امروزه صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، نیروگاه، فولاد، صنایع غذایی، دارویی، نساجی و معادن برای تأمین آب مورد نیاز فرآیند های تولید و همچنین رعایت الزامات زیست محیطی، به سیستم های پیشرفته تصفیه آب و فاضلاب وابسته هستند.
در این میان، مواد شیمیایی نقش اساسی در حذف آلاینده ها، کنترل آلودگیهای میکروبی، کاهش کدورت و بهبود کیفیت آب دارند. از میان ده ها ماده مورد استفاده در این حوزه، آب ژاول (هیپوکلریت سدیم)، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید (پودر پک) به عنوان سه ماده کلیدی و پر کاربرد شناخته می شوند. هر یک از این مواد وظیفه خاصی در فرآیند تصفیه آب و فاضلاب بر عهده دارند و انتخاب درست آن ها می تواند راندمان سیستم را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
اهمیت آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید در تصفیه آب و فاضلاب صنعتی
تصفیه آب تنها به استفاده از فیلتر ها و تجهیزات مکانیکی محدود نمی شود. بیشتر آلاینده ها با روش های فیزیکی حذف نمی شوند و نیاز به واکنش های شیمیایی دارند. در این میان آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید جزو پر مصرف ترین مواد در صنایع مختلف محسوب می شوند.
آب ژاول sodium hypochlorite چیست؟
آب ژاول یا هیپوکلریت سدیم یکی از شناخته شده ترین مواد ضد عفونی کننده در جهان است که به خاطر قدرت اکسید کنندگی بالا برای گند زدایی آب و فاضلاب استفاده می شود. آب ژاول (وایتکس غلیظ) معمولاً به صورت مایع زرد کم رنگ عرضه شده و در تماس با آب، کلر آزاد می کند. کلر آزاد شده توانایی از بین بردن طیف وسیعی از باکتری ها، ویروس ها و میکروارگانیسم های بیماری زا را دارد.
کاربرد آب ژاول در تصفیه آب و فاضلاب
مهم ترین کاربرد های آب ژاول عبارت اند از:
-
ضد عفونی آب آشامیدنی
-
گند زدایی فاضلاب صنعتی
-
تصفیه آب استخر ها
-
ضد عفونی خطوط انتقال آب
به خاطر قیمت مناسب و سهولت استفاده، آب ژاول یکی از رایج ترین مواد گند زدا در صنایع مختلف محسوب می شود.
مزایای استفاده از آب ژاول
قدرت گند زدایی بالا
آب ژاول قادر است انواع باکتری ها، قارچ ها و ویروس ها را نابود کند.
قیمت اقتصادی
در مقایسه با بیشتر مواد ضد عفونی کننده، هزینه استفاده از آب ژاول پایین تر است.
سهولت تزریق
امکان استفاده آسان در سیستم های دوزینگ وجود دارد.
اسید نیتریک nitric acid چیست؟
اسید نیتریک (Nitric Acid) یکی از مهم ترین اسید های معدنی مورد استفاده در صنایع مختلف است. این ماده به خاطر خاصیت اسیدی قوی و توانایی بالا در حذف رسوبات معدنی، در واحد های تصفیه آب کاربرد گسترده ای دارد. اسید نیتریک به صورت مایع شفاف و بی رنگ عرضه می شود و در غلظت های مختلف استفاده می شود.

نقش اسید نیتریک در سیستم تصفیه آب
در بیشتر واحد های صنعتی، تجهیزات تصفیه آب با رسوبات معدنی، کربنات ها و ترکیبات فلزی مواجه هستند.
اسید نیتریک برای:
-
شستشوی ممبران های RO
-
حذف رسوبات کلسیمی
-
پاک سازی تجهیزات
مزایای استفاده از اسید نیتریک
حذف مؤثر رسوبات
این ماده قدرت بالایی در انحلال رسوبات معدنی دارد.
افزایش عمر تجهیزات
تمیز نگه داشتن تجهیزات باعث افزایش طول عمر آن ها می شود.
بهبود راندمان سیستم RO
شستشوی دوره ای ممبران ها باعث حفظ ظرفیت تولید آب می شود.
پلی آلومینیوم کلراید چیست؟
پلی آلومینیوم کلراید poly aluminum chloride یا PAC یکی از مؤثر ترین مواد منعقد کننده در صنعت تصفیه آب و فاضلاب است. این ماده با خنثی کردن بار الکتریکی ذرات معلق، باعث تشکیل لخته های بزرگ تر شده و حذف آلاینده ها را تسهیل می کند.در سال های اخیر PAC به خاطر راندمان بالا، جایگزین بیشتر منعقد کننده های سنتی شده است.

کاربرد پلی آلومینیوم کلراید در تصفیه آب
مهم ترین کاربرد های PAC شامل:
-
حذف کدورت آب
-
تصفیه فاضلاب صنعتی
-
تصفیه آب آشامیدنی
-
حذف فلزات سنگین
مزایای استفاده از پلی آلومینیوم کلراید
راندمان انعقاد بالا
PAC در مقایسه با بیشتر منعقد کننده های سنتی عملکرد بهتری دارد.
کاهش مصرف مواد شیمیایی
به خاطر قدرت بالا، مقدار مصرف آن کمتر است.
مقایسه آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید
|
ماده شیمیایی |
وظیفه اصلی |
کاربرد اصلی |
|
آب ژاول |
گندزدایی |
حذف میکروارگانیسم ها |
|
اسید نیتریک |
شستشو و تنظیم pH |
حذف رسوبات و CIP |
|
پلی آلومینیوم کلراید |
انعقاد و لخته سازی |
حذف کدورت و ذرات معلق |
نقش آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید در تصفیه فاضلاب صنعتی
فاضلاب صنعتی معمولاً حاوی آلاینده های متنوعی است که حذف آن ها نیازمند استفاده همزمان از چند ماده شیمیایی می باشد.
در یک سیستم تصفیه فاضلاب:
-
PAC ذرات معلق را لخته می کند.
-
اسید نیتریک شرایط شیمیایی را تنظیم می کند.
-
آب ژاول عملیات گند زدایی نهایی را انجام می دهد.
این ترکیب باعث افزایش راندمان تصفیه خواهد شد.
کاربرد آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید در صنایع غذایی
صنایع غذایی نیازمند آب با کیفیت بالا و عاری از آلودگی هستند.
در این صنعت:
آب ژاول
برای ضدعفونی آب و تجهیزات استفاده می شود.
PAC
برای حذف کدورت آب خام کاربرد دارد.
اسید نیتریک
در عملیات شستشوی خطوط تولید و سیستم های CIP مورد استفاده قرار می گیرد.
کاربرد آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید در صنایع دارویی
در صنایع دارویی کیفیت آب اهمیت حیاتی دارد.
استفاده از:
-
PAC برای پیش تصفیه
-
اسید نیتریک برای شستشوی تجهیزات
-
آب ژاول برای گند زدایی
جزو مراحل رایج در بسیاری از واحد های داروسازی است.
کاربرد آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید در نیروگاه ها و صنایع پتروشیمی
نیروگاه ها و پتروشیمی ها مصرف کنندگان بزرگ آب صنعتی هستند.
در این صنایع:
-
اسید نیتریک برای شستشوی ممبران ها
-
PAC برای تصفیه آب خام
-
آب ژاول برای کنترل رشد بیولوژیکی استفاده می شود.
تأثیر آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید بر کاهش هزینه بهره برداری
استفاده درست از مواد شیمیایی مناسب می تواند:
-
مصرف انرژی را کاهش دهد.
-
عمر تجهیزات را افزایش دهد.
-
هزینه تعمیرات را کم کند.
به همین خاطر انتخاب محصول با کیفیت و دوز مصرفی صحیح اهمیت زیادی دارد.
نکات مهم در خرید آب ژاول
در زمان خرید آب ژاول باید به موارد زیر توجه داشته باشید:
-
درصد کلر فعال
-
کیفیت تولید
-
شرایط نگهداری
نکات مهم در خرید اسید نیتریک
برای خرید اسید نیتریک صنعتی لازم است:
-
درصد خلوص
-
برند تولید کننده
-
گرید صنعتی بررسی شود.
نکات مهم در خرید پلی آلومینیوم کلراید
در انتخاب PAC مناسب باید به موارد زیر توجه شود:
-
درصد آلومینا
-
نوع مایع یا پودری
-
راندمان انعقاد
آب ژاول، اسید نیتریک و پلی آلومینیوم کلراید سه ماده کلیدی در صنعت تصفیه آب و فاضلاب محسوب می شوند که هر کدام نقش متفاوت اما مکملی در فرآیند های تصفیه ایفا می کنند. آب ژاول وظیفه گند زدایی و حذف میکروارگانیسم ها را بر عهده دارد، اسید نیتریک برای شستشو، حذف رسوبات و تنظیم pH مورد استفاده قرار می گیرد و پلی آلومینیوم کلراید به عنوان یکی از مؤثر ترین منعقد کننده ها در حذف کدورت و ذرات معلق شناخته می شود.