امیرعلی ابوالفتح کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با ایلنا، درباره ارزیابی‌اش از امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا و اینکه قرار بود مذاکرات سوییس از روز جمعه آغاز شود، اما به دلیل حملات اسرائیل و تداوم این حملات به لبنان این اتفاق نیفتاد در پاسخ به این سوال که با توجه به عدم پایبندی اسرائیل به تفاهم نامه آیا ممکن است مذاکرات آغاز شود و یا ممکن است اتفاقات دیگری رخ دهد، گفت: هر اتفاقی ممکن است رخ دهد. فعلاً گام اول،  پایان جنگ در تمام جبهه‌ها، از جمله لبنان، است که با مشکل مواجه شده است. البته یک‌سری خبرهایی روز گذشته منتشر شده بود که گویا حزب‌الله لبنان و اسرائیل با هم آتش‌بس برقرار کرده‌اند یا برقرار می‌کنند.

مشخص نیست که ترامپ بتواند زیر این فشار دوام بیاورد

وی ادامه داد: اما باز هم این برقراری آتش بس در لبنان بستگی دارد به تصمیمی که در اسرائیل می‌گیرند و اینکه ترامپ چقدر می‌تواند روی نتانیاهو فشار وارد کند که دست از حمله به لبنان بردارد، دارد. اگر این مرحله جلو برود و این آتش‌بس پایدار بماند، مذاکرات بین ایران و آمریکا در دوره ۶۰ روزه شروع می‌شود، اما خیلی هم معلوم نیست که به نتیجه برسد؛ چراکه ترامپ در داخل آمریکا به‌شدت تحت فشار است و فشار زیادی روی او وجود دارد. مشخص نیست که ترامپ می‌تواند زیر این فشار دوام بیاورد و از این توافقی که امضا شده و امضای خودش پای آن است، مراقبت کند یا نه.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: امیدوارم که این اتفاق بیفتد، ولی خیلی هم خوش‌بین نیستم که ما در پایان ۶۰ روز، یا حتی اگر ۶۰ روز هم تمدید شود و در پایان دوره مذاکرات ایران و آمریکا، به سندی دست پیدا کنیم که هم ایران از آن راضی باشد، هم آمریکایی‌ها راضی باشند و هم مخالفان توافق، که حالا هر جای دنیا هستند، از داخل ایران شروع می‌شود تا آمریکا و اسرائیل و منطقه، نتوانند این توافق را به هم بزنند.

به فرض دستیابی به توافق هم معلوم نیست دولت بعدی آمریکا با توافق  چه کار کند

ابوالفتح در پاسخ به این سوال که اگر مذاکرات به نتیجه برسد و توافقی صورت بگیرد، به نظر شما این توافق می‌تواند بلندمدت باشد یا نه؟ گفت: خیلی زود است که ما در مورد آن بخواهیم صحبت کنیم؛ چون هنوز مشخص نیست سندی به دست می‌آید یا نه. ولی هر سندی هم ممکن است به هم بخورد. یعنی محکم‌ترین توافقات بین‌المللی معمولاً توافقات مرزی هستند. تعیین خطوط مرزی یکی از محکم‌ترین توافقاتی است که کشورها با همدیگر امضا می‌کنند، اما دیده‌ایم که کشوری به کشور دیگر حمله می‌کند و آن سند مربوط به تعیین خطوط مرزی را نادیده می‌گیرد.

وی ادامه داد: یک بار هم آمریکایی‌ها این کار را کردند و از برجام بیرون آمدند، معلوم نیست دولتی که بعداً روی کار می‌آید، حالا چه دموکرات باشد و چه جمهوری‌خواه، همان کاری را نکند که ترامپ با توافق در مورد برجام انجام داد.

صحبت‌ وزرای کابینه نتانیاهو دنیایی با آتش‌بس فاصله دارد، چه برسد به عقب‌نشینی

این کارشناس مسائل بین‌الملل  درباره اینکه با توجه به اظهارات وزیر امورخارجه در دیدار با سفرا مبنی بر خروج اسرائیل از مناطق اشغال شده لبنان در این جنگ، آیا آمریکا می‌تواند اسرائیل را وادار به این عقب‌نشینی کند یا خیر، گفت: در توافقی  که من متوجه شدم، توقف جنگ در همه جبهه‌ها آمده است. اکنون هنوز طرفین در لبنان به آتش‌بس هم نرسیده‌اند که بخواهد در مورد توقف باشد. در اسرائیل، در مورد آتش‌بس هم اجماع وجود ندارد. این صحبت‌هایی که بعضی از وزرای کابینه نتانیاهو انجام می‌دهند، اصلاً دنیایی با آتش‌بس فاصله دارد، چه برسد به بحث عقب‌نشینی.

ابوالفتح گفت: آمریکا فشار زیادی را به اسرائیل  وارد می‌کند و به ویژه جی دی ونس فشار زیادی وارد می‌کند و با الفاظ بسیار تهدیدآمیز هم دارد با اسرائیل صحبت می‌کند، ولی این تک‌صدایی است یا صدای خیلی غالبی نیست. اسرائیل در آمریکا نفوذ زیادی دارد. اکنون خود نتانیاهو زیاد صحبت نمی‌کند، ولی سناتورها را به جان ترامپ انداخته و هر کدامشان چه دموکرات و چه جمهوری‌خواه هر روز مواردی را مطرح می کنند.

وی ادامه داد: من بعید می‌دانم که، به قول معروف، زور آمریکا آن‌قدر زیاد باشد یا بخواهد یا بتواند اسرائیل را وادار به عقب‌نشینی کند. اگر آمریکایی‌ها خیلی همت به خرج دهند و خیلی بخواهند کاری انجام دهند، شاید بتوانند یک آتش‌بس نصفه‌ونیمه را حفظ کنند.  امیدوارم که عقب‌نشینی را هم آمریکایی‌ها بتوانند انجام دهند، ولی با توجه به روحیه اسرائیلی‌ها و فضای بسیار منفی که علیه این موضوع در واشنگتن وجود دارد، به نظر نمی‌رسد که این اتفاق رخ دهد.

حمله سوم هم اهداف آمریکا را محقق نمی‌کند

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره اینکه با توجه به مخالفت‌ها از سوی مخالفان توافق در آمریکا آیا ممکن است که دوباره ترامپ برای راضی کردن مخالفان خود حمله به ایران را تکرار کند، گفت: هر لحظه احتمالش وجود دارد. یعنی آمریکایی‌ها دو دفعه به همراه اسرائیل وارد جنگ با ما شدند و حمله کردند. دفعه سوم هم ممکن است این اتفاق بیفتد. اگر به اهدافشان نرسند، این احتمال وجود دارد. برخی گمانه‌زنی‌ها وجود دارد که این اتفاق ممکن است بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره باشد؛ یعنی از آبان به بعد.

ابوالفتح گفت: ترامپ، هم رسماً گفته است که اگر ما به توافق نرسیم، دوباره بمباران را شروع می‌کنیم. اینکه حالا آمریکایی‌ها حمله می‌کنند یا نه، یک بحث است؛ اینکه در حمله سوم به اهدافشان می‌رسند یا نمی‌رسند، بحث دیگری است. خیلی‌ها اعتقاد دارند که احتمال حمله آمریکا برای بار سوم به ایران وجود دارد، ولی همان افراد هم تأکید می‌کنند که حمله سوم هم اهداف را محقق نمی‌کند. گرچه ممکن است در حمله سوم، آمریکایی‌ها به شکل گسترده‌تر زیرساخت‌های ایران را بزنند و از لحاظ انسانی، زیرساخت‌ها و دارایی‌های ایران، خسارت بسیار سنگینی نسبت به دو جنگ دیگر وارد شود.

وی ادامه داد: ولی شواهد و قرائن نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها در آن جنگ هم، اگر ایران اراده مقاومت داشته باشد، باز به اهدافشان نمی‌رسند؛ به‌خصوص اینکه اکنون دیگر بحث تنگه هرمز هم پیش آمده و می‌دانند که اگر کار به جنگ مجدد برسد، این بار ایرانی‌ها به شکل گسترده‌تری تنگه هرمز را می‌بندند و باز اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهان لطمه می‌خورد. بنابراین، سؤال اصلی این نیست که آمریکایی‌ها حمله می‌کنند یا نمی‌کنند؛ سؤال اصلی این است که در حمله بعدی به اهدافشان می‌رسند یا نمی‌رسند.