ را همچون دوره اوباما در چارچوب صبر استراتژیک توصیف و عنوان کرد توئیت اخیر ترامپ در زمینه نبود عجله و اظهارات در مورد آینده اقتصادی کره شمالی، این نگرانی را در واشنگتن افزایش داده است که غیرهسته‌ای شدن کره‌شمالی بسیار سخت و پیچیده باشد و بیش از آن چیزی که دولت ترامپ انتظار داشت طول خواهد کشید.

مقام‌های پیشین آمریکایی اعتقاد دارند با وجود دیدار تاریخی که میان رهبران دو کشور اتفاق افتاد اما کره شمالی تمایلی برای خلع سلاح هسته ای ندارد و در عوض کاخ سفید را به سمت اتخاذ سیاست صبر استراتژیک سوق داده است. به گزارش صدای آمریکا این همان سیاستی بود که اوباما در پیش گرفت و در نهایت منجر به ارتقای برنامه‌های هسته ای و موشکی کره‌شمالی شد.

تارنمای شبکه خبری «بلومبرگ» نیز در گزارشی اعتقاد دارد ترامپ نیازمند صبر بیشتر است و افزایش فشار بر پیونگ یانگ باعث چرخش کیم جونگ اون می شود. این درحالی است که ترامپ سال گذشته از پایان یافتن دوران شکیبایی سخن می گفت و بر حداکثرسازی فشار خود بر پیونگ یانگ برای استفاده از دیپلماسی در حل تنش میان دو طرف تاکید می کرد. لی سو هیوک مذاکره کننده پیشین کره‌جنوبی در اواخر دهه ۱۹۹۰ اعتقاد دارد کره شمالی نگران از دست دادن ظرفیت‌های هسته ای خود و احتمال حمله به آن کشور است. بنابراین ترامپ باید میان صبر و فشار علیه پیونگ یانگ موازنه‌ای را برقرار سازد. گری سیمور از کارشناسان برجسته عدم اشاعه در دولت اوباما هم تاکید دارد: صبر استراتژیک یک سیاست نیست بلکه واقعیت زندگی است. اکنون ترامپ همانند رئیس جمهوری پیشین از حربه فشار اقتصادی برای قبولاندن خلع سلاح کامل هسته‌ای بر کره شمالی استفاده می کند؛ بزرگترین تفاوت دو طرف در آن است که رئیس جمهوری کنونی با دیدار مستقیم با رهبر کره شمالی با رویکرد «بالا به پایین» (top-down approach) فرایند را آغاز کرد. با این حال برخی کارشناسان ترامپ را به داشتن صبر بیش از حد و نبود راهبرد مشخص متهم می کنند. «ایوانز رور» مشاور وزارت امور خارجه در امور آسیا در دولت بوش با ذکر این نکته اعتقاد دارد: در حالی که شواهد حکایت از افزایش ظرفیت‌های هسته‌ای و موشکی کره شمالی دارد ترامپ برنامه زمانی مشخصی را برای خلع سلاح این کشور در پیش نگرفته است. اکنون زمان اتخاذ راهبردهای قوی‌تر است .

رویکرد ترامپ در قبال کره‌شمالی مشابه دولت اوباماست

تحلیلگران آمریکایی معتقدند، دونالد ترامپ در نهایت در قبال کره شمالی رویکرد خویشتنداری راهبردی را در پیش می گیرد که زمانی از اتخاذ آن از سوی دولت ‘باراک اوباما’ انتقاد کرده بود.به گزارش رسانه‌های آمریکایی، توئیت ترامپ نشان دهنده موضع در حال تحول و شکل گیری رئیس جمهوری آمریکاست. ترامپ در این توئیت نوشت:بسیاری از افراد درباره نحوه عملکرد ما در مذاکره با کره‌شمالی سوال کردند. من همواره پاسخ می دهم که عجله ای در کار نیست. پتانسیل بالقوه ای در رابطه با موفقیت‌های عظیم اقتصادی برای این کشور وجود دارد. محور اصلی این سیاست بازتاب نگرانی روزافزون واشنگتن درباره پیچیده‌تر و زمان بر بودن احتمالی خلع سلاح هسته ای کره شمالی است. مذاکرات واشنگتن با پیونگ یانگ متوقف شده و کره شمالی هیچ گام منسجمی در زمینه خلع سلاح هسته ای برنداشته است.کره شمالی نشست از پیش تعیین شده با ‘مایک پمپئو’، وزیر خارجه آمریکا را در اوایل نوامبر لغو کرد و نماینده ویژه آمریکا در امور کره شمالی موفق به دیدار با همتای کره شمالی اش نشد.مقامات و تحلیلگران سابق آمریکا از این نگرانند که عدم تمایل کره‌شمالی به خلع سلاح هسته ای با وجود نشست تاریخی بین سران آمریکا و کره شمالی موجب اتخاذ ‘خویشتنداری راهبردی’ از سوی دولت ترامپ به عنوان گزینه سیاسی پیش فرض شود.ترامپ سال پیش ضمن اتخاذ سیاست اعمال فشار حداکثری و شروع گفت وگوهای دیپلماتیک با پیونگ یانگ، گفته بود که دوره خویشنداری راهبردی به پایان رسیده است. به گفته ‘گری سیمور’، هماهنگ کننده کنترل تسلیحات کشتار جمعی کاخ سفید در دولت اوباما، خویشتنداری راهبردی نتیجه یک سیاست است و خودش سیاست نیست. خویشتنداری راهبردی، واقعیت زندگی است. دولت ترامپ به استثنای دیدار با رهبر کره شمالی، همان سیاست‌های تنبیه و تشویق دولت اوباما را برای ترغیب کره شمالی به خلع سلاح هسته ای دنبال می کند. سیمور افزود، بزرگترین تفاوت بین اوباما و ترامپ این است که رئیس جمهوری فعلی آمریکا تصمیم گرفت برای شروع روند مذاکرات، از رویکرد ‘بالا به پایین’ استفاده و به طور مستقیم با ‘کیم جونگ اون’ دیدار کند.کن گاس، مدیر گروه مسایل بین المللی نیز می گوید، تا زمانی که ترامپ به اعمال فشار حداکثری و اول خلع سلاح هسته ای ادامه دهد، اساسا از رویکرد خویشتنداری راهبردی تبعیت می کند. با توجه به مذاکرات آمریکا و کره شمالی، این ممکن است شبیه خویشتنداری راهبردی نباشد اما، نتایج مشابه است. به گفته گاس، تا زمانی که امتیازات اقتصادی مورد نظر پیونگ یانگ تامین نشود، آمریکا به سمت خویشتنداری راهبردی پیش می‌رود. به اعتقاد ‘ایوانز ریور’، دستیار موقت واحد امور آسیای شرقی و اقیانوس آرام در دولت جرج بوش، رویکرد دولت ترامپ مشتمل بر خویشتنداری بسیار و راهبرد بسیار اندک است. با وجود شواهد شفاف در رابطه با توسعه توانمندی‌های هسته‌ای و موشکی کره شمالی، ترامپ بازه زمانی خلع سلاح هسته‌ای پیونگ یانگ را حذف کرده است. وی خاطر نشان کرد، اکنون زمان راهبرد بیشتر و خویشتنداری کمتر همراه با اقدام درست است.با این حال، اسکات اسنایدر، مدیر برنامه سیاست آمریکا در قبال کره در شورای سیاست خارجی معتقد است، رویکرد ترامپ در قبال کره شمالی با رویکرد دولت اوباما متفاوت است .به گفته اسنایدر، هدف رویکرد دولت ترامپ و اعمال فشار بر کره شمالی بیش از آنکه به دنبال انفعال بیشتر کره شمالی برای اخذ تصمیم باشد، رسیدن به نقطه‌ای تعیین کننده است.ترامپ اعلام کرد که مایل است در اوایل ژانویه یا فوریه ۲۰۱۹ برای بار دوم با کیم دیدار کند. پیونگ تاکنون درباره پذیرش این پیشنهاد حرفی نزده است. کره شمالی اخیرا نیز واشنگتن را به متوقف کردن مذاکرات خلع سلاح هسته‌ای متهم و اعلام کرد، همچنان آماده مذاکره است.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ