روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: اسرائیل در آستانه یکی از سرنوشتسازترین انتخابات خود در پنجم آبان قرار دارد؛ اما مساله اصلی این رقابت دیگر درگیری با همسایگان یا فلسطین نیست. رأیدهندگان در این تقاطع تاریخی باید تصمیم بگیرند که آیا به ساختار پیشین بازگردند یا با سرعت بیشتری به سوی یک رژیم اقتدارگرا و آمیخته با یهودیت ارتدوکس حرکت کنند. بنیامین نتانیاهو پس از دوازده سال رهبری کابینهها با چرخشی ناگهانی و تشکیل ائتلافی از احزاب راست افراطی و حریدیها در سال۲۰۲۲ به قدرت بازگشت. رژیم او دو هدف عمده را دنبال میکرد که شامل تضعیف قوه قضائیه مستقل و افزایش قدرت سیاستمداران در کنار گسترش نفوذ مذهب در عرصه عمومی بود. کابینه او در این مدت مسیر را برای حمایت همهجانبه از شهرکنشینان کرانه باختری و خشونت فزاینده آنها علیه فلسطینیها هموار کرد. ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی، توانست پلیس را به ابزاری سیاسی برای سرکوب تبدیل کند و یسرائیل کاتز در وزارت جنگ نیز رویکرد مشابهی را در قبال ارتش در پیش گرفت.
به نوشته فارن پالیسی، نتانیاهو با الگوبرداری از رویکرد دونالد ترامپ تلاش کرد تا اپوزیسیون و نهادهای حاکمیتی را مشروعیتزدایی کند. اگرچه لفاظیهای او در ظاهر منسجمتر از رئیسجمهور آمریکا به نظر میرسد، اما وزرا، نمایندگان و شبکههای رسانهای وابسته به او کثیفترین بخشهای این کارزار را پیش بردهاند. پروژه جنجالی اصلاحات قضایی که با اعتراضات خیابانی و جنگ هفتم اکتبر متوقف شده بود در ماههای اخیر با تصویب قوانین جدید دوباره به جریان افتاده است. اگر کابینه نتانیاهو پس از انتخابات آتی در قدرت بماند با خیالی آسوده تمام محدودیتهای ساختاری را کنار خواهد گذاشت؛ دقیقا شبیه به رویکردی که ترامپ در دور دوم ریاستجمهوریاش برای عبور از هنجارهای حاکمیتی واشنگتن در پیش گرفته است.
در جبهه مقابل اپوزیسیون در سالهای اخیر چندان کارآمد نبوده است. با این حال پیروزی آنها تنها راه توقف ماشین افراطگرایی در تلآویو به شمار میرود. گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، با حزب «یاشار» به اصلیترین رقیب نتانیاهو تبدیل شده و شانه به شانه لیکود حرکت میکند. پیشینه نظامی تبار کارگری و مراکشی و همچنین از دست دادن فرزندش در جنگ غزه از او چهرهای جذاب برای رایدهندگان سنتی راستگرا ساخته است. با وجود این، اپوزیسیون با چالشهای جدی روبهرو است. حمایت از آیزنکوت شکننده به نظر میرسد و نتانیاهو با وعده لغو معافیت سربازی حریدیها در تلاش است تا پایگاه رأی خود را ترمیم کند. از سوی دیگر آیزنکوت ائتلاف با احزاب عرب را خط قرمز خود اعلام کرده که این انزوا شانس او را برای کسب اکثریت قاطع پارلمان به شدت کاهش میدهد.
سیاستهای قبیلهای در این بازیگر به شدت ریشه دوانده و نظرسنجیها نشان میدهد که بیش از ۸۰درصد رأیدهندگان تصمیم نهایی خود را گرفتهاند. نتانیاهو با برچسب زدن به رقبا بهعنوان جریان چپ این شکاف را تعمیق میکند. همزمان نگرانیها درباره یک کارزار انتخاباتی آلوده و مداخله نهادهای امنیتی در حال افزایش است که نشان میدهد نتانیاهو ممکن است در صورت شکست نتایج را نپذیرد. در کمال تعجب مسائل امنیتی نقش تعیینکنندهای در این انتخابات نخواهند داشت. با وجود جنگ غزه و رویارویی مستقیم علیه ایران جامعه اسرائیل بهدلیل ترومای هفتم اکتبر رویکرد تهاجمی علیه دشمنان را پذیرفته و آستانه تحمل بالایی در برابر ناکامیهای امنیتی دارد. با این حال پیروزی احتمالی آیزنکوت میتواند تغییراتی به همراه داشته باشد. در غزه رویای راست افراطی برای اخراج فلسطینیها متوقف خواهد شد و احتمال کاهش حملات و خروج نیروها وجود دارد. در جبهه لبنان کابینه جدید احتمالا به طرح صلح ترامپ توجه بیشتری نشان خواهد داد؛ اما در پرونده رویارویی با ایران ، تلآویو دیگر تصمیمگیرنده نهایی نیست و با کشاندن پای ایالات متحده به این جنگ عملا کنترل اوضاع را از دست داده است.