محکومیت حملات مشکوک به ۲ نفتکش ژاپنی و نروژی در دریای عمان

یکشنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۸
32
 

سرویس خارجی : همزمان با سفر تاریخی «شینزو آبه»، نخست وزیر ژاپن به تهران و دیدار با مقامات ارشد جمهوری اسلامی ، دو نفتکش غول پیکر این کشور و نروژ در دریای عمان در اقدامی کاملا مشکوک هدف حمله قرار گرفتند ؛ اقدامی که به باور آگاهان سیاسی ، توسط برخی رژیم های منطقه از جمله امارات و اسرائیل برای به شکست کشاندن مذاکرات و تلاش های میانجیگرایانه توکیو میان تهران – واشنگتن در بحبوحه تشدید تنش ها در منطقه صورت گرفت.

به گفته منابع خبری، همزمان با سفر «شینزو آبه»، نخست وزیر ژاپن به تهران ، دو فروند نفتکش غول پیکر متعلق به این کشور و نروژ حامل مقادیر زیادی «متانول» و «اتانول» در دریای عمان و نزدیکی سواحل بندر «جاسک» هدف حمله قرار گرفتند. در همین زمینه مدیرکل حفاظت و ایمنی دریانوردی سازمان بنادر و دریانوردی کشورمان در سخنانی گفت: صبح پریروز و پس از وقوع حادثه حریق برای دو نفتکش در آب‌های عمان واحد جستجو و نجات دریایی سازمان بنادر و دریانوردی بلافاصله وارد عمل شد و با نجات پرسنل و خدمه این دو نفتکش، آنها را برای ارائه خدمات مناسب و درمان احتمالی به بندر جاسک منتقل کرد.«علیرضا خجسته » اظهار داشت: ساعت ۸:۵۰ روز پنجشنبه یک فروند نفت‌کش که از بندر «الرویس» قطر در ۲۵ مایلی جاسک در حال حرکت بود، دچار انفجار و سپس حریق شد که ۲۳ خدمه این کشتی خود را به آب انداختند و با هدایت مرکز جستجو و نجات دریایی ، ابتدا کشتی عبور این خدمه ها را از آب گرفتند و سپس به شناورهای ناجی ایرانی تحویل داده شدند.وی ادامه داد: دومین نفتکش هم که ساعت ۹:۵۰ پریروز در ۲۸ مایلی «جاسک» دچار حریق شد با پرچم «پاناما» راهی «سنگاپور» بود .مدیرکل حفاظت و ایمنی دریانوردی سازمان بنادر ادامه داد: بلافاصله با هماهنگی مرکز جستجو و نجات دریایی هرمزگان هر ۴۴ خدمه این کشتی هم به بندر جاسک منتقل و خدمات مناسب به آنها ارائه شده است و افرادی که نیاز به درمان داشتند، تحت درمان قرار گرفتند.در همین حال، خدمه نفتکش سانحه دیده FRONT ALTAIRکه با پرچم جزایر مارشال در دریای عمان در حرکت بود،از میزبانی و پذیرایی ایرانی‌ها قدردانی کردند.

شبکه المیادین نیز با انتشار این خبر، از وقوع آتش سوزی در دو نفتکش غول‌پیکر ژاپنی در دریای عمان خبر داد و اعلام کرد: دو نفتکش در آب‌های خلیج عمان در حالی که یکی از عربستان و دیگری از قطر راهی شده بودند دچار حادثه شده و در پی آن انفجارها و آتش سوزی‌هایی در این دو نفتکش روی داد.

المیادین همچنین گزارش کرد که ساعتی پس از حادثه برای دو نفتکش در دریای عمان، یکی از این دو، در حال غرق شدن است اما برخی منابع آن را رد کردند.سازمان دریایی نروژ نیز اعلام کرد که سه انفجار در نفتکش «فرانت آلتیر» روی داد اما تلفاتی نداشت و اعضای کادر و خدمه دو نفتکش بعد از آتش‌سوزی تخلیه شدند.به گزارش این سازمان، نفتکش اول «فرانت آلتیر» وابسته به شرکت نروژی «فرانتلاین» و با پرچم جزایر «مارشال» در اجاره دولت تایوان و نفتکش دوم به اسم «کوکوکا کوریجس» وابسته به شرکت «کوکوکا سانجیو» ژاپن و در اجاره شرکت سنگاپوری «بی‌ام‌اس» با پرچم پاناما است.در همین حال،رئیس کمپانی حمل و نقل دریایی ژاپن در سخنانی اعلام کرد که دو شیء پرنده در حمله مشکوک روز پنجشنبه در خلیج عمان به نفکتش ژاپنی آسیب رسانده‌اند.

«یوکاتا کاتادا»، رئیس کمپانی حمل و نقل دریایی ژاپنی “کوکوکا سانگیو” در یک نشست خبری گفت: پس از آنکه خدمه نفتکش «کوکوکا کوریجس» در پی حمله مشکوک روز پنجشنبه تخلیه شدند، نفتکش مذکور به سمت بندر “خورفکان” در امارات می‌رود و توسط نیروی دریایی آمریکا نیز اسکورت می‌شود.

وی ادامه داد: خدمه به ما گفتند که یک وسیله پرنده در نزدیکی نفتکش به پرواز در آمد و پس از برخورد و انفجار، آنها یک سوراخ را بر روی نفتکش مشاهده کردند. رئیس این کمپانی حمل و نقل دریایی ژاپنی همچنین گفت: هنوز هیچ احتمالی درباره این که این نفتکش به واسطه اژدر یا مین آسیب دیده، وجود ندارد. این در حالی است که یک شبکه خبری آمریکایی به نقل از برخی مقامات« پنتاگون» مدعی شده بود که انفجارهای صبح پنج‌شنبه که دو نفتکش را در دریای عمان هدف قرار داد، ناشی از مین‌های چسبنده بوده است.در چنین شرایطی، شاخص بورس کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس با انتشار خبر انفجار این دونفتکش در دریای عمان کاهش یافت. به نوشته روسیا الیوم، بورس عربستان سعودی با کاهش ۰.۸۳%به ۹۰۰۹.۲۳واحد رسید. همچنین بورس دبی با کاهش ۱.۱۴%به ۲۶۳۳.۵۷واحد تنزل پیدا کرد. بورس ابوظبی نیز شاهد کاهش ۰.۶۶%بود که به واحد ۴۹۵۷.۷۸رسید. در همین حال شاخص بورس مسقط، پایتخت عمان هم ۰.۷۶%کاهش یافت و به واحد ۳۹۳۲.۰۷رسید. این حملات همچنین بهای نفت در بازارهای جهانی را افزایش داد.

واکنش‌ها

عملیات خرابکارانه و حملات علیه نفتکش های ژاپنی و نروژی در دریای عمان در بحبوحه تشدید تنش ها در منطقه و تلاش های توکیو برای میانجیگری در این بحران، با واکنش های گسترده جهانی رو به رو شد. وزیر خارجه کشورمان در نخستین لحظات پس از این حملات ، با مشکوک توصیف کردن این حادثه گفت : اجرای طرح ایران برای مجمع گفت‌وگوهای منطقه‌ای امری ضروری است.دکتر «محمد جواد ظریف» افزود: در حالی که «آبه شینزو»، نخست‌وزیر ژاپن در حال ملاقات با آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ، رهبر معظم انقلاب اسلامی بود، گزارش‌هایی از حملاتی به نفکتش‌های مرتبط با ژاپن منتشر شد. وی ضمن رد اتهام‌‌زنی‌های بی سند مقام‌های آمریکایی به ایران درباره حمله روز پنجشنبه به دو نفتکش در دریای عمان، درباره تحرکات «تیم  ب» (« بولتون»، «بنیامین نتانیاهو»، « بن سلمان» و « بن زاید»)هشدار داد.

دکتر ظریف تصریح کرد : ایالات متحده بدون ارائه شواهد واقعی یا ضمنی، فورا اتهام‌هایی علیه ایران زده است؛ موضوعی که روشن می‌کند که «تیم ب» در حال حرکت به سمت طرح ثانویه خود یعنی بر هم زدن دیپلماسی شامل اقدامات« آبه شینزو » نخست‌وزیر ژاپن و لاپوشانی کردن تروریسم اقتصادی خود علیه ایران است. وزیر خارجه کشورمان افزود: من چند ماه قبل دقیقا درباره این سناریو هشدار داده بودم البته من غیبگو نیستم اما «تیم ب» را خوب می‌شناسم.

سخنگوی وزارت خارجه کشورمان نیز در سخنانی خطاب به پمپئو گفت: مشکوک بودن حوادث برای نفتکش ها نه تنها شوخی و‌ خنده دار نیست، بلکه نگران کننده و هشدارآمیز است.سید عباس موسوی در واکنش به اتهام زنی بی اساس مایک پمپئو ، وزیر امور خارجه آمریکا اظهار داشت: مسئولیت تامین امنیت تنگه هرمز بر عهده جمهوری اسلامی ایران است و نشان دادیم که در سریعترین زمان ممکن به کمک ملوانان کشتی های دچار سانحه رفتیم و آنها را نجات دادیم.

وی افزود: ظاهرا برای آقای پمپئو و سایر دولتمردان آمریکایی متهم کردن ایران در حادثه مشکوک و تاسف بار برای نفتکش ها راحت ترین و ساده انگارانه ترین کار است. در حالی که نخست وزیر ژاپن برای کاهش تنش ها، با نفر اول جمهوری اسلامی ایران در حال دیدار است کدام دست های پنهان بدنبال اثرگذاری بر این تلاش ها در منطقه است و چه کسانی از آن سود می برند؟!موسوی خطاب به وزیر خارجه آمریکا گفت: آقای پمپئو! این تشکیک نه تنها شوخی و خنده دار نیست بلکه نگران کننده و هشدار آمیز است.«اسحاق آل حبیب» معاون نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل نیز در واکنش به اتهام‌زنی واشنگتن به تهران در خصوص حادثه برای دو نفتکش در دریای عمان، گفت : خود آمریکایی‌ها پشت این ماجرا هستند.

«حمید بعیدی نژاد» سفیر ایران در لندن نیز در صفحه توئیتر خود نوشت: «سفارت کشورمان در لندن با ارسال یادداشتی به سازمان بین المللی دریانوردی جزئیات عملیات نجات کارکنان کشتی آسیب دیده در دریای عمان توسط تیم های ایران را ارائه کرد.

این عملیات که به تخلیه تمامی خدمه کشتی آسیب دیده انجامید با دریافت درخواست کمک اضطراری در نزدیکترین بندر ایران آغاز شد.

در همین حال، دبیر کل سازمان ملل متحد نیز حمله به دو نفتکش در دریای عمان را قویا محکوم کرد و خواستار روشن شدن ماجرا شد.«آنتونیو گوترش» تاکید کرد : جهان نمی‌خواهد شاهد مواجهه در منطقه خلیج فارس باشد.

*واکنش آمریکایی ها

دقایقی پس از این حملات مشکوک، مقامات آمریکایی مانند همیشه بدون ارائه شواهد و اسنادی، این اقدامات را به کشورمان نسبت دادند.در همین رابطه ، رئیس جمهوری آمریکا در مصاحبه‌ای مدعی شد که ایران در حمله به نفتکش‌ها در خلیج عمان دست داشته است.«دونالد ترامپ» گفت: تنگه هرمز هرگز بسته نخواهد شد و اگر این اتفاق بیفتد برای مدت زمان طولانی نخواهد بود.وی افزود: هرگز به ایران اجازه داده نخواهد شد تا به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.رئیس جمهوری آمریکا در ادامه این مصاحبه مدعی شد ایران حمله به دو نفتکش در دریای عمان را انجام داده و تصاویر منتشر شده از نفتکش‌ها حاکی از آن است که ایران این حمله را انجام داده است.ترامپ در پاسخ به این سوال که چگونه می‌توان جلوی ایران را گرفت، گفت: خواهیم دید !از طرفی، «مایک پامپئو»، وزیر خارجه آمریکا نیز بدون ارائه هیچ‌گونه مستنداتی کشورمان را مسئول حمله به دو نفتکش در دریای عمان معرفی کرد.وی گفت: ارزیابی دولت آمریکا این است که جمهوری اسلامی ایران مسئول حملاتی است که در دریای عمان اتفاق افتاد. به گفته وی، این ارزیابی، مبتنی بر داده‌های اطلاعاتی، سلاح‌های مورد استفاده، سطح تخصص مورد نیاز برای انجام این عملیات، حملات اخیر ایران به کشتی‌ها و این واقعیت است که هیچ گروه نیابتی از منابع و مهارت کافی برای انجام عملیاتی با این سطح از پیچیدگی نیست !همزمان،«سارا سندرز» سخنگوی کاخ سفید نیز با اعلام آگاهی درباره حادثه انفجار دو نفتکش در دریای عمان، مدعی شد که آمریکا در حال کمک‌رسانی به آنهاست !

«پاتریک شاناهان» سرپرست وزارت دفاع آمریکا نیز در ادامه اتهام‌زنی‌های بی‌سند مقام‌های این کشور به ایران درباره حادثه روز پنجشنبه در دریای عمان، مدعی شد که حملات مکرر ایران، تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌الملل و آزادی تردد است. همزمان، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا با انتشار بیانیه ای از اعزام ناوشکن «ماسون» (USS Mason) به دریای عمان و محل وقوع حادثه برای حفاظت از منافع آمریکا در منطقه خبر داد.سرهنگ «اِرل براون»، سخنگوی سازمان آمریکایی «سنتکام» نیز در سخنانی با تاکید بر اینکه هیچ تمایلی به جنگ جدید در منطقه ندارد، گفت: تقابل نظامی با ایران به نفع آمریکا نیست.در همین حال، «لیندسی گراهام» سناتور ارشد جمهوری‌خواه کنگره آمریکا با اتهام‌زنی بی‌سند به ایران درباره حمله به دو نفتکش در دریای عمان، از دولت ترامپ تشدید تحریم‌ها علیه این کشور را خواستار شد.

*واکنش اروپایی ها

مقامات و نهادهای اروپایی نیز به این حملات واکنش نشان دادند. در همین راستا، «ماجا کوچیانچیچ» سخنگوی «فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواستار حداکثر خویشتنداری شد و از کشورهای منطقه خواست برای جلوگیری از افزایش درگیری ها ، حداکثر خویشتنداری را از خود نشان دهند.وی افزود: باید اطلاعات بیشتری در زمینه اتهامات آمریکا به ایران جمع‌آوری شود.وزرای خارجه آلمان و فرانسه نیز به حادثه روز پنجشنبه در دریای عمان که بر اثر آن دو نفتکش بزرگ هدف قرار گرفتند واکنش نشان دادند. این دو کشور حوادث دریای عمان را محکوم کردند و آن را نگران کننده خواندند. «جرمی هانت» وزیر خارجه انگلیس نیز مانند همیشه با حمایت از مواضع آمریکایی‌ها علیه ایران ، اوضاع در منطقه غرب آسیا را خطرناک خواند .وزارت خارجه روسیه اما از کشورهای منطقه خواست خویشتنداری کرده و از تنش بپرهیزند.در همین حال،«هیروشیگه سِکو» وزیر صنعت ژاپن اعلام کرد : حمله به دو نفتکش در دریای عمان در نشست وزرای انرژی گروه ۲۰بررسی خواهد شد. سخنگوی وزارت خارجه چین نیز تاکید کرد : هیچ کس خواستار درگیری نظامی در غرب آسیا نیست و از همه طرف‌ها می خواهیم تا خویشتنداری خود را حفظ کنند.«مولود چاووش اوغلو»، وزیر خارجه ترکیه نیز اعلام کرد که حادثه نفتکش‌ها نیازمند تحقیقات جدی است.

*واکنش اعراب خلیج فارس

کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس نیز به این حملات و اقدامات واکنش نشان دادند. در همین رابطه، کویت بعد از حادثه برای دو نفتکش بزرگ در دریای عمان اعلام آماده‌باش کرد و خواستار ورود شورای امنیتی به این موضوع شد. ساعاتی بعد اما خبر آماده باش نظامی در این کشور تکذیب شد. «عادل الجبیر» ، وزیر مشاور سعودی در امور خارجه عربستان نیز بدون هیچ مدرک و سندی مدعی شد که ایران در پشت حملات روز پنج شنبه به نفتکش ها در دریای عمان قرار دارد.وزارت خارجه قطر نیز با صدور بیانیه ای ضمن محکوم کردن این حملات، خواستار انجام تحقیقات بین المللی در این خصوص شد.از طرفی، اتحادیه عرب نیز خواستار پاسخ شورای امنیت سازمان ملل به حوادث دریای عمان شد.در چنین شرایطی و پس از فشارهای آمریکا و اعراب حاشیه خلیج فارس،نشست شورای امنیت در این باره پشت درهای بسته برگزار شد اما بدون حصول نتیجه پایان یافت.

*نظر کارشناسان جهانی

کارشناسان ارشد مسائل منطقه و جهان بر نقش اسرائیل و اعراب خلیج فارس در وقوع این حملات تاکید دارند. در همین راستا، کارشناسان مسائل سیاسی روسیه با اشاره به تنش‌های اخیر در خلیج فارس گفتند: عاملان حمله به نفتکش‌ها در دریای عمان، سرویس‌های امنیتی اسرائیل، عربستان سعودی و آمریکا هستند . «ابراهیم فریحات» استاد فلسطینی‌الاصل دانشگاه «جرج تاون» نیز گفت: رژیم صهیونیستی عامل این حمله بوده و این اقدام را برای تشدید تنش در منطقه انجام داده است.کارشناسان رادیو آمریکا (NPR)، نیز اتهام زنی وزیر خارجه دولت ترامپ علیه ایران درخصوص دست داشتن این کشور در انفجارات کشتی های نفتی در منطقه خلیج فارس را بی اساس خواندند.