امروز، متعلق به کسانی است که اگر نبودند، ما هم نبودیم. امروز روز جشن گرفتن برای کسانی است که هستی ما از آنهاست. امروز در تقویم رسمی ایران، به مناسبت سالروز ولادت حضرت زهرا (س)، «روز مادر» نامیده شده است.
امروز همه گلها و شیرینیها و لبخندها و آغوشها فدای یک لحظه آرامش مادر میشوند اما باز هم نمیتوانند محبتها و زحمتهای او را جبران کنند. امروز نه تنها بهشت، که این عالم خاکی هم زیر پای مادران از شادی میلرزد تا بدانند که چه قدر دوستداشتنی و عزیز هستند.
مادران همواره یکی از بزرگترین منابع الهام برای هنرمندان در سراسر جهان بودهاند. در شعر، نقاشی، رمان و اسطورهها، تصویر مادر و رابطهاش با فرزند، نشاندهنده عشق بیپایان، حمایت و پیوندی است که با هیچ چیز دیگری قابل قیاس نیست. شاعران و نویسندگان همواره مادران را نمادی از مهربانی، فداکاری و گاه قدرتی اسرارآمیز میدانستند که زندگی و احساسات انسانی را شکل میدهند و میتوانند سرنوشت فرزندانشان را رقم بزنند.
در هنر نقاشی نیز، کشیدن تصویر مادر و کودک همیشه جایگاه ویژهای داشته است. به جلد این شماره با دقت نگاه کنید؛ یک نقاشی ایرانی از دوره قاجار است که مادر و کودک را با جزئیات دقیق و رنگهای گرم به تصویر کشیدهاست و حس آرامش، محبت و امنیت را منتقل میکند و پیوند عاطفی میان مادر و کودک را به گونهای زنده نشان میدهد. لباس مادر و فرزند تقریبا یک شکل است تا این پیام منتقل شود که مادر فقط مراقب خانواده نیست، بلکه نقش مهمی در انتقال فرهنگ، ارزشها و مهارتها به فرزندان دارد. این یعنی مادران از دیرباز در شکل دادن به شخصیت و زندگی بچهها نقش داشتهاند.
در هنر مدرن، «پابلو پیکاسو» (نقاش اسپانیایی قرون ۱۹ و ۲۰) نیز بارها مادر و کودک را به شیوهای متفاوت و گاه انتزاعی با شکلها و رنگهای عجیب نشان دادهاست. برای مثال، در تصویر این صفحه، هنرمند میخواهد با خطوط پیچ خورده، احساسات عمیق فرزند نسبت به مادرش را نشان دهد؛ مثل عشق، احترام، دلتنگی و گاهی حتی ترس از دوری او. با دیدن این نقاشی، شما یاد میگیرید که هنر فقط زیبا بودن نیست، بلکه میتواند داستانها و احساسات عمیق را هم منتقل کند.
اسطورهها نیز پر از داستانهایی درباره مادران هستند؛ از الهههایی که محافظ کودکانند تا مادران افسانهای که برای نجات فرزندانشان از خودگذشتگی میکنند. مثلاً در اساطیر یونان، رئا، مادر زئوس، برای حفاظت از فرزندش با تمامی قدرت خود مبارزه میکند. در افسانههای هندی، مادران نقشهای قوی و الهامبخشی دارند که به جهان نظم و عشق میبخشند. در داستانهای قدیمی ژاپنی، مادران گاهی با جادو یا خِرد خود بچهها را از مشکلات نجات میدهند و به آنها درس زندگی میآموزند. همین الگو در فرهنگهای مختلف دنیا تکرار شدهاست.
در داستانها نیز مادران اغلب شخصیتهایی کلیدی هستند. در «بینوایان» اثر ویکتور هوگو، شخصیت «فانتین» نمونهای از مادر فداکار است که برای فرزندش هرکاری میکند. در داستان «هری پاتر»، مادر هری، یعنی «لیلی پاتر»، با عشقی بیپایان جان فرزندش را نجات میدهد و همین عشق محافظتی، یکی از محورهای داستان است. به این ترتیب، چه در شعر، چه در نقاشی، چه در رمان و اسطوره، مادران همواره الهامبخش بودهاند. نگاه کردن به یک نقاشی یا خواندن یک رمان معروف به ما می فهماند که عشق مادرانه زبانی جهانی دارد و هر کس، در هر جای دنیا، میتواند آن را احساس کند. مادران نه تنها زیبا هستند بلکه فراتر از زمان و مکان رفتار میکنند و این قدرت را دارند که به عنوان پلی برای فهم احساسات انسانی در هنر، ادبیات و اسطورهها ظاهر شوند.
وجیهه تیموری
دبیر پیوست آفتابمهتاب
شما چه نظری دارید؟