مشهد / خبرنگار اطلاعات: وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با نقد خشونتهای برآمده از جریانات افراطی، فرهنگ اسلامی را مبتنی بر «تکثر و مدارا» دانست.
حسین سیمایی صراف در آیین اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با موضوع «وحدت اسلامی در اندیشه قائد شهید آیتالله سید علی حسینی خامنهای» در تالار قدس حرم مطهر رضوی افزود: جامعهای که از تفاوت میترسد، به اجبار روی میآورد؛ در حالیکه جامعه برخوردار از فرهنگ مدارا، میآموزد چگونه با تفاوتها زندگی کند و آنها را به زمینه نزاع و دشمنی تبدیل نکند.
وزیر علوم با طرح این پرسش که چگونه با وجود مذاهب، ادیان و اندیشههای متفاوت میتوان به وحدت رسید؟، گفت: مشکل اساسی زمانی شکل میگیرد که وحدت با شباهت و یکسانی اشتباه گرفته شود. تفاوتهای فرهنگی و مذهبی نباید دستمایه نزاع قرار گیرد؛در حقیقت بلوغ فکری جامعه در گرو یادگیریِ نحوه مواجهه اخلاقی با تفاوتهاست، نه حذف آنها .
وی با اشاره به ریشههای تاریخی تساهل در جوامع اسلامی اظهار داشت: فرهنگ اسلامی در ذات خود هرگز تکصدا نبوده است به نحوی که در طول تاریخ اسلام، شاهد ظهور و حضور مذاهب کلامیِ متنوع نظیر اشعری، اعتزالی، عدلی و مذاهب فقهی گوناگون از حنفی و شافعی تا جعفری بودهایم که همگی ذیل یک چتر تمدنی بزرگ، تاریخِ مدارا را شکل دادهاند.
وزیر علوم افزود: حتی در مواجهه با پیروان سایر ادیان ابراهیمی نظیر یهودیت و مسیحیت نیز سنت اسلامی همواره بر مدارا و تعامل استوار بوده است.
وی با استناد به تحقیقات «توماس بائر»، اسلامشناس آلمانی، تصریح کرد: بر اساس مستندات تاریخ تمدن اسلامی مسلمانان همواره از فرهنگ چندصدایی بهرهمند بودهاند ،در واقع ورود خشنِ مدرنیته به جهان اسلام و سوءاستفادههای صورتگرفته از ابزارهای نوین نظیر الگوریتمهای شبکههای اجتماعی است که امروزه تعصب و خشونتورزی را بازتولید میکند.
سیمایی صراف یادآور شد: جامعهای که از تفاوت میترسد، ناگزیر دست به اجبار میزند اما باید باور داشته باشیم که فرهنگ بالغ به معنای نبودِ اختلاف نیست؛ بلکه هنرِ زندگیِ مسالمتآمیز در عینِ وجودِ اختلافات است.
وی تاکید کرد: وحدت اسلامی در عصر حاضر بیش از هر چیز نیازمند آموزشِ اخلاقِ مواجهه با تفاوتهاست. باید بپذیریم که تفاوت، حقیقتی غیرقابلانکار است و هنر اصلی، تبدیل نکردنِ این تفاوتها به ابزار نزاع و درگیری است.
ایستادگی در برابر «جاهلان مقدسنما»
همچنین در این مراسم تولیت آستان قدس رضوی با بیان این که اگرچه دشمنان در جنگ تحمیلی اخیر خسارات سنگینی به منطقه وارد کردند اما به برکت انسجام نیروهای مقاومت در رسیدن به اهداف استراتژیک خود ناکام ماندند، از وضعیت فعلی همگرایی در جهان اسلام انتقاد کرد و گفت: آنگونه که قرآن کریم و پیامبر اکرم (ص) توصیه کردهاند، متأسفانه شاهد وحدت اسلامیِ مطلوب در میان حاکمان کشورهای اسلامی و حتی بخشی از علما و اندیشمندان نیستیم. این موضوع فقط یک بحث نظری نیست؛ بسیاری از همراهی نکردنها ناشی از این است که برخی هنوز به مرحله شناخت عمیقِ ضرورت وحدت نرسیدهاند.
آیت الله احمد مروی، افزود: کسی که رسالت تبیین دین را بر عهده دارد، باید با نگاه توحیدی و بدون خوف از غیرخدا در برابر حاکمان جور و همچنین جهلِ نادانانی که خود را مجتهد میپندارند، بایستد.
مروی با تجلیل از ویژگیهای شخصیتی «قائد شهید»، شجاعت ایشان را فراتر از تقابل با استکبار دانست و افزود: از برجستگیهای مهم آن شهید والامقام، ایستادگی نه تنها در برابر حکومتهای طاغوتی و آمریکا بلکه در برابر عوامی بود که خود را مجتهد در دین میدانستند و تلاش میکردند فهم ناقص و ناچیز خود را بر عالمان دینی تحمیل کنند.
وحدت باید از نظریه به میدان عمل برسد
در ادامه مراسم، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به حضور میهمانانی از نزدیک به ۴۰کشور در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از حضور علمای داخل و خارج کشور و میزبانی آستان قدس رضوی قدردانی کرد.
وی گفت: برای تبدیل هر اندیشهای از سطح نظریه به عمل، باید مسیری مشخص طی شود و الگویی که رهبر شهید انقلاب اسلامی در حوزه وحدت اسلامی دنبال کردند، نمونهای موفق از این فرایند است.
شهریاری افزود: این الگو از ۵ گام «مفهومسازی و تولید پیام»، «سازماندهی و تیمسازی»، «گفتمانسازی»، «شبکهسازی» و «تحرک اجتماعی در میدان عمل» تشکیل شده است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: فقط سخن گفتن و توضیح دادن درباره وحدت کافی نیست و آثار این اندیشه باید در رفتار و مناسبات واقعی مسلمانان دیده شود.همچنین در بخش سلبی وحدت، مسلمانان باید از توهین به مقدسات یکدیگر، نزاع، ترور و تکفیر پرهیز کنند.
در این مراسم پیام آیتالله سید مجتبی خامنهای رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته وحدت نیز قرائت شد که متن کامل پیام در صفحه ۲ این شماره روزنامه اطلاعات به چاپ رسیده است.
شما چه نظری دارید؟