رضا میرطاهر کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با ایلنا، درباره توقف طرح پروژه موسوم به آزادی تردد در هرمز به درخواست پاکستان و یک سری از کشورهای منطقه گفت: اقدام ترامپ در اعلام پروژه آزادی یا بحث آزادی تردد در تنگه هرمز، با توجه به حمایت ناوگان آمریکا از تردد آزاد کشتیرانی در تنگه هرمز، به مثابه یک جرقه یا نقطه تحولی در مسیر تحولات بعد از اعلام آتشبس در خلیج فارس و تنگه هرمز محسوب میشود. با توجه به تداوم انسداد تنگه هرمز از جانب ایران و همچنین تداوم محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، عملاً بازارهای جهانی نفت و اقتصاد تجارت و صنعت و کشاورزی در سطح بینالمللی دچار خسارات زیادی شدهاند.
وی ادامه داد: تحت فشار متحدان و برای خروج از بن بست که در وضعیت کنونی وجود دارد، ترامپ از دیدگاه خودش تلاش کرد یک طرح ابتکاری را اعلام کند که در آن ایران را از طریق جبری و با اعمال قدرت وادار به تغییر سیاستش در قبال تنگه هرمز کند. در ابتدا ترامپ اعلام کرد که صرفاً نقش نظارتی و راهنمایی را ایفا میکند، اما بعداً به ادعای سنتکام حداقل دو فروند ناوشکن آمریکایی وارد تنگه هرمز و خلیج فارس شدند که نشان میدهد آمریکا قصد داشت این کار را از طریق نظامی انجام دهد.
ایران به صورت قاطع در مقابل هرگونه تلاش آمریکا برای تغییر وضعیت کنونی در تنگه هرمز مقاومت میکند
این کارشناس مسائل بین الملل گفت: با توجه به اقدامات متقابل ایران، به ویژه شلیک موشکها و پهپادها به سوی ناوهای آمریکایی به عنوان هشدار و ادعای بعدی آمریکا مبنی بر اینکه چند فروند کشتی تجاری با پرچم آمریکا را هدایت کرده و از تنگه هرمز خارج کرده، ابتدا به نظر میرسید آمریکاییها توفیقی در این زمینه حاصل کردهاند. اما اکنون مشخص شده که بعد از هشدارهای شدید و جدی ایران و همچنین مورد اصابت قرار گرفتن برخی کشتیها، به ویژه کشتی کره جنوبی، ایران به صورت قاطع در مقابل هرگونه تلاش آمریکا برای تغییر وضعیت کنونی در تنگه هرمز مقاومت میکند.
میرطاهر با اشاره به حملاتی که در امارات علیه بندر فجیره و دبی، تصریح کرد: ایران نه تنها در این زمینه با کسی شوخی ندارد، بلکه از طرفهایی که اقدامات خصمانه آشکار علیه ایران انجام میدهند، انتقام میگیرد و ضربات سختی را به آنها وارد میکند. به هر حال، به نظر میرسد این ابتکار ترامپ با شکست مواجه شده و او برای رهایی از این وضعیت اعلام کرده که با درخواست پاکستان و برخی کشورها به صورت موقتی این پروژه را کنار گذاشته، ولی محاصره دریایی ایران را تداوم خواهد بخشید. این مسئله نشان میدهد که آمریکا عملاً در مسیر اجرای سیاست جدیدش هم با شکست و ناکامی مواجه شده است. دلیلش هم این است که ایران به صورت قاطع بر اجرای سیاست اصولی خود یعنی نظارت و کنترل بر تنگه هرمز و جلوگیری از هرگونه اقدامات خصمانه تاکید دارد و حاضر است بهای آن را هم بپردازد و با آمریکا مقابله کند.
وی گفت: برای ترامپ اکنون یک وضعیت بغرنج به وجود آمده است. نشریه فارن افرز در مقالهای گفته بود ترامپ دو راه بیشتر ندارد: یا گسترش دامنه جنگ با ایران که عملاً با توجه به جنگ ۴۰ روزه به هیچ جایی نرسید و فقط باعث تشدید بحران و گسترش وضعیت ناهنجار کنونی خواهد شد، یا اینکه به یک توافق بد با ایران تن بدهد.
ادامه این وضعیت به شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره منجر خواهد شد
این کارشناس مسائل بین الملل تصریح کرد: ترامپ به دلیل شخصیتی که دارد، هیچگاه شکست را قبول نمیکند و از سوی دیگر حاضر نیست به طرف مقابل هیچ امتیازی بدهد. عملا در یک وضعیت بن بست گرفتار شده است که تداوم این وضعیت مسلماً تبعات منفی برای ایالات متحده خواهد داشت. در داخل آمریکا، ادامه این وضعیت به شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره منجر خواهد شد. برآوردها حاکی از این است که در انتخاب مجلس نمایندگان امریکا، دموکراتها دوباره اکثریت را به دست خواهند آورد و این یک شکست بزرگ برای جمهوریخواهان خواهد بود.
میرطاهر تصریح کرد: اقدامی که ترامپ با حمایت و تحریک بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم صهیونیستی انجام داد، اکنون ثمرات منفیاش آشکار شده است. این اقدام نه تنها معیشت و اوضاع اقتصادی آمریکاییها را به شدت دچار وضعیت منفی کرده و خسارات زیادی به آنها وارد کرده، بلکه در صحنه داخلی آمریکا عملاً یک هدیه به دموکراتها داده است در حالی که تا قبل از این تصور بر این بود که جمهوری خواهان پیروز خواهند اکنون این تصور برعکس شده و انتظار بر این است که دموکراتها کنترل کنگره را در اختیار بگیرند.
وی همچنین درباره اینکه با توجه به اظهارات وزیر امورخارجه امریکا مبنی بر پایان عملیات خشم حماسی از یک سو و درحالی که مهلت ۶۰ روزه به پایان رسیده است اما ترامپ همچنان تهدید میکند که اگر توافقی صورت نگیرد دوباره به شدت بمباران خواهد کرد، آیا احتمال تشدید تنش و حمله مجدد از سوی آمریکا وجود دارد، گفت: من اساساً یک گذاره دیگر را میخواهم مطرح کنم و آن این است که ترامپ فردی فوقالعاده غیرقابل پیشبینی است. همان تئوری یا نظریه مرد دیوانه به نظر من در مورد رفتار ترامپ صدق میکند. به هیچ عنوان اقداماتش قابل پیشبینی نیست و به صورت ناگهانی و بداهه تصمیم و اجرا میکند. همین مسئله باعث میشود که به رغم اینکه وزیر خارجه آمریکا گفته که عملیات خشم حماسی به پایان رسیده، وضعیت همچنان نامشخص باقی بماند.
این کارشناس مسائل بین الملل گفت: صورت گرفتن حملات یا عملیات نظامی ناگهانی از جانب آمریکا و اسرائیل به هیچ عنوان بعید نیست و ایران باید آمادگی کامل خودش را برای هرگونه رویداد احتمالی حفظ کند. اگر مذاکرات کنونی که با میانجیگری پاکستان انجام میشود به نتیجه نرسد، ترامپ تلاش خواهد کرد با همراهی اسرائیل ضربه نظامی به اصطلاح قاطعی به ایران وارد کند تا ایران را وادار کند از دیدگاه ترامپ امتیازات لازم را به آمریکا بدهد و شروط آمریکا را بپذیرد.
شواهدی که داریم کاملاً نشان میدهد نه ایران و نه آمریکا از شروط خود پایین نمیآیند
میرطاهر درباره تاثیر طرح ترامپ در تنگه هرمز بر مذاکرات گفت: شواهدی که ما داریم کاملاً نشان میدهد نه ایران و نه آمریکا از شروط خود پایین نمیآیند و تا وقتی این وضعیت ادامه داشته باشد، بنبست یا بلاتکلیفی ادامه خواهد یافت. حتی اگر مذاکرات ادامه داشته باشد، هم طرحهای ایران (۱۴ ماده ای) و هم طرحهای آمریکا در برخی نکات اصولی دچار اختلافات بنیادی هستند و همین مسئله رسیدن به توافق احتمالی را فوقالعاده دشوار خواهد کرد. لذا به نظر من حتی اگر مذاکرات فعلی ادامه پیدا کند، با توجه به فاصله بسیار زیادی که بین دیدگاههای دو طرف و خواستههای طرفین وجود دارد، رسیدن به توافق بسیار دشوار خواهد بود. مخصوصاً اینکه ترامپ بارها اعلام کرده که نه ۹۰ درصد، نه ۹۵ درصد، بلکه ۱۰۰ درصد را میخواهد.
وی ادامه داد: نکته دومی که ترامپ بارها اعلام کرده و خیلی هم عجیب است، این است که بر این نکته تأکید میکند که ایران هیچ کارت برندهای در اختیار ندارد. در حالی که اگر وضعیت اینگونه بود و ایران کارت برندهای نداشت، وضعیت کنونی تنگه هرمز که آمریکا در واقع در مقابل آن به استیصال رسیده چه معنایی دارد؟ اگر این برگ نیست، پس چیست؟ به هر حال تا زمانی که ترامپ این موضع را داشته باشد و دیدگاهش این باشد که ایران از موضع ضعف باید به او امتیاز بدهد و هیچ چیزی هم از او نخواهد، به نظر من این بنبست ادامه خواهد یافت.
ایران باید از ظرفیت دیپلماتیک و چانهزنی دو قدرت بینالمللی رقیب آمریکا یعنی چین و روسیه استفاده کند
این کارشناس مسائل بین الملل درباره سفر عراقچی به چین تصریح کرد: به نظر من این سفر خیلی مهم است، زیرا ایران به یک جمعبندی رسیده که باید از ظرفیت دیپلماتیک و چانهزنی دو قدرت بینالمللی رقیب آمریکا یعنی چین و روسیه استفاده کند.
میرطاهر گفت: اولین تحول در این زمینه مذاکرات یک ساعت و نیمه پوتین رئیسجمهور روسیه با ترامپ بود که صراحتاً در مورد حمله مجدد به ایران و یا گسترش دامنه جنگ به ترامپ هشدار داده بود. اقدام دوم هم استفاده از ظرفیت چین است. مسلماً در مذاکرات بین شی جیپینگ رئیسجمهور چین و دونالد ترامپ، موضوع ایران حتماً از مسائل اساسی و قابل بحث خواهد بود و اینکه ایران دیدگاه خودش را به چین منتقل کند و تلاش کند از اهرم چین و ابزارهایی که چین در اختیار دارد برای رسیدن به اهدافش استفاده کند، به نظر من کاملاً منطقی خواهد بود.
