گروه شهرستان ها: ماجرای صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان، «مثنوی هفتاد من»ی است که هر روز قطور تر و فصل جدیدی به آن اضافه می شود به نحوی که با اعلام رسمی جان باختن ۱۸ زن موتورسوار فقط طی ۴ ماهه امسال بر اثر تصادفات رانندگی اصفهان،می توان گفت فصل تلخی مقابل دیدگان عموم گشوده شده است.
بر اساس قوانین فعلی،صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان منعی ندارد، اما برداشت های ناصحیح عموم جامعه و سخت گیری های قانونی دستگاه مسئول اجرای آن یعنی پلیس سبب شده است موتورسواری بانوان به گرهی تقریبا کور بدل شود.
این در حالی است که طی حدود ۳،۲ سال گذشته افزایش کرایه های حمل و نقل عمومی و گرانی افسار گسیخته خودرو، شمار زیادی از بانوان به ویژه جوانان را بر آن داشته است که از موتورسیکلت به عنوان وسیله ای برای ترددهای شهری استفاده کنند.
از نخستین روزی که بانوان موتورسوار در معابر حاضر شدند، ماه ها می گذرد و مسئولان ذیربط به ویژه دولتی ها طی این مدت از موافقت و پیگیری ها برای این منظور خبر داده اند اما تاکنون نه فقط بانوان تحت آموزش های لازم برای دریافت گواهینامه قرار نگرفته اند، بلکه روز به روز بر شمار بانوان موتورسوار که فاقد هرگونه مهارت و تجربه لازم هستند، افزوده می شود.
نتیجه چنین شرایطی را می توان در تعداد بالای تصادفات بانوان موتورسوار و میزان مرگ و میر در این حوزه مشاهده کرد که در تازه ترین مورد، خبر مرگ ۱۸ زن موتورسوار در اصفهان به طور رسمی اعلام شده است.
تعلل مسئولان ذیربط در ملزم نکردن بانوان موتورسوار برای فراگرفتن مهارت لازم ،پاسکاری صدور گواهینامه بین دستگاه های مختلف و همچنین عدم برخورد با موتورسواری بدون گواهینامه،فصل نخست صدور گواهینامه موتورسواری بانوان است و فصل دیگر و دهشتناک آن، ورود این بانوان فاقد مهارت رانندگی به چرخه بزرگ تردد موتورسواران متخلف به شمار می رود؛ راکبانی که استفاده از این وسیله نقلیه را با زیرپاگذاشتن قوانین راهنمایی و رانندگی مانوس می دانند و معتقدند «لطف موتورسواری اصولا به ارتکاب رفتارهای ترافیکی خلاف قانون است؛درغیر این صورت پشت فرمان خودرو می نشینند !»
«تابوت دوچرخ» یا وسیله نقلیه ایمن
موتورسیکلت به عنوان وسیله نقلیه ای به نسبت ارزان، سریع و چابک ،همواره مورد استقبال مردم به ویژه جوانان قرار داشته است و شاید استفاده از کلمه «تابوت دوچرخ» برای آن، بی انصافی به نظر برسد اما نگاهی به اعداد و آمار قربانیان حوادث رانندگی نشان می دهد بی توجهی به قانون و فرهنگ رانندگی ایمن، موتورسیکلت را در ایران در حقیقت به یک آلت قتاله تبدیل کرده است.
به اعتقاد کارشناسان، نبود مراکز آموزش مهارت های موتورسواری و همچنین بی توجهی اکثر موتورسواران اعم از زن و مرد برای دریافت گواهینامه، علت اصلی هرج و مرج در تردد این وسیله نقلیه است و نبود فرهنگ ناصحیح رانندگی با این وسیله نقلیه ،دلیل دیگر آن است.
بر اساس آمارهای پلیس راهور ، موتورسوران بیش از ۵۰ درصد قربانیان حوادث رانندگی کلانشهرها را تشکیل می دهند ؛ این در حالی است که با وجود ۱۳میلیون موتورسیکلت پلاک شده در کشور، فقط ۶میلیون نفر گواهینامه دارند. البته این آمار در برخی کلانشهرها نگران کننده تر است . به عنوان نمونه ۷۰درصد موتورسواران مشهدی ( زن و مرد) گواهینامه ندارند !
نیازمند کار فرهنگی هستیم
معاون سابق اجتماعی - فرهنگی پلیس راهور کشور در گفتگو با خبرنگار اطلاعات اظهار داشت: فرهنگ رانندگی با موتورسیکلت در سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی حوزه ترافیک تبدیل شده است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، فقط با برخوردهای مقطعی پلیس و توقیف موتورسیکلتها حل نمیشود و نیازمند ورود جدی دستگاههای فرهنگی، آموزشی، رسانهای و اجرایی است .سرهنگ عین الله جهانی با اشاره به این که یکی از مهمترین دلایل بروز تخلفات رانندگان ، احساس دیدهنشدن و نبود نظارت مؤثر و مستمر است، گفت: بسیاری از موتورسوران زمانی که احساس کنند تحت نظارت نیستند، احتمال بیشتری دارد که قوانین را نادیده بگیرند و کوتاهترین، سریعترین یا راحتترین مسیر را برای خود انتخاب کنند.
وی ادامه داد: در مقابل، تجربه نشان داده است که نظارت و دیدهشدن نقش مهمی در پیشگیری از تخلفات دارد. برای مثال، رانندگان خودرو در محدودههایی که تخلفات آنها توسط دوربینها یا مأموران ثبت میشود، معمولاً با احتیاط بیشتری رانندگی میکنند. همین اصل باید درباره موتورسیکلتها نیز اجرا شود. هنگامی که موتورسوار بداند تخلف او قابل شناسایی و پیگیری است، احتمال رعایت قوانین افزایش مییابد.
این مدرس دانشگاه اظهار داشت: استفاده از سامانههای هوشمند برای کنترل موتورسیکلتها به اندازه کافی توسعه نیافته است در حالی که دستگاههای مسئول، از جمله شهرداریها و مجموعههای مرتبط با حملونقل، باید تجهیزات هوشمند لازم را فراهم کنند و پلیس نیز بتواند از این امکانات برای نظارت و مدیریت ترافیک استفاده کند. برخورد با تخلفات بدون برخورداری از ابزارهای مناسب، نمیتواند به تنهایی مشکل را حل کند.
ضرورت ارائه آموزش به موتورسوران
وی تأکید کرد: اما مسأله فقط نظارت نیست و بخش مهمتر به فرهنگ و آموزش بازمیگردد. یکی از مشکلات اساسی این است که برای موتورسواران آموزشهای منسجم و کافی وجود ندارد. بسیاری از افراد پس از رسیدن به سن قانونی و بدون آن که آموزش مناسب و کاملی درباره نحوه تردد با موتورسیکلت، قوانین و مسئولیتهای خود دیده باشند،سوار بر موتورسیکلت وارد خیابانها و معابر میشوند.
جهانی گفت: افزایش استفاده از موتورسیکلت فقط ناشی از رفتارهای پرخطر نیست و شرایط اقتصادی و اجتماعی نیز در آن نقش دارد. حتی برخی افرادی که امکان استفاده از خودروهای گرانقیمت را دارند، برای فرار از ترافیک و انجام سریعتر امور روزمره، موتورسیکلت را انتخاب میکنند. از سوی دیگر، گروه بسیاری از موتورسواران برای تأمین معاش خود از این وسیله استفاده میکنند و در مشاغلی مانند پیک، حملونقل و خدمات فعالیت دارند.
جهانی تأکید کرد: با این حال، اشتغال و کسب درآمد نمیتواند به معنای نادیده گرفتن قوانین باشد. موتورسواران نیز مانند سایر رانندگان موظف به رعایت مقررات هستند.
معاون سابق اجتماعی - فرهنگی پلیس راهور کشور ادامه داد: توقیف موتورسیکلتهای متخلف نیز خود با چالشهایی همراه است. بر همین اساس برخورد با وسیله نقلیه پس از تخلف، به تنهایی راهحل ریشهای نیست و باید از وقوع تخلف پیشگیری کرد.
تاثیر گواهینامه در کاهش حوادث رانندگی
این استاد دانشگاه با اشاره به موضوع اخذ گواهینامه برای موتورسواری گفت: این موضوع از عوامل مهم در کاهش تصادفات است. دریافت گواهینامه به معنای کسب حداقلی از مهارت و آشنایی با قوانین و مقررات رانندگی است. فردی که برای دریافت گواهینامه آموزش میبیند، با اهمیت رعایت قوانین و اصول رانندگی آشنا میشود و همین آموزشها میتواند در رفتار او اثرگذار باشد.
جهانی ادامه داد: از سوی دیگر، هنوز درباره نحوه صحیح تردد موتورسیکلت در معابر، بهویژه بزرگراهها، سوءبرداشتهایی وجود دارد. موتورسیکلت نیز مانند سایر وسایل نقلیه باید بین خطوط حرکت کند و مجاز نیست از روی خطوط یا در فاصله بین خودروها حرکت کند. اگر یک بزرگراه سه خط عبوری داشته باشد، موتورسیکلت نیز باید مانند خودروها در یکی از خطوط حرکت کرده و نباید در فضای بین خودروها تردد کند.
وی ادامه داد: مسیر باریکی که در برخی بزرگراهها میان گاردریل و خط ممتد کنار مسیر وجود دارد، مسیر اختصاصی موتورسیکلت نیست. با وجود این، گاهی موتورسواران از این قسمت برای عبور استفاده میکنند و حتی با بوق زدن یا اعتراض از خودروها میخواهند مسیر را برای آنها باز کنند.
این رفتار علاوه بر این که خلاف مقررات است، خطر برخورد و واژگونی را افزایش میدهد.
جهانی ادامه داد: در مجموع، وضع تردد موتورسیکلت در کلانشهرها به یک معضل جدی تبدیل شده و اصلاح آن نیازمند یک اقدام چندجانبه است. این مساله با جریمه یا توقیف چند موتورسیکلت حل نمیشود و باید از مرحله آموزش و فرهنگسازی تا نظارت و اجرای قانون، زنجیرهای کامل ایجاد شود.
باید ها و نبایدهای موتورسواری بانوان
جهانی با تأکید بر این که موتورسواری بانوان هم در سالهای گذشته به یکی از مباحث مهم حوزه حملونقل تبدیل شده است، افزود: افزایش حضور زنان در محیطهای کاری، دانشگاهی، آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی باعث شده است استفاده از وسایل نقلیه شخصی برای بخشی از آنها به یک نیاز تبدیل شود. در این شرایط، موتورسیکلت میتواند برای برخی بانوانی که امکان تهیه خودرو ندارند، وسیلهای برای رفتوآمد به محل کار، دانشگاه یا مراکز آموزشی باشد.
وی ادامه داد: در صورت فراهم شدن امکان آموزش، آزمون و صدور گواهینامه برای بانوان، استفاده قانونمند از موتورسیکلت میتواند آثار مثبتی در حوزه حملونقل داشته باشد؛ از جمله کاهش بخشی از تردد خودروها، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلودگی هوا. البته مانند هر وسیله نقلیه دیگری، احتمال وقوع تصادف وجود دارد و نمیتوان انتظار داشت استفاده از موتورسیکلت بدون حادثه باشد. معیار اصلی باید آموزش، مهارت، رعایت قانون و بررسی مسئولیت هر یک از طرفین در تصادف باشد.
این مدرس دانشگاه و کارشناس تصادفات تأکید کرد: صدور گواهینامه برای بانوان باید همراه با آموزشهای لازم، آزمون مهارت و اطمینان از صلاحیت افراد انجام شود تا کسانی که توانایی و مهارت لازم را دارند بتوانند به شکل قانونی از موتورسیکلت استفاده کنند.
شما چه نظری دارید؟