علیرضا امیری

سید حسن نصرالله، دبیرکل فقید حزب‌الله لبنان ششم مهر ۱۴۰۳ در جریان حملات تجاوزکارانه اسرائیل به ضاحیه جنوبی بیروت، به شهادت رسید. اسرائیل تصور می کرد با به شهادت رساندن دبیرکل حزب الله، مقاومت لبنان تضعیف می‌شود، اما آنچه از روزهای پس از شهادت سیدحسن نصرالله تا امروز از مجاهدت و ایستادگی مقاومت دیده شده، گواه روشنی بر این است که مسیر جهادی دبیرکل شهید مقاومت لبنان با عزمی راسخ تر از پیش ادامه دارد.به مناسبت دومین سالگرد شهادت سیدحسن نصرالله، روزنامه اطلاعات گفت و گویی را با دکتر جعفر قنادباشی، سفیر سابق کشورمان در لیبی و کارشناس مسائل منطقه انجام داده است که در ادامه  می‌خوانید.

 ارزیابی شما از نقش سیدحسن نصرالله در تقویت حزب الله و عملکرد وی بر تحولات داخلی لبنان چیست؟
-سید حسن نصرالله پس از شهادت سید عباس موسوی، دبیرکل و بنیانگذار حزب الله لبنان زمام امور این جنبش را به دست گرفت و این در حالی بود که حزب‌الله در آن زمان نقش آفرینی زیادی را انجام نداده بود و عمده فعالیت‌های آن به انجام تحرکاتی برای مقابله با تهدیدات رژیم صهیونیستی و همچنین در تحولات داخلی لبنان محدود بود و در حوزه داخلی، این اقدامات شامل کمک به شیعیان و پرداختن به امور رفاهی و اجتماعی آنان بود.
در دوره سید حسن نصرالله اقدامات و فعالیت‌های حزب الله وسعت بسیار بزرگتری را در برگرفت. در عرصه داخلی، حزب الله ابتدا در فعالیت‌های انتخاباتی و سیاسی لبنان شرکت نداشت و از این فعالیت‌ها دوری می‌کرد  و حتی در بیروت نشانه‌ای از فعالیت سیاسی و حزبی سید حسن نصرالله به چشم نمی‌خورد. ایشان همواره از فعالیت‌های سیاسی دوری می‌کرد و این در شرایطی بود که رژیم صهیونیستی از سال ۱۳۶۱در جنوب لبنان حضور گسترده‌ای داشت و اسرائیل جنوب لبنان را تبدیل به دولتی مارونی کرده بود که کاملادست نشانده تل آویو بود.همچنین در نخستین سال های مسئولیت نصرالله، سایه اسرائیل و آمریکا بر لبنان و کشورهای مرتجع عرب منطقه بسیار سنگینی می کرد و این کشورها به دست نشانده‌های این دولت‌ها تبدیل شده بودند اما مدتی پس از انتصاب به رهبری جنبش حزب الله، سید حسن نصرالله تلاش‌های سیاسی و امنیتی و نظامی فراوانی در این حزب صورت داد و توانست جایگاه حزب‌الله را در لبنان و منطقه به سرعت ارتقا دهد و کاملاً بر تحولات این کشور و منطقه تاثیرگذار باشد، تا جایی که یکی‌ از محبوب‌ترین گروه‌های نظامی منطقه به شمار می رفت که در تقابل با اسرائیل قد علم کرده بود.
در آن شرایط ،آیا توطئه‌های داخلی علیه سیدحسن نصرالله شکل گرفت؟
-این موفقیت‌های سیدحسن نصرالله در حالی بود که در داخل لبنان گروه‌های مزدور و وامدار عربستان، اسرائیل و آمریکا بیشترین توطئه‌ها را علیه شخص سیدحسن نصرالله و حزب الله لبنان اعمال می‌کردند و این گروه‌ها تلاش‌های فراوانی برای تخریب وجهه حزب الله و شخص سیدحسن نصرالله در لبنان به کار بردند.
 روش برخورد سیدحسن نصرالله و اقدامات بسیار موثر او در ارتباط با گروه‌ها و احزاب سیاسی لبنان به بهبود وجه و جایگاه این حزب در لبنان کمک بسیار شایانی کرد و همه طوایف و گروه‌های لبنانی روابط بسیار خوبی با حزب‌الله لبنان در پیش گرفته بودند. در تمام سطوح مردمی در لبنان علاقه فراوانی به حزب‌الله و شخص سیدحسن نصرالله وجود داشت، تا جایی که تمام جایگاه حزب‌الله لبنان در رفتار و شخصیت سیدحسن نصرالله تبلور پیدا کرده بود.
از آن پس حزب الله به تدریج همزمان با حفظ توان نظامی خود و تقویت آن، به یک حزب سیاسی نیز تبدیل شد، تا جایی که در کابینه لبنان برخی وزرا و در پارلمان نیز برخی نمایندگان وابسته به جنبش حزب‌الله لبنان حضور دارند. حتی در برخی مواقع، این جنبش ترتیبات انتخاباتی لبنان را در چندین دوره تحت نفوذ سیاسی و با شرایط مورد نظر خود تعیین می کرد.
 سیدحسن نصرالله در داخل لبنان به چه شکل نقش آفرینی می کرد؟
-اقدامات حزب الله، کشور لبنان را در منطقه به دولتی تاثیرگذار تبدیل کرده بود و تمام این فعالیت‌ها در شرایطی صورت می‌گرفت که پیچیده‌ترین و سخت‌ترین توطئه‌ها در لبنان و منطقه علیه شخص سیدحسن نصرالله صورت می‌گرفت تا وی را از جایگاه یک شخصیت سیاسی و نظامی قدرتمند برکنار و حذف کنند. این تلاش‌ها عمدتا توسط سفارت آمریکا در لبنان و همچنین توطئه‌های رژیم صهیونیستی و مزدوران آنها به کار گرفته می‌شد و انواع توطئه‌ها و تهمت‌ها علیه او صورت گرفت.آنها حتی سیدحسن نصرالله را متهم به ترور «رفیق حریری» نخست وزیر اسبق لبنان کردند. آنها خودروی رفیق حریری را منفجر کردند اما تلاش کردند دست کم از نظر حقوقی دبیرکل حزب الله را متهم و از صحنه سیاسی و امنیتی لبنان حذف کنند، اما تمام این تلاش‌ها با شکست مواجه شد؛لذا می‌توان گفت تلاش‌های سیدحسن نصرالله برای ارتقای جایگاه حزب‌الله لبنان در داخل این کشور و حتی منطقه، بسیار بی‌بدیل و بزرگ بود و چنین روندی دست کم در قرن اخیر بی بی‌سابقه است.
این نقش آفرینی، هم از نظر مذهبی و هم از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و امنیتی و آموزشی صورت می‌گرفت. پس می‌توان نتیجه گرفت که فعالیت‌های سیدحسن نصرالله فقط جنبه دفاعی و نظامی نداشت بلکه در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و رفاهی در داخل لبنان توسعه پیدا ‌کرد زیرا شخصیتی همه جانبه بود.
 نقش و تاثیر عملکرد شهید سید حسن نصرالله بر تحولات منطقه از جمله تقویت محور مقاومت را چگونه ارزیابی می کنید؟
-نقش حزب الله  بسیار فراتر از لبنان بود و در منطقه خاورمیانه این جنبش به رهبری سیدحسن نصرالله بسیار تاثیرگذار بود. این حزب همچنین در دنیای اسلام جایگاه ویژه‌ای را به دست آورده است و حتی برخی معتقدند تحولاتی که طی  بهار عربی و وقوع انقلاب ها در کشورهای شمال آفریقا ازجمله تونس، لیبی و مصر و سرنگونی دیکتاتورهای این کشورها رخ داد، متاثر از عملکرد این حزب در منطقه بود.لذا باید گفت فعالیت‌های سید حسن نصرالله نقش مهمی در بالابردن روحیه ملت های عربی در بحبوحه بهار عربی و سرنگونی دیکتاتورهای این کشورها داشت و به ملت‌های منطقه امید بالایی می‌بخشید زیرا آنها و دولت‌های منطقه تصور می‌کردند در مقابله با توطئه‌های آمریکا و اسرائیل ضعیف و ناتوان هستند.
 فعالیت‌های سید حسن نصرالله و مقاومت جنبش حزب‌الله لبنان به آنها در این راه روحیه دوچندان می‌داد و پس از سال ۱۹۶۷که کشورهای سوریه و مصر از اسرائیل شکست خوردند و به سرخوردگی و سرافکندگی بزرگی دچار شدند، اقدام نصرالله در بیرون راندن و شکست دادن ارتش اسرائیل و واردار کردن این رژیم به عقب نشینی از جنوب لبنان، امید را در دل ملت های مسلمان منطقه زنده کرد.
تا پیش از آن، ملت‌های عرب تصور می‌کردند کاری از دستشان علیه اسرائیل و تجاوزگری‌های آن بر نمی‌آید اما با روی کار آمدن سیدحسن نصرالله و بیرون راندن نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان این باور در ملت‌های منطقه شکل گرفت که می‌توان به راحتی رژیم صهیونیستی را وادار به عقب نشینی و شکست کرد.
 از نقش سیدحسن نصرالله در بازپس گیری اراضی اشغال شده جنوب لبنان بگویید.
-حزب الله لبنان از ابتدای شکل‌گیری رژیم صهیونیستی، تنها گروه نظامی بوده که توانسته است از طریق نظامی، زمین‌های اشغال شده را از اسرائیل پس بگیرد که این اقدام تحول بسیار بزرگی بود و شگفتی بزرگی ایجاد کرد زیرا می‌دیدند که یک گروه از یک کشور کوچک عربی توانسته است نیروهای اسرائیلی را که در آن زمان در منطقه قدرتمند به شمار می‌آمدند و توانسته بودند ارتش‌های چند کشور عربی را در چند جنگ شکست دهند، در سال ۲۰۰۰از لبنان بیرون و  وادار به عقب‌نشینی کنند.سیدحسن نصرالله با این موفقیت و بیرون راندن اسرائیل از جنوب لبنان، افسانه شکست ناپذیری این رژیم را از بین برد. 
یکی دیگر از موفقیت‌های سیدحسن نصرالله و حزب الله لبنان، جنگ ۳۳روزه میان این جنبش و رژیم صهیونیستی بود که شکست سنگینی به اسرائیل تحمیل کرد. این در حالی بود که حتی فرماندهان و مقامات اسرائیلی نیز به این شکست اعتراف کردند و پیروزی حزب الله باعث شد «ایهود اولمرت» نخست وزیر وقت برکنار شود و وزیر جنگ اسرائیل نیز به زندان برود. می‌توان گفت جنگ ۳۳روزه شروع شکست‌های اسرائیل و موفقیت‌های سیدحسن نصرالله و حزب الله لبنان بود. 
در چنین شرایطی بود که اسرائیل و آمریکا از آن زمان درصدد خلع سلاح حزب‌الله لبنان برآمده اند و تا زمان شهادت سیدحسن نصرالله این تلاش‌ها ادامه داشت ولی نتوانستند و در این راستا ناکام ماندند.بخش دیگری از موفقیت های سیدحسن نصرالله که خود نیز به آن افتخار می‌کرد این بود که توانسته بود داعش را در سوریه و لبنان از بین ببرد. جنبش حزب الله در راه مبارزه با داعش در سوریه شهدای فراوانی تقدیم کرد. سید حسن نصرالله و جنبش حزب‌الله در بحبوحه جنگ داخلی سوریه از یک سو با نیروهای مخالف دولت اسد که از طرف کشورهای منطقه حمایت می‌شدند مبارزه می‌کردند و از سوی دیگر با داعش و تروریست‌ها و از طرف دیگر با رژیم صهیونیستی به مقابله برخاستند.
اگر کمک حزب الله نبود، ممکن بود داعش در لبنان و سوریه شکست نخورد. باید به این نکته توجه کرد که سیدحسن نصرالله شهامت، جرات و جسارت فراوانی را در ملت‌های مسلمان منطقه برای مقابله با اسرائیل و آمریکا ایجاد کرد. این در حالی‌است که بیشتر گروه‌های محور مقاومت در منطقه توسط جنبش حزب‌الله و رهبری سیدحسن نصرالله و با آموزش‌های نظامی نیروهای این جنبش تقویت و قدرتمند شده اند.