اقتصادنیوز نوشت: شاخص کل بورس در آخرین روز معاملاتی هفته، با افت دوباره به زیر سطح ۴ میلیون عقب نشست. شاخص کل هموزن نیز که نمای دقیقتری از وضعیت عمومی سهام ارائه میدهد، کاهش بیشتری را تجربه کرد و با افت ۱۴ هزار و ۵۷۱ واحدی معادل ۱.۴ درصد، به سطح یک میلیون و ۲۴ هزار واحد رسید. وضعیتی که آینده بورس را مبهم کرده است.
در همین رابطه، امیر آشتیانی، کارشناس بازار سرمایه میگوید: «ریسک سیاسی کلیدیترین نکتهای است که در شرایط حاضر مشاهده میشود.»
*آقای آشتیانی! در هفته جاری شاهد تشکیل صفهای فروش سنگینی در بازار بورس بودیم. هرچند در حال حاضر از سنگینی صفها کاسته شده است، اما روند فروش همچنان ادامه دارد. تحلیل شما از دلایل بروز این وضعیت چیست؟
باید اشاره کرد که بازار در شرایط کنونی دچار نوعی هراس و پنیک شده است. از نگاه بنده، بخشی از بازار تحت تأثیر ترس قرار گرفته و بخش دیگر از منظر تکنیکالی، به سطوح حمایتی ۴ میلیون واحد رسیده است.
نکته سوم این است که پس از جنگ ایران و اسرائیل، برخی از نمادها رشد قیمتی تا سه برابر را تجربه کردند که این امر معاملهگران را به شناسایی سود ترغیب میکند.
ریسک سیاسی؛ کلیدیترین عامل افت بورس
علاوه بر این، جذاب شدن بازارهای موازی و در نهایت، مهمترین عامل یعنی ریسکهای سیاسی، مجموعهای از دلایل را شکل دادهاند که منجر به وضعیت فعلی شده است. در واقع ریسک سیاسی کلیدیترین نکتهای است که در شرایط حاضر مشاهده میشود.
* موضوع دیگری که فعالان بازار را نگران کرده، کاهش شدید ارزش معاملات است. دلیل این اتفاق را چه عواملی میدانید؟
در خصوص کاهش ارزش معاملات باید گفت که هرچند صندوقهای حمایت و تثبیت و صندوقهای بازارگردانی در حال خرید هستند، اما حجم فروشندگان بسیار زیاد است. از سوی دیگر، بخش بزرگی از فعالان بازار را معاملهگران حقیقی تشکیل میدهند که بر اساس تحلیل خود ترجیح میدهند در قیمتهای پایینتر خرید کنند. وقتی پیشبینی بازار برای روزهای آتی منفی باشد، صفوف فروش جمع نمیشود و معاملات در این صفها قفل میشود.
بخشی از نقدینگی در صندوقهای طلا پارک میشود
علاوه بر این، بخشی از نقدینگی به سمت صندوقهای درآمد ثابت یا صندوقهای طلا هدایت شده و در آنجا متوقف یا به اصطلاح «پارک» میشود. همچنین نباید از نقش اعتبارات غافل شد؛ معاملهگران روزانه که عمدتاً با اعتبار فعالیت میکنند، اما در چنین شرایطی از بازار خارج میشوند، زیرا ریسک خرید امروز و افت قیمت در روز بعد بسیار بالاست. در این شرایط، نهادهای مالی نیز فشار میآورند تا معاملهگران اعتبارات خود را تسویه کنند که این خود عامل دیگری برای خروج وجوه از بازار است.
منطقاً در چنین شرایطی باید معاملات اختیار فروش رونق بیشتری بگیرد و این قراردادها با قیمتهای مثبتتری معامله شوند. با این حال، مشاهدات نشان میدهد که بازار اختیار فروشها نیز آنچنان که انتظار میرفت رونق نگرفته است. در شرایط فعلی، اکثر معاملهگرانی که به صورت روزانه و پیوسته فعالیت میکردند، ترجیح دادهاند در حاشیه بازار بمانند و نظارهگر باشند.
علت خروج نقدینگی از بازار سرمایه
*خروج نقدینگی که در روزهای گذشته شدت گرفته است را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا این روند برای فعالان بورس نگرانکننده است؟
خروج پول از بازار یک فرآیند طبیعی است؛ همانطور که نقدینگی وارد میشود در دورهای نیز خارج میشود. در حال حاضر تعداد زیادی از نمادها در درصدهای منفی معامله میشوند، هرچند از شدت صفهای فروش نسبت به دو روز گذشته کاسته شده است.
بازار اساساً خصلتی ترسو دارد و زمانی که سرمایهگذار نسبت به امنیت سرمایه خود احساس خطر کند، طبیعی است که خارج شود. البته در این میان، سهامدارانی که با نگاه فاندامنتال فعالیت میکنند و هدفشان حضور در مجامع است، وارد این بازیهای خرید و فروش کوتاهمدت نمیشوند. اما سرمایهگذاران کوتاهمدت، ترجیح میدهند اکنون بفروشند و در قیمتهای ۱۰ تا ۱۵ درصد پایینتر دوباره وارد شوند.
بررسیها نشان میدهد که خروج پول هوشمند تقریباً از دو هفته پیش، همزمان با رسیدن بازار به مقاومت ۴.۵ میلیون واحد و ظهور نشانههای ریسک سیاسی، آغاز شده بود و از آن زمان فروشها یک مقدار جدیتر شد.
بورس میتواند به دوران صعود برگردد به شرطی که...
*آقای آشتیانی! آیا میتوان گفت روند صعودی چند ماه اخیر بورس به پایان رسیده و بورس وارد یک دوره نزولی شده است؟
نمیتوان به طور قطع چنین حکمی صادر کرد، زیرا عوامل مختلفی در این میان دخیل هستند. عملکرد بنیادی (فاندامنتال) شرکتها در گزارشهای سه ماهه پاییز بسیار خوب بوده است و حتی آمارهای فروش دیماه نیز ارقام مناسبی را نشان میدهد. عملکردها از نظر بنیادی در بورس مناسب بوده و بنابراین، فشار فعلی بر بازار ناشی از ریسکهای غیربازاری و برونزا است. اگر این ریسکهای سیاسی و محیطی برطرف شوند، بازار پتانسیل بازگشت به شرایط منطقیتر را دارد.
* رشد قیمت در بازار طلای جهانی و رسیدن آن به رکوردهای جدید را میتوان از عوامل منفی شدن بورس دانست؟
بازار طلا همواره سرمایهگذاران سنتی خود را داشته است. بخشی از افرادی که در بورس اقدام به شناسایی سود کردهاند، به دلیل جذابیت بازارهای جایگزین، سرمایه خود را به سمت طلا بردهاند.
رشد قیمت جهانی طلا و افزایش نرخ دلار، دو عاملی است که منجر به رشد صندوقهای طلا در بورس شدهاند که سرمایه گذاران خودشان را دارند.
برای مثال، قیمت برخی از این صندوقهای طلا از ۲۳ دیماه تاکنون ۱۵ درصد رشد داشته است. البته باید توجه داشت که بخش بزرگی از بازار طلا به صورت سنتی اداره میشود که آمارهای آن در معاملات بورسی منعکس نمیشود.
