محمد داوود بیگی
سال تحصیلی جدید در حالی بطور رسمی از امروز آغاز می شود که آموزش و پرورش قصد دارد از همان دوره ابتدایی،
مهارت های زندگی اجتماعی را با یک برنامه منظم به دانش آموزان آموزش دهد.
رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، دیروز در نشستی در شورای اطلاع رسانی دولت با اشاره به رویکرد دولت و تأکید پزشکیان بر تربیت درست کودکان گفت: به دلیل همین تاکیدات و طراحی انجام شده، قرار شد در هر پایه دوره ابتدایی روی یک مهارت مورد نیاز کار کنیم و متناسب با سن بچهها و پیشینه فرهنگی و تمدنی که داریم، این مهارتها را آموزش دهیم.
به گفته وی، برای پایه اول دبستان روی «ادب» تأکید کردیم تا نسل جدید حریم خصوصی دیگران را رعایت کند یا وقتی کسی حریم خصوصی دارد از او اجازه بگیرد و موارد بسیار دیگری را رعایت کند.
حکیمزاده افزود: خوشبختانه ۶ جلد از این مجموعه آماده شده است؛ پایه اول «ادب» پایه دوم «نظم» و پایه سوم «مسئولیتپذیری در مصرف درست انرژی» است و با توجه به مشکلاتی که داریم، بسیار مهم است بچهها یاد بگیرند هر کسی چه سهمی دارد و این مسئولیت را بپذیرد.
وی ادامه داد: در پایه چهارم«همدلی»، پایه پنجم «جرات ورزی» از جمله نه گفتن و در پایه ششم نیزروی «تاب آوری» کار می کنیم؛ یعنی کمکم که کودک به سن نوجوانی میرسد، یاد بگیرد چگونه جرأتورزانه و به صورت منطقی «نه» بگوید، در جایی که باید نه بگوید و برای جلوگیری از آسیبهای اجتماعی این مهارت را داشته باشد.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه این کار به صورت تدریجی انجام شده است، خاطرنشان کرد: در این زمینه نگفتیم معلم برود و این موارد را توضیح بدهد؛ بلکه گفتیم فعالیتی را طراحی کنید که وقتی درس کتاب درسی را ارائه میکنید، بچهها تمرین کنند و این مهارت را در عمل بیاموزند.
وی ادامه داد: در بعضی از فعالیتهای انجام شده در مدارس، جالب بود که معلمان به صورت عملی به بچهها گفته بودند برای اینکه ریاضی هم یاد بگیرند، قبضهایی را که از طریق پیامک و موارد دیگر برای خانواده میآید، مدیریت کنند و آن را بیاورند و اقتصاد خانواده را مدیریت کنند.
وی اظهار کرد: اگر دانشآموز این قبض را مدیریت کند، جمع و تفریق را یاد میگیرد، متوجه میشود چقدر مصرف شده، در چه تعدادی ضرب شده و چه اتفاقی افتاده است. به این ترتیب، بچهها با این مفاهیم آشنا میشوند و ریاضی با بحث مسئولیتپذیری تلفیق میشود؛ یعنی مسئولیت مدیریت این موضوع با دانشآموز است و اگر این کار را انجام دهد، خانواده را نیز یاد میدهد که آن را مدیریت کنند. بعد اگر مصرف کاهش پیدا کند، دانشآموز امتیاز میگیرد که این فعالیت بسیار جالبی است. این فعالیتها را با سازمانهای مختلفی که متولی این کار بودند، در میان گذاشتیم و جلسات متعددی داشتیم.
حکیمزاده گفت: همچنین یک برنامه متمرکز خانواده با عنوان «سواد تربیتی والدین» داشتیم تا همزمان خانوادهها نیز بتوانند این موارد را رعایت کنند. به صورت آزمایشی نیز در استان بوشهر، طرح «مادران تابآور» را اجرا کردیم.
مشارکت خانوادهها در مدارس؛ داوطلبانه نه اجباری
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تشریح آخرین وضعیت ثبتنام دانشآموزان، شناسایی و جذب بازماندگان از تحصیل و برنامههای این معاونت برای جلوگیری از ترک تحصیل، گفت: ثبتنام حدود ۹۹ درصد دانشآموزان دوره ابتدایی بهصورت غیرحضوری و از طریق مدیران مدارس انجام شده و بیش از ۹۸ درصد کلاس اولیها نیز ثبتنام قطعی شدهاند.
وی با اشاره به روند ثبتنام دانشآموزان دوره ابتدایی اظهار داشت: همه دانشآموزانی که سال گذشته در مدرسه بودند، توسط مدیران مدارس بدون مراجعه حضوری ثبتنام شدند. در دوره ابتدایی حدود ۹۹ درصد ثبتنامها به همین شکل انجام شده است.
بازماندگان از تحصیل
حکیمزاده با اشاره به آمار بازماندگان از تحصیل در سال گذشته گفت: سال گذشته ۱۴۰ هزار و ۵۶۲ کودک بازمانده از تحصیل داشتیم که بیشترین آمار مربوط به استانهای سیستان و بلوچستان، شهر تهران، خراسان رضوی و خوزستان بود. بیشترین تعداد بازماندگان نیز مربوط به پایه اول ابتدایی با ۵۴ هزار و ۴۴۵ نفر بود.
حکیمزاده افزود: عوامل بازماندگی از تحصیل در اختیار آموزش و پرورش نیست، اما بیش از ۳۰۰ مدرسه داریم که بیش از یک کلاس با یک دانشآموز دارند؛ یعنی حتی برای یک دانشآموز نیز یک معلم اختصاص دادهایم.
وی با اشاره به دلایل مختلف شناسایی نشدن برخی کودکان گفت: در سامانه دلایل مختلفی پیشبینی شده است. برخی خانوادهها جابهجا میشوند و متأسفانه جابهجایی جمعیت در کشور ما ساماندهی نمیشود. در بسیاری از کشورها اگر فردی بخواهد از یک شهر به شهر دیگر برود، باید ظرف دو هفته به شهرداری مراجعه و جابهجایی خود را ثبت کند تا بتواند از خدمات شهری استفاده کند، خانه اجاره کند یا خودرو بخرد؛ اما در کشور ما اینگونه نیست و افراد میتوانند از نقطهای از کشور به نقطه دیگر بروند، بدون اینکه این جابهجایی در آمار جمعیتی ثبت شود.
همچنین با پلیس مهاجرت مکاتبه کردیم و مشخص شد ۴۱ هزار و ۷۱۲ نفر از این افراد خارج از کشور و همراه خانوادههای خود از کشور خارج شدهاند و بنابراین نمیتوانند جزو جمعیت داخل کشور محسوب شوند.
حکیمزاده گفت: از باقیمانده این آمار، ۴۸ هزار نفر را شناسایی و به مدرسه بازگرداندیم که این میزان بیسابقه است. یکی از دلایلی که توانستیم این میزان رشد را داشته باشیم، هماهنگی و همکاری خوبی بود که با سایر دستگاهها داشتیم.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش افزود: آموزش و پرورش قدرت و اختیار لازم برای برخورد با خانوادههایی که از ثبتنام فرزند خود خودداری میکنند ندارد و گاهی همکاران ما وقتی درباره علت حضور نداشتن کودک سؤال میکنند، خانوادهها پاسخ میدهند که شما چهکاره هستید؛ اما خوشبختانه با همکاری دستگاههای مختلف، بخشی از کودکانی که شناسایی شده بودند و به مدرسه نمیآمدند، بازگشتند.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به ترکیب جنسیتی بازماندگان از تحصیل گفت: ۵۵.۴۵ درصد بازماندگان از تحصیل پسر و ۴۴.۵۵ درصد دختر هستند و تعداد پسران بازمانده از تحصیل از دختران بیشتر است. تحصیل در مدارس دینی هم یکی از مواردی است که در بسیاری از استانهای مرزی رایج است. بهطور خاص در استان سیستان و بلوچستان که نرخ بالایی در ترک تحصیل دارد برخی کودکان در مدارس دینی تحصیل کردهاند و در مدرسه ثبتنام نشدهاند.
همه ثبتنام شوند؛ حتی کودکان اتباع
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر سیاست وزارت آموزش و پرورش در زمینه حق آموزش گفت: سیاست قطعی وزارت آموزش و پرورش، با دستور رئیسجمهوری، این است که هر کودکی که در این سرزمین حضور دارد، حق آموزش دارد؛ همانند حق نفس کشیدن. حتی سال گذشته رئیسجمهوری تأکید کردند که ثبتنام کودکان اتباع نیز مانند کودکان ایرانی انجام شود و این سیاست وزارت آموزش و پرورش است.
حکیمزاده با اشاره به گستردگی آموزش و پرورش اظهار داشت: سازمان بزرگی مانند آموزش و پرورش با بیش از ۱۶ میلیون دانشآموز، هزاران کلاس درس و نزدیک به ۱۰۸ هزار مدرسه در سراسر کشور، مانند هر حرفه و صنف دیگری ممکن است با مواردی مواجه شود.
سیاست آموزش و پرورش پول گرفتن نیست
تأکید وزارت آموزش و پرورش این است که اگر خانوادهها علاقهمند به مشارکت هستند، حتماً بعد از شروع سال تحصیلی باشد و دریافت کارنامه، ثبتنام یا دریافت کتاب هیچکدام از این موارد منوط به مشارکت مالی آنها نشود.
حکیمزاده افزود: مرکز ارزیابی عملکرد و رسیدگی به شکایات، بهصورت هفتگی در اتاق وضعیت، مواردی را که رصد شده است بررسی و به وزیر آموزش و پرورش گزارش میدهد. ما به این سمت میرویم که فرهنگسازی شود و با توجه به رویکرد وزارت آموزش و پرورش، همه مدارس بتوانند از افراد معتمد و تأثیرگذار و خانوادهها بهعنوان پشتیبان برای مشارکت در برنامهریزی و تصمیمهای مدرسه استفاده کنند، نه اینکه خانوادهها صرفاً برای پرداخت پول وارد مدرسه شوند.
وی در پاسخ به موضوع دریافت وجه از خانوادهها گفت: اینکه آموزش و پرورش اعلام میکند مدارس نباید وجهی دریافت کنند، دروغ نیست؛ این موضوع در دستورالعمل ما آمده است. میتوان گفت مدارس، علیرغم اینکه آموزش و پرورش اعلام کرده است نباید چنین کاری انجام دهند، در مواردی این موضوع را رعایت نمیکنند؛ وگرنه سیاست آموزش و پرورش این نیست که چیزی را اعلام نکند.
وی تصریح کرد: مواردی از این دست، چه به منطقه و چه به ستاد ثبتنام گزارش شود، پیگیری خواهد شد. در پرتال وزارت آموزش و پرورش نیز بخشی تحت عنوان ارزیابی عملکرد و رسیدگی به شکایات وجود دارد و هر موردی که در آن ثبت شود، حتماً پیگیری خواهد شد.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش گفت: قطعاً نمیتوانیم ادعا کنیم که رویهای که در گذشته وجود داشته است، ظرف یک سال بهطور کامل رفع میشود، اما تأکید وزارت آموزش و پرورش این است که هر مشارکتی از طرف خانوادهها باید واقعاً داوطلبانه باشد.
کاهش بودجه کارکنان
وی از کاهش نسبت بودجه پرسنلی به بودجه کل آموزش و پرورش خبر داد و گفت: قبلاً این نسبت ۹۸ درصد بود و اکنون به ۹۲ درصد رسیده است. وقتی ۹۸ درصد بودجه صرف امور پرسنلی میشود، یعنی اگر هزار واحد اعتبار در اختیار شما قرار گیرد، ۹۸ درصد آن صرف حقوق و مزایا میشود و برای سرانه مدارس، کیفیتبخشی و کارهای دیگر اعتبار چندانی باقی نمیماند؛ اما زمانی که این نسبت کاهش پیدا میکند و به ۹۲ درصد میرسد، ۶ درصد به منابع قابل استفاده برای سایر امور اضافه شده است.
حکیمزاده با اشاره به حمایت از مدارس عشایری گفت: یکی از نمونههای بارز این موضوع، اردوی دانشآموزان عشایری سراسر کشور بود که دو هفته قبل در استان اصفهان برگزار شد. این اردو نماد عدالت آموزشی است و وزارت آموزش و پرورش مبلغی را برای برگزاری آن اختصاص داد و دانشآموزان از تمامی استانها در این اردو حضور پیدا کردند؛ دانشآموزانی که گاهی حتی از منطقه خود خارج نشده بودند.همچنین همین هفته اقلامی را که برای مدارس عشایری توزیع کردیم، نزدیک به ۱۰۰ میلیارد تومان امکانات بود. بنابراین منصفانه نیست که این اقدامات و زحماتی را که در شرایط سخت توسط سازمان برنامه و بودجه و همه کسانی که همکاری میکنند، نادیده بگیریم.
به گفته وی،بر اساس اساسنامه، سرانه مدارس عشایری باید سهبرابر پرداخت شود، اما تا امسال این اتفاق نیفتاده بود ولی امسال برای نخستینبار سرانه سهبرابری مدارس عشایری واریز و به حساب آنها پرداخت شد.
پیام ایستادگی در دانشگاهها
مشاور وزیر علوم هم در این نشست گفت: برای آغاز سال تحصیلی یک ستاد بازگشایی در نظر گرفته شده و هدف ما این است که دانشگاه ها در سال تحصیلی جدید پیام ایستادگی حماسی و مقاومت مثال زدنی مردم ایران را به تصویر بکشند. دوم اینکه دانشگاه ها کماکان محل گفتگو و تعامل و همچنین مطابق شرایط جنگی و
تاب آور باشند.
دکتر فائز دینپرست، از تاب آوری بالای نظام آموزش عالی کشور خبر داد و گفت: با وجود شرایط جنگی کشور طی بیش از یک سال گذشته تغییر شاخص علم در کشورمان یکی دو رتبه کاهش یافت در حالی روسیه با افت قابل توجهی در این شاخص مواجه شده است. وی همچنین درباره مسائل سیاسی دی پارسال در کشور گفت: برای ۲۰۰ دانشجو پرونده تشکیل شده است که در دست رسیدگی است. وی از پائین بودن بودجه نظام آموزش عالی ایران در قیاس با سایر کشورها انتقاد کرد و گفت: در حالی کل بودجه این بخش در کشورمان کمتر از یک میلیارد دلار است بودجه بعضی دانشگاه ها به تنهایی یک میلیارد دلار است.
شما چه نظری دارید؟