در بحبوحه جنگ علیه ایران، امارات با طرح استفاده از یوان به‌جای دلار، سیگنالی مهم به آمریکا ارسال کرده است: نشانه‌ای از نگرانی متحدان واشنگتن و شکنندگی نظم مالی مبتنی بر دلار.
پایگاه خبری «رسپانسبل استیت کرفت» در گزارشی که ایرنا متن ترجمه آن را منتشر کرده، نوشته است: در جریان جنگ میان آمریکا و ایران، یکی از تحولات کمتر مورد توجه اما بسیار مهم، موضع‌گیری امارات متحده عربی درباره نظام مالی جهانی و وابستگی به دلار بوده است. در مذاکرات اخیر میان مقامات امارات و وزارت خزانه‌داری آمریکا، موضوعی مطرح شد که فراتر از مسائل اقتصادی ساده بود و پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده‌ای داشت.
طبق گزارش‌ها، مقامات اماراتی به طرف آمریکایی هشدار داده‌اند که اگر دسترسی آن‌ها به دلار با مشکل مواجه شود، ممکن است مجبور شوند در معاملات نفتی خود به‌جای دلار از یوان چین استفاده کنند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا بخش عمده‌ای از تجارت جهانی نفت با دلار انجام می‌شود و همین امر یکی از پایه‌های اصلی قدرت مالی ایالات متحده به شمار می‌رود.
در ظاهر، این موضوع به درخواست یک «خط مبادله ارزی» مربوط می‌شود؛ سازوکاری که به بانک‌های مرکزی اجازه می‌دهد در شرایط بحران به ارز یکدیگر دسترسی داشته باشند. اما آنچه این درخواست را مهم می‌کند، هشدار ضمنی آن است؛ امارات می‌خواهد نشان دهد که گزینه‌های جایگزین برای دلار وجود دارد و در صورت لزوم می‌تواند به سمت آن‌ها حرکت کند. نکته قابل توجه این است که امارات از نظر مالی در وضعیت ضعیفی قرار ندارد. این کشور دارای ذخایر ارزی قابل توجهی است و دارایی‌های دلاری آن بسیار بیشتر از بدهی‌های دلاری‌اش است. بنابراین، درخواست امارات بیشتر جنبه سیاسی دارد تا اقتصادی.
مقامات این کشور تأکید کرده‌اند که خواهان ورود به این جنگ نبوده‌اند و حتی پیش از آغاز درگیری تلاش کرده بودند میان تهران و واشنگتن نقش میانجی ایفا کنند. با این حال پس از آغاز جنگ، امارات به‌شدت تحت تأثیر پیامدهای آن قرار گرفته است. در طول درگیری‌ها، امارات هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفت و زیرساخت‌های حیاتی آن از جمله بنادر، فرودگاه‌ها و تأسیسات انرژی آسیب دیده‌اند. همچنین بسته شدن یا محدود شدن تنگه هرمز که مسیر اصلی صادرات نفت این کشور است، به‌طور مستقیم درآمدهای آن را تحت تأثیر قرار داده است. این وضعیت باعث شده که امارات هزینه‌های سنگینی برای بازسازی زیرساخت‌ها و تقویت سامانه‌های دفاعی خود متحمل شود. در عین حال، تعهدات سرمایه‌گذاری این کشور در آمریکا از جمله برنامه‌های چند صد میلیارد دلاری با فشار بیشتری مواجه شده است.
در چنین شرایطی، امارات از «کارت چین» استفاده می‌کند؛ یعنی این پیام را به آمریکا می‌دهد که در صورت ادامه فشارها، ممکن است به سمت همکاری‌های مالی و تجاری بیشتر با چین حرکت کند. این موضوع پیشینه‌ای نیز دارد. در سال‌های اخیر، برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان نیز به‌طور محدود معاملات نفتی خود را با یوان انجام داده‌اند، اقدامی که به‌عنوان یک سیگنال سیاسی به واشنگتن تفسیر شده است. با این حال، تحلیلگران معتقدند این موضع‌گیری به معنای قطع رابطه امارات با آمریکا نیست.
این کشور همچنان روابط اقتصادی و امنیتی عمیقی با واشنگتن دارد و دارایی‌های آن به‌طور گسترده در بازارهای آمریکا و اروپا سرمایه‌گذاری شده‌اند. از طرفی حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاک امارات نشان می‌دهد که این رابطه همچنان از اهمیت راهبردی برخوردار است. در واقع، هدف اصلی امارات بازتعریف شرایط این رابطه است، نه پایان دادن به آن.
این کشور تلاش می‌کند با ارسال پیام‌های مختلف از جمله پیشنهاد خط مبادله ارزی، گسترش روابط با چین و حتی طرح مباحثی درباره نقش پایگاه‌های نظامی آمریکا، اهرم فشار خود را افزایش دهد. در پس این اقدامات، یک خواسته مشخص قرار دارد: امارات می‌خواهد آمریکا مسئولیت پیامدهای جنگ را بپذیرد و در جبران خسارات اقتصادی آن مشارکت کند. همچنین این کشور خواهان آن است که در هرگونه توافق آینده با ایران، به‌ویژه در موضوعاتی مانند امنیت تنگه هرمز، نقش و منافعش در نظر گرفته شود.
در مجموع، این تحولات نشان می‌دهد که جنگ علیه ایران تنها یک درگیری نظامی نیست، بلکه پیامدهای عمیقی برای ساختار اقتصادی و اتحادهای سیاسی منطقه دارد. تهدید امارات درباره استفاده از ارزهای جایگزین، نشانه‌ای از شکنندگی نظم مبتنی بر دلار و همچنین تردید متحدان آمریکا نسبت به سیاست‌های آن است.
شما چه نظری دارید؟