با وجود اینکه تیرماه هم رو به پایان است هنوز دولت مابهالتفاوت مستمری بازنشستگان برای دو ماه ابتدایی سال را نپرداخته است. در حالیکه همه ساله از ابتدای سال باید مستمری بازنشستگان افزایش یابد، اما در این سالها چنین اتفاقی هر بار پس از چند ماه تاخیر رخ داده است. امسال اما به دلیل شرایط دشوار اقتصادی، بازنشستگان انتظار سرعت عمل بیشتری را داشتند.
دولت البته با کمبود منابع به طور واقعی دست و پنجه نرم میکند. جنگ، تحریم، شوک درمانی و ... پی در پی به کاهش منابع دولت دامن زدهاند و حالا دولت اگر بخواهد هم به دلیل کمبود منابع، برای تقویت خرید بازنشستگان و کارمندان، باید حساب شده تر عمل کند وگرنه امکان تامین هزینههای رفاهی را نخواهد داشت.
علی رضا حیدری، عضو هیات مدیره کانون کارگران بازنشسته به خبرآنلاین گفت: متاسفانه در دو ماه اول سال، به دلیل کسری و کمبود منابع، سازمان تامین اجتماعی افزایش مستمری بازنشستگان را اعمال نکرد. هر چند از خرداد ماه مستمریها را افزایش دادند اما هنوز مابهالتفاوت این تاخیر پرداخت نشده که موجب انتقاد و اعتراض بازنشستگان هم شده است.
او افزود: در تعیین حداقل دستمزد امسال، شورای عالی کار حداقل دستمزد را ۴۵ درصد به علاوه ۱.۵ میلیون تومان (چیزی در حدود ۶۰ درصد) افزایش داد. هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی هم بر این اساسی افزایش مستمریها را افزایش داد. هر چند باید توجه کنید که با این کار ۴۰ هزار میلیارد تومان بر هزینههای سازمان افزوده شد. یعنی پارسال هزینه مستمریهای سازمان ۹۳ همت بود و در خرداد ماه با افزایش آن به به بیش از ۱۳۰ همت افزایش یافت.
او افزود: مشکل اساسی این است که در چند ماه گذشته به شدت هزینه مصرف کنندگان و خانوادههای ایرانی افزایش پیدا کرده است. بررسیهایی که این طرف و آن طرف هم صورت گرفته موید این نکته است که شدت افزایش قیمت کالاهای مصرفی خانوار، به ویژه خوراکیها بسیار بیشتر از دیگر کالاها بوده است. بنابراین تورم در بخشهای معیشتی از جمله خوراکیها سه رقمی شده که نشاندهنده دشواری شرایط عمومی است.
از نظر حیدری حذف ارز ترجیحی در دی ماه مهمترین عامل افزایش نرخ تورم خوراکیها بوده است.
هم فشار هزینه ها بر خانوار واقعی است و هم کمبود منابع دولت
دولت در حالی که با کمبود چشمگیر منابع مواجه است، نباید در شرایط فعلی صرفا تماشاگر اوضاع باشد. دولتها حتی در اوضاع بسیار بحرانی هم میتوانند با سیاستگذاری و مداخلههای ضروری، مدیریت بهتری بر منابع فعلی و هزینه کرد آنها داشته باشند.
حیدری در این باره توضیح داد: در بحث فقرزدایی، حتی وقتی منابع کافی هم وجود دارد، اگر به شکل بهینه و دقیق سیاستگذاری نشود، نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد. در بودجه عمومی همین امروز هم منابع بزرگی برای تامین عدالت اجتماعی وجود دارد که یکسره بر توزیع عادلانه و مجدد ثروت تاکید دارد. یعنی منابعی در کشور جمع آوری میشوند و دوباره و در جهت تقویت عدالت توزیع میشوند.
عضو هیات مدیره کانون کارگران بازنشسته توضیح داد: این منابع امروز به درستی و هدفمند توزیع نمیشوند، حال آنکه توزیع زمانی موفق و موثر خواهد بود که هدفمند باشد و فقط به دست اقشار نیازمند برسد. اکنون چنین چیزی رعایت نمیشود و به تمام جمعیت یارانه و کالا برگ داده میشود. وقتی به همه یک میزان پرداخت میشود، اثر توزیعی آن بر کاهش ضریب جینی به حداقل خواهد رسید. حال آنکه با همین منابع اگر اصلاحاتی صورت بگیرد که اصابت به هدف بیشتر شود، به نحو محسوسی به کاهش نابرابری منجر می شود.
او درباره چرایی هدررفت منابع و اصلاح نشدن نظام یارانهای کشور یادآوری کرد: مشکل اصلی ما نبود یک بانک اطلاعاتی کارآمد است. اینکه دولت به همه کالابرگ پرداخته به این دلیل است که بانک اطلاعاتی لازم را ندارد و دقیقا نمیداند کدام افراد نیازمند نیستند و کدام خانوادهها نیازمندند. به دلیل فقر اطلاعات دولت هم به همه یارانه میپردازد که در عمل موجب هدررفت منابع میشود. اگر این طور نباشد، میتوان با همین منابع فعلی حمایتی موثرتر از فرودستان داشت.
حیدری با تاکید بر اینکه منابع محدود را به درستی توزیع نکردیم، افزود: گله مردم از کمبودها و به طور خاص اعتراض بازنشستگان به این وضعیت معیشتی بر حق است، کمبود منابع که دولتیها هم بر آن انگشت میگذارند، واقعی است. با این حال میتوانیم با وجود همین منابع ناچیز، وضعیت بازنشستگان، کارگران و به طور کلی مردم را بهبود بخشیم و فشار فقر را در همین چارچوب فعلی کاهش دهیم.
از نظر حیدری توسعه بانک اطلاعاتی و کارآمد کردن آن میتواند به نحوی محسوس از هدر رفت منابع در کشور جلوگیری کند و همزمان به دولت کمک کند تا از ثروتمندان بیشتری مالیات بگیرد.
مثالی از یک اصلاح عملی
این عضو کانون بازنشستگان کارگری تهران با ذکر یک مثال به توضیح بیشتری دست زد. او گفت: در سازمان تامین اجتماعی هر کس که فوت می کند به سرعت مستمریاش قطع میشود. به این شکل که هر کس فوت میکند به سرعت و اتوماتیک در سیستم بهشت زهرا و ثبت احوال ثبت میشود و از این طریق سازمان تامین اجتماعی متوجه شده و حقوق متوفی را قطع میکند اما در گذشته ممکن بود فردی بمیرد و چند سال هم مستمری بازنشستگی او پرداخت شود. با رشد بانکهای اطلاعاتی و اتصال آن ها به یکدیگر، هدررفت منابع سازمان کاهش یافت.
حیدری با اشاره به برنامه هفتم توسعه گفت: در برنامه هفتم توسعه تاکید شده که بانک اطلاعاتی سازمان تامین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی یکی شود زیرا شرکتها در برخورد با مالیات شروع میکنند هزینهها را بالا بردن، تا مالیات کمتری بدهند و در موضوع بیمه حقوق همه را حداقل اعلام میکنند که حق بیمه کمتری بدهند. اگر بانک اطلاعاتی این دو سازمان یکی شود، امکان این سواستفاده از بین خواهد رفت.
از نظر این فعال کارگری با این اقدام زمینههای فساد و هزینه های بازرسی در کشور کاهش خواهد یافت.
وی تاکید کرد بدون اصلاح نظام یارانهای فعلی و تغییر رویکردهای فعلی، هم منابع هدر خواهند رفت و هم فقر افزایش خواهد یافت.
