در بحبوحه جنگ ایران و «آمریکا – اسرائیل»، کشورهای عربی در حال نقش آفرینی بیشتر و بیشتر هستند. به نظر می‌رسد نقش کشورهای عربی خلیج فارس بیش از همیشه است. دیروز ترامپ مدعی شد که به درخواست کشورهای عربی، حمله به ایران را به تعویق انداخته است. معلوم نیست که ادعای ترامپ درست باشد یا نه. ممکن است اظهارات او صرفا ادعایی توخالی و حقه‌ای رندانه برای کنترل بازار نفت باشد. اما اگر فرض کنیم که مساله درخواست کشورهای عربی از ترامپ صحت داشته باشد، باید این پرسش را مطرح کرد که به راستی چرا کشورهای عربی از ترامپ خواسته‌اند که حمله به ایران را به تعویق بیندازد؟

به نقل از خبر فوری، از کلام ترامپ این طور بر می‌آید که حمله به ایران به طور کامل تعلیق نشده و فقط چند روز به تعویق افتاده است. بر فرض صحت این صحبت، چرا کشورهای عربی درخواست تعویق جنگ را کرده‌اند؟ قرار است در این دو یا سه روز چه اتفاقی بیفتد؟

بر اساس گزارش برخی رسانه ها، کشورهای عربی در کنار ترامپ در حال لابی گسترده علیه جمهوری اسلامی ایران در چین هستند. این کشورها به چین قول داده‌اند نفت آن کشور را تامین کرده و کالاهای صادراتی آن را به قیمت‌های بالاتر و نامتعارف خریداری کنند.

طبق این ادعا، کشورهای عربی تلاش دارند کار ترامپ را تکمیل کنند. آنها تلاش می‌کنند چین را راضی کنند که از طریق فشار بر ایران، تهران را به توافق با آمریکا وا دارد. این اقدامی است که دونالد ترامپ در سفر به پکن، سعی در انجام آن داشت، اما نتوانست به انجام برساند. با این حال، کشورهای عربی معتقدند شاید آنها بتوانند کار نصفه و نیمه ترامپ را کامل کنند. اما چرا آنها این چنین فکر می‌کنند؟

کشورهای عربی به خوبی می‌دانند که آمریکا رقیب سیاسی – اقتصادی آمریکا است و چین هرگز حاضر نمی‌شود آمریکا را از مهلکه تنگه هرمز خارج کند، اما کشورهای عربی نه رقیب چین بلکه شرکای اقتصادی غول شرق به حساب می‌آیند و ارتباط و دیپلماسی با آنها به مراتب آسان‌تر است.

چین بر خلاف آمریکای ترامپ به «دیپلماسی از طریق قدرت» اعتقاد ندارد و بیشتر به دنبال «دیپلماسی از طریق اقتصاد» است. کافی است نگاهی به رابطه چین و عربستان در طول این سال‌ها بیندازیم. بعد از رفتن ترامپ از کاخ سفید در سال ۲۰۲۰ و روی کار آمدن جو بایدن، رابطه عربستان و آمریکا به هم ریخت. بایدن که فکر می‌کرد بن سلمان دوست صمیمی ترامپ است و در انتخابات از او حمایت کرده، به ولیعهد عربستان بی محلی کرد. بن سلمان هم به چین پناه برد. تحت حمایت شی جین پینگ، میان ایران و عربستان نوعی دوستی ملایم و ترک مخاصمه شکل گرفت. علت این مساله این بود که چین به دنبال پیشبرد طرح «کمربند و جاده» در اسیای میانه و غربی بود و تلاش داشت میان کشورهای خاورمیانه نوعی صلح و دوستی ایجاد کند. این برخلاف سیاست آمریکا بود و بیشتر بر سیاست «دیپلماسی از طریق شراکت اقتصادی» تکیه داشت.

حالا کشورهای عربی سعی دارند از طریق همین مساله به پکن فشار بیاورند تا ایران را مجبور به توافق کند. آنها می‌دانند که شروع مجدد جنگ بیش از همه به عربستان، امارات، بحرین، کویت و حتی قطر و عمان و اردن آسیب می‌زند. ممکن است کار بالا گرفته و نیروگاه‌های مهم عربستان و امارات هدف قرار بگیرند. در این وضعیت، مهم‌ترین کار در روزهای اندک باقی مانده به جنگ احتمالی، فشار به چین یا تشویق آن از طریق بسته‌های پیشنهادی اقتصادی یا تحریک سیاست «دیپلماسی از طریق اقتصاد» از طریقِ دادن وعده‌های مختلف در رابطه با پیشبرد طرح «کمربند و جاده» است.

باید صبر کرد و دید که فشار دیپلماتیک پنهان کشورهای عربی سرانجام جواب می‌دهد و چین به ایران برای توافق با آمریکا فشار می‌آورد یا شی جین پینگ حاضر نمی‌شود وارد بازی کشورهای عربی شود.