زاهدالدین سلگی - روزنامه اطلاعات: این روزها بین تحلیلگران در وقوع یا عدم وقوع جنگ اتفاق نظر وجود ندارد، در تازه‌ترین اظهارنظر جاسم العزاوی فعال رسانه‌ای در یادداشتی در تارنمای میدل ایست مانیتور به بررسی این موضوع پرداخته است. به اعتقاد وی در بین تصمیم‌گیران کاخ سفید دو پیش‌بینی از رفتار ایران وجود دارد که آنها بر این اساس تصمیم می‌گیرند که البته بین این دو تحلیل شکاف عمیقی وجود دارد. 

پروفسور جان مرشایمر از دانشگاه شیکاگو معتقد است که اقدام نظامی آمریکا محدود و در نقش یک اقدام آبرومندانه برای حفظ وجهه واشنگتن خواهد بود و پاسخ ایران نیز محدود خواهد بود. در مقابل، تحلیل دو افسر سابق اطلاعاتی سیا لری جانسون و ری مک گاورن درست در نقطه مقابل این دیدگاه قرار دارد و به اعتقاد آنها اقدام نظامی آمریکا می‌تواند منجر به آتش سوزی مهیبی در کل خاورمیانه و اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا شده و اقتصاد جهانی را فلج کند.

گذشته از اختلاف نظر تحلیلگران در وقوع یا عدم وقوع جنگ، چیزی که همه بر آن اتفاق نظر دارند این است که نگه داشتن سایه جنگ بر سر هرکشوری از خود جنگ ویرانگرتر است. سایه جنگ در درجه اول در کنار تحریم‌های همه جانبه، می‌تواند اقتصاد هر کشوری را حتی در کوتاه مدت به ورطه ورشکستگی و نابودی بکشاند. با ورشکسته شدن اقتصاد، شکاف‌های اجتماعی عمیق و عمیق‌تر شده و سرمایه‌های اجتماعی در معرض نابودی قرار می‌گیرند و همه اینها در کنار هم کشور را به سوی فرسودگی همه جانبه کشانده و عقب ماندگی از قافله علم و تکنولوژی را برای ما به مراتب شدیدتر خواهد کرد. 

این که کشور ما در نظر تحلیلگران کاخ سفید لقمه سهل‌ الوصولی باشد و هر زمان اراده کنند برای حفظ وجهه جهانی خود هدف حملات محدود یا نامحدودشان باشیم، به مراتب از جنگ خطرناک‌تر است. کاری که الان ما باید انجام دهیم کشیدن یک خط بطلان محکم بر این گزینه، یک بار برای همیشه است. 

آمریکا که هژمونیِ جهانی خود را در حال از دست رفتن می‌بیند، برای حفظ وجهه خود در حال دست و پا زدن است. گزینه‌های اصلی که می‌تواند این قدرت را برای همیشه در دست آمریکا نگه دارد اقتصاد و قدرت نظامی است. هرجا واشنگتن حس کند هریک از این دو قدرت او به چالش کشیده می‌شود به سرعت واکنش نشان می‌دهد. همان طور که در برابر قدرت اقتصادی روزافزون چین نیز با هر ابزاری از تحریم گرفته تا تعرفه واکنش نشان داده و سعی در کنترل آن دارد. 

در خاورمیانه که قطب انرژی جهان است، آمریکا دریافته است که قدرت برتر نظامیِ او را ایران به چالش کشیده است. بنابراین، از هر اهرمی استفاده می‌کند که بتواند برتری نظامی خود و اسرائیل را در خاورمیانه حفظ کند. این که می‌بینیم ترامپ تا چه اندازه نسبت به قدرت موشکی ایران حساسیت نشان می‌دهد دقیقاً از همینجا نشأت می‌گیرد. وی با گرفتن ژست مرد دیوانه و لشکرکشی‌های پرطمطراق خود به خلیج‌فارس، بیش از قدرت هسته‌ای که هیچ جایی در دکترین نظامی ایران ندارد، قدرت موشکی ما را هدف قرار داده است. چون می‌داند اگر بتواند ایران را در این مورد به پای میز مذاکره بنشاند، دیگر ایران در خاورمیانه حرفی برای گفتن ندارد. در آن صورت برای اهداف بعدی خود احتیاجی به مذاکره هم نخواهد داشت و هرآنچه بخواهد دیکته می‌کند و ما نیز چاره‌ای جز اجرا نخواهیم داشت. 

بهترین گزینه ایران در مقابل مرد دیوانه، دیوانه‌تر بودن از وی است! اگر ترامپ تاجر، این پیام را دریافت کند که هرگونه ماجراجویی در خاورمیانه بسیار پرهزینه بوده و کنترل اوضاع را از دست وی خارج می‌کند، منطقی تر فکر کرده و در مورد مهمترین گزینه دفاعی ما درخواست مذاکره نمی‌کند.  یکی از بهترین تصمیماتی که اخیراً کلّیّت نظام به اتفاق نظر آن را اعلام کرده‌اند، تغییر دکترین دفاعی کشور به آفندی است. مهمترین پیام چنین تغییری این است که ایران دیگر هدفی راحت برای حفظ وجهه بین‌المللی واشنگتن نخواهد بود. آغاز هر حمله‌ای می‌تواند با آنها باشد ولی پایانش با ما خواهد بود.

هیچ حمله محدودی پذیرفته نیست و هر حمله محدودی می‌تواند کل منطقه را به آتش بکشد. در جهان کنونی، تنها قدرت است که امنیت می‌آورد. هیچ راننده‌ای سعی نمی‌کند از بلوک‌های بتونی کنار بزرگراه عبور کند چون قدرت و صلابت آن را می‌داند، ولی بسیاری از راننده‌ها اگر مجبور شوند از روی مانع‌های پلاستیکی وسط خیابان به راحتی عبور می‌کنند. چون می‌دانند که آنها قدرتی ندارند و برایشان هزینه ساز نیست.

ما باید نشان دهیم موانع پلاستیکی نیستیم  بلکه بلوک‌های بتونی مستحکمی هستیم که هر برخوردی با ما هزینه ساز و پردردسر خواهد بود. اگر ایران این دکترین دفاعی خود را با قاطعیت تثیبت کند، می‌تواند پایانی بر «سایه جنگ» بر کشورمان باشد که از خود «جنگ» خطرش به مراتب بیشتر است.