به گزارش اطلاعات آنلاین، وقتی ریورز به‌طور غافلگیرکننده‌ای نامه‌ای از دان دلیلو دریافت کرد، این اتفاق او را تشویق کرد تا نمایشنامه تک‌پرده‌ای این نویسنده را به هسته مرکزی فیلم جدیدش، «لانه مادیان»، تبدیل کند؛ فیلمی که در دنیایی پساآخرالزمانی و بدون حضور بزرگسالان می‌گذرد.

دختربچه‌های نه‌ساله‌ای که نثر معماگونه دان دلیلو را از بر می‌خوانند، شاید در نگاه اول شبیه به یک تنبیه سخت در مدارس انگلستان به نظر برسد، اما برای بن ریورز، فیلم‌ساز، این صحنه پایه و اساس فیلم جدیدش و نقطه اوج یک دوستی غیرمنتظره با این غول ادبیات بود. دلیلو شخصیتی کم‌وبیش اسطوره‌ای در ادبیات معاصر است. نثر او دقیق و پیراسته، روایت‌هایش پیچیده و دغدغه‌هایش به شکلی عجیب پیشگویانه است: توطئه، تروریسم، انرژی هسته‌ای و ابرسرمایه‌داری؛ این نویسنده ۸۹ ساله اهل نیویورک، در بخش بزرگی از اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم، جلوتر از زمانه خود بوده است. ریورز، فیلم‌ساز ۵۳ ساله مستقل ساکن لندن، می‌گوید که از دوران جوانی شیفته آثار او بوده؛ بنابراین وقتی در سال ۲۰۱۷ به‌طور ناگهانی نامه‌ای از خود دلیلو دریافت کرد، کاملاً شوکه شد.

یکی از دوستان مشترک، نسخه‌ای از فیلم سال ۲۰۱۵ ریورز با عنوان «آسمان می‌لرزد و زمین می‌ترسد و آن دو چشم برادر نیستند» (اثری تمثیلی و وهم‌آلود که در فضای انتزاعی مراکش می‌گذرد) را برای دلیلو فرستاده بود و نویسنده در پاسخ، نامه‌ای دست‌نویس برای او فرستاد. ریورز می‌گوید: «او فکر می‌کرد که فیلم بسیار قدرتمند است و مشتاق بود دوباره آن را ببیند.» او در ادامه می‌گوید: «دریافت چنین چیزی برای من که طرفدار بزرگ او بودم، بسیار زیبا و معنادار بود.» ریورز بعدها فیلم دیگری از خود به نام «کرابی، ۲۵۶۲» (محصول ۲۰۱۹ که با همکاری آنوچا سُویکاکورن‌پونگ کارگردانی شده بود) را برای دلیلو فرستاد و او در پاسخ نوشت که «از آن هم لذت برده است.»

می‌توان فهمید چرا ریورز ممکن است از نظر دلیلو فیلم‌ساز موردپسندی باشد؛ آثار او بیشتر در گالری‌های هنری جای می‌گیرند تا سالن‌های سینمای تجاری. او بیش از آنکه به مولفه‌های معمول سینمایی مثل گره‌های داستانی یا شخصیت‌پردازی اهمیت دهد، بر تصاویر و رازآلودگی تمرکز دارد و اغلب به جای فرمت دیجیتال، از فیلم ۱۶ میلی‌متری استفاده می‌کند.

مکاتبات آن‌ها ریورز را تشویق کرد تا در سال ۲۰۲۰ به دلیلو نامه بنویسد و بپرسد که آیا می‌تواند نمایشنامه سال ۲۰۰۷ او با عنوان «واژه برای برف» را برای جدیدترین فیلمش، «لانه مادیان»، اقتباس کند. ریورز می‌گوید: «او گفت که نمی‌توانست آن را به عنوان یک فیلم ببیند، اما کاملاً به من اجازه داد که از آن استفاده کنم.» این نمایشنامه تک‌پرده‌ای، گفتگویی است بین یک زائر که در زمان فروپاشی اقلیمی و همچنین فروپاشی زبان و معنا، به دیدن یک استاد در بالای کوهی دورافتاده می‌رود تا پاسخ‌هایی بیابد. استاد تنها پاسخ‌هایی مبهم دارد: «منطق شمال درهم شکسته است»؛ «هدف از این زبان یا آن زبان چیست؟»؛ «واژه برای برف، همان برف خواهد بود.»

ریورز می‌گوید: «من آن را در طول دوران همه‌گیری خواندم که بسیار مناسب بود. در همان زمان، شروع کرده بودم به پر کردن دفتری از صحنه‌ها و تکه‌های فیلمی با حضور کودکان که در آینده‌ای نزدیک می‌گذرد، جایی که هیچ بزرگسالی وجود ندارد. بنابراین فکر کردم این نمایشنامه، با وجود اینکه برای سه مرد بزرگسال نوشته شده، در واقع اگر از دهان کودکان شنیده شود بسیار قدرتمند خواهد بود. و وقتی این ایده در ذهنم نشست، دیگر نتوانستم آن را کنار بگذارم.»

»لانه مادیان» یک اقتباس مستقیم نیست؛ «واژه برای برف» صحنه‌ای کلیدی در داستانی بزرگ‌تر است که زندگی دختری جوان به نام «مون» را در دنیایی پساآخرالزمانی و بدون بزرگسالان دنبال می‌کند. این فیلم «سالار مگس‌ها» نیست؛ بچه‌ها به نظر می‌رسد بدون ما هم وضعیت خوبی دارند. آن‌ها با هم نمی‌جنگند و یکدیگر را نمی‌خورند؛ در عوض در حال بازی، معاشرت و زندگی در طبیعت هستند و از بقایای تمدن استفاده می‌کنند. ریورز می‌گوید: «آن‌ها در حال بازآفرینی هستند. آن‌ها در حال ساختن آیین‌های خودشان هستند، اشیاء معنای قبلی خود را از دست داده‌اند و معنای جدیدی به آن‌ها داده شده است.»

علاوه بر تاثیر دلیلو، «لانه مادیان» شامل مونولوگی از نویسنده، دیزی هیل‌یارد، و بخش‌هایی از آثار فرناندو پسوا، نمایشنامه‌نویس پرتغالی، نیز می‌شود.

ما تمایل داریم به ادبیات و سینما در چارچوب اقتباس‌های مستقیم از نویسندگانی مانند جین آستن یا استیون کینگ فکر کنیم، اما ریورز رویکرد متفاوتی دارد. او می‌گوید ادبیات همیشه بخش بزرگی از فرآیند خلاقانه او بوده، اما به‌ندرت به آن وفادار می‌ماند. ریورز درباره رویکردش می‌گوید: «وقتی کتابی می‌خوانید، مشخصاً هر فرد فضایی برای تخیل خود دارد. و این در فیلم سخت‌تر است. بنابراین چگونه تلاش می‌کنید فیلم‌هایی بسازید که به اندازه کافی باز باشند تا مخاطب درگیر شود و صرفاً یک گیرنده منفعل نباشد؟»

تنها اثری که ریورز از آن تعریف می‌کند، «کازموپلیس» دیوید کراننبرگ است. منتقدان نظر چندان مثبتی به آن نداشتند، اما از نظر ریورز، فیلم به دلیل وفاداری به «لحن سرد و بی‌تفاوت دلیلو و حفظ زبان دقیق او» ارزشمند است.

این همان چیزی است که ریورز در «لانه مادیان» به دنبال آن بود. او می‌گوید: «آن‌ها این کار را با چهره‌هایی بسیار جدی انجام می‌دهند، بنابراین تنها چیزی که به آن توجه می‌کنید، کلمات است.» ریورز اذعان دارد که وادار کردن بازیگران کودک به حفظ آن کلمات کار دشواری بوده، اما بسیار به آن‌ها افتخار می‌کند: «آن‌ها نه‌ساله هستند. انتظار نداشتم همه چیز را بفهمند. اما خب، خودم هم همه چیز را نمی‌فهمم. من بارها آن را خوانده‌ام و هنوز هم به نوعی انتزاعی و گاهی پوچ باقی مانده است.»

و آیا دلیلو «لانه مادیان» را دیده است؟ ریورز می‌گوید: «او گفت که از کاری که با آن کردم تحت تأثیر قرار گرفته است؛ این یک دلگرمی بزرگ بود.»