افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک، اختلال در زنجیره تأمین مصالح و تغییر الگوهای سکونت، در کنار مهاجرت‌های اقلیمی، باعث شده تا معادلات سنتی عرضه و تقاضا در بخش مسکن با چالش‌های جدی مواجه شود.

به نقل از اقتصادنیوز، در چنین شرایطی، بازار نه‌تنها از منظر قیمتی، بلکه از نظر جغرافیای تقاضا، رفتار سرمایه‌گذاران و حتی کیفیت سکونت در حال تجربه تغییراتی معنادار است؛ تغییراتی که می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای ساخت‌وساز، بازار اجاره و توزیع جمعیت در کشور به همراه داشته باشد.

در همین چارچوب، گفت‌وگو با فردین یزدانی، کارشناس ارشد اقتصاد شهری و مسکن، تلاشی است برای واکاوی این تحولات و ترسیم چشم‌انداز پیش‌روی بازار مسکن در سال ۱۴۰۵؛ بازاری که بیش از هر زمان دیگری، به متغیرهای بیرونی و غیرقابل پیش‌بینی گره خورده است.

اثر افزایش قیمت مصالح ساختمانی در معاملات مسکن

یزدانی  در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت فعلی بازار و رفتار خریداران تحت تأثیر تنش‌های نظامی اظهار داشت: به نظر می‌رسد اتفاقی که در حال حاضر رخ داده،  افزایش قیمت مصالح ساختمانی به دلیل تخریب‌های صورت گرفته در صنایع است.

او افزود: افزایش قیمت مصالح، احتمالاً اثر خود را به صورت خیلی قوی بر تغییرات قیمت پیشنهادی فروشندگان به جا می‌گذارد. به نظر می‌آید که تورم در معاملات، ناشی از رشد هزینه‌های تمام‌شده ساخت، سرعت بگیرد.

یزدانی درباره وضعیت فعلی معاملات گفت: در بازار نااطمینانی وجود دارد؛ هرچند آمار و اطلاعاتی در دسترس نیست، ولی شواهد نشان می‌دهد که بازار معاملات به شدت راکد بوده است. من به خریداران و فروشندگان توصیه می‌کنم جز در مواقعی که نیاز به صورت اورژانسی است، اقدام به معامله نکنند.

ادامه این وضعیت تا آخر سال به این وابسته است که بحث‌ها پیرامون توافق و تنش‌های موجود به چه سمتی حرکت کند. اگر ادامه تنش باشد، رکود هم خواهد بود و قاعدتاً رکود در ساخت‌وساز بسیار زیاد است.

رشد اجاره نسبت به تورم زیاد نخواهد بود

یزدانی در تشریح وضعیت بازار اجاره اظهار داشت: در این بخش بحران‌های جدی وجود دارد و وضعیت درآمدی بسیار نامناسب است. نامناسب بودن این وضعیت درآمدی موجب می‌شود که قاعدتاً مستأجران در پرداخت اجاره مشکل پیدا کنند. بخشی از مستأجران در خانه‌های تخریبی استیجاری بوده‌اند که آن وضعیت به شدت حاد است، چون دیگر قابل سکونت نیست و یک مسئله اساسی پیش می‌آورد. از لحاظ سطح قیمت، رشد اجاره نسبت به تورم زیاد نخواهد بود، چون توان پرداخت اجاره اندک است و شرایط هم جنگی است؛ معمولاً تا حد امکان رشد کاهش پیدا خواهد کرد اما رشد قیمت به هر حال تا حدی وجود داشت.

یزدانی در پایان در خصوص سناریوهای محتمل برای سال ۱۴۰۵ خاطرنشان کرد: سناریوی مهم این است که تغییرات قیمت، جدا از تغییرات هزینه تمام‌شده ساخت نخواهد بود. منشأ تغییرات قیمت گاهی در هزینه‌های تولید است و گاهی در افزایش تقاضا؛ اما ما افزایش تقاضا به آن معنی، چه تقاضای سرمایه‌ای و چه تقاضای سکونتی، نخواهیم داشت و رشد آن در حداقل ممکن است. به دلیل رشد هزینه‌های تمام‌شده، ما افزایش قیمت را خواهیم داشت که متناسب با هزینه مصالح ساختمانی به‌خصوص خواهد بود.