به گزارش اطلاعات آنلاین، آرامش کنار جویبارهای روان میان باغ و جالیز در دامنه های کوهستانی خنک، شاید این روزها یک رویا باشد ولی سرزمین های رویایی در ایران همیشه و بسیار وجود دارند؛ روستای ونایی یکی از این سرزمین هاست. این روستا در شهرستان بروجرد از توابع بخش اشترینان در استان لرستان و حدود ۱۵ کیلومتری شمال غربی شهر بروجرد در منطقه ای کوهستانی قرار گرفته است.
از نظر مختصات جغرافیایی در ″۲۳ ′۳۵ °۴۸ طول شرقی و ″۵۹ ′۵۴ °۳۳ عرض شمالی قرار دارد. روستای وَنایی در تنگه ای بین دو کوه «بلند برآفتاب» و کوه «گرین» قرار گرفته است و آب و هوایی کوهستانی دارد. از قله های مرتفع دیگر اطراف روستا می توان هجده یال، سه کوزان، والاش، برنجه و هیگره را نام برد. زمستان های آن سرد و پر برف و تابستان ها خنک و معتدل است.
جنوب روستا را دشت کوچکی تشکیل می دهد که به دلیل وجود آب فراوان، کشاورزی در آن رونق دارد. چشمه سارهای متعددی مانند دو روزنه، سراب خسرو، سراب چله، سراب سفید و سراب پنبه از دامنه کوه های این منطقه می جوشد که منبع اصلی آب شرب شهر بروجرد است. رودخانه گل رود از به هم پیوستن آب های سراب دوروزنه و سراب چله و سراب خسرو تشکیل می شود و در اطراف خود دشت حاصلخیز گل رود را به وجود آورده است.
این روستا با جاده آسفالته به بروجرد و اشترینان و با جاده شنی به الشتر وصل می شود. ونایی از مناطق گردشگری طبیعی بروجرد به شمار می رود و در فهرست روستاهای گردشگری استان لرستان قرار دارد. دارای یک قلعه تاریخی به شماره ثبت ملی ۱۱۲۲۴ و یک دهانه غار است.
ونایی به خاطر سرچشمه های گوناگون، بیشه زارها و کوه های مرتفع از توان بالایی برای گردشگری برخوردار است. خیارشور سوغات اصلی این روستا محسوب می شود. خیار ونایی و دیگر محصولات جالیزی آن شهرت دارد و کارگاه های تولید خیار شور در این روستا فراوان است که به صورت سنتی اقدام به تولید خیار شور و فروش آن می کنند. از مناطق دیدنی این روستا می توان به «سراب چله»، «سراب سفید»، «دربند» و غار «مردآزما» اشاره کرد.
روستای ونایی به عنوان زیستگاهی مناسب برای گونه های جانوری بومی منطقه محسوب می شود؛ پستاندارانی همچون گراز، گرگ، روباه، خرگوش، موش صحرایی، کفتار، خدنگ و پرندگانی مانند حواصیل، کبک، خروس کولی و چنگر از جمله جانوران منطقه کوهستانی ونایی هستند. از خزندگان اطراف روستا می توان به آگامای صخره ای فلس درشت، گرزه مار، اسکینک علفزار و انواع گکو اشاره کرد.
پوشش گیاهی غنی این روستا به ویژه در بهار و تابستان همواره مورد توجه اهالی و گردشگران بوده چرا که گیاهان معطر دارویی و خوراکی همانند پونه، بابونه، گون و میخک وحشی به وفور مشاهده می شود.