این اتفاق در حالی رخ می دهد که در شهریور امسال مصرف بنزین کشور رکوردهای جدیدی را ثبت کرد به گونهای که در هشتروز نخست شهریور مصرف آن به میانگین ۱۴۸.۱ میلیون لیتر در روز ومجموع مصرف در این بازه به یک میلیارد و ۱۸۵ میلیون و ۲۰۰ هزار لیتر رسید.
باید توجه داشت مصرف روزانه بنزین در ماههای تیر ومرداد ۱۳۸ میلیون لیتر بوده که فقط در عرض ۲ ماه حدود ۱۰ میلیون لیتر یا نزدیک به ۷ درصد رشدکرد.
این درحالی است که حداکثر تولید بنزین در کشور روزانه ۱۲۲ میلیون لیتر است که بدین ترتیب کسری تراز این فرآورده به حدود ۲۴ میلیون لیتر در روز رسیده بود.
ایجاد محاصره اقتصادی آمریکا، افزایش تحریم ها و تنگنای ارزی برای واردات بنزین درکنار آسیبدیدن برخی پالایشگاهها و تجهیزات انتقال باعث افزایش کسری بنزین و مشاهده آن در برخی پمپ بنزینها شده بود.
بااینحال معاون وزیر نفت تصریح کرد که بااقدامات انجام شده ،جلوی رشد مصرف این فرآورده گرفته شده است.
محمدصادق عظیمیفر در گفتگو با خبرنگار اقتصادی اطلاعات در این باره تصریح کرد: برای کاهش کسری تراز بنزین کشور رشد تولید و سیاستهای کاهش مصرف بهطور همزمان اجرایی شد. در حوزه تولید،با افزایش خوراک، اجرای طرحهای کلیدی و تعمیرات اساسی، میانگین تولید بنزین حدود ۱۷ درصد افزایش یافت، همچنین چهار طرح کیفیسازی به بهرهبرداری رسید و حدود ۳درصد به تولید فرآوردهها افزوده شد.
وی تصریح کرد:در حوزه مصرف هم رشد سالانه مصرف بنزین که حدود ۶ درصد بود، با مجموعه اقدامهای مدیریتی به حدود صفر رسید و در شهریور منفی شد.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران گفت:هدف اصلی، مهار مصرف، افزایش تولید، تقویت ذخیرهسازیها و کاهش هرچه بیشتر وابستگی به واردات بنزین است؛ بخصوص در شرایطی که در آن قرارداریم ضرورت این اقدامات بیشاز قبل احساس میشود. بههمیندلیل، لذا سیاستهای مدیریت مصرف بنزین با قوت بیشتری پیگیری میشود تا مصرف بنزین کشور به شیبی ملایم و آهسته اما پیوسته کاهش یابد.
وی ادامه داد:طرحهای دولت برای مدیریت مصرف بنزین چون اعمال نرخ سوم به ۱۰ هزار تومان وآغاز طرح شناسهدارکردن کارتهای آزاد جایگاهها جواب داده است.در قالب طرح شناسنامهدار کردن که اکنون در بخشی از جایگاههای تهران در حال اجراست، کارتها حذف نمیشوند، بلکه استفاده از آنها ساماندهی و از سوءاستفاده جلوگیری میشود.
عظیمی فربیان کرد: اکنون حدود ۴۰ درصد مصرف بنزین کشور با کارت اضطراری جایگاهها انجام میشود که این موضوع دو ایراد اساسی دارد. نخست اینکه کارت اضطراری در اختیار جایگاهدار یا متصدی جایگاه است و مردم هنگام مراجعه به جایگاه، بیشتر باید این کارت را از جایگاهدار دریافت کنند که نوعی تصدیگری ایجاد کرده است.
وی دومین ایراد را نبود شفافیت در سوختگیری دانست و گفت: مشخص نیست چه فردی و چه مقدار سوختگیری کرده است و همین موضوع میتواند منشأ انحراف باشد.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش وپخش فرآورده های نفتی با اشاره به تجربه استفاده از دوربینهای پلاکخوان در جایگاههای سوخت تصریح کرد: در یک نمونه، مشخص شد یک خودرو طی بازهای دو تا سه هفتهای، نزدیک به ۷۰ بار از کارت آزاد جایگاه سوختگیری کرده است. ازاینرو، با استفاده از ابزارهای هوشمند و روشهای دادهمحور برای نظارت بر عرضه سوخت میتوان انحرافها را شناسایی و از آنها پیشگیری کرد.
وی افزود: درعینحال مبارزه ما با قاچاق بنزین هم بهطور کمی وکیفی افزایش یافته که این امر هم درکاهش مصرف بنزین کشور موثر بوده است. براین اساس،در زمینه مبارزه با قاچاق، حدود ۶۶ هزار پرونده فعال ساماندهی ، حدود ۷۷ هزار بارنامه بررسی و اصلاح و حدود ۲ هزار کارت سوخت مهاجر شناسایی و ساماندهی شد . در عین حال ساماندهی حدود ۶۰۰ هزار کارت سوخت در بخشهای مختلف هم در حال انجام است.
عظیمیفر خاطرنشان کرد: سیانجی هم یکی از ظرفیتهای مهم مدیریت مصرف است و پس از اجرای طرح قیمت سوم، مصرف این حامل انرژی حدود ۱۲ درصد افزایش یافت که طبیعتا به کاهش مصرف بنزین منجر شده است. این موضوع نشان میدهد با اعمال اصلاحات تدریجی و گامبهگام میتوان هم مصرف را بهصورت تدریجی اصلاح کرد و هم رفتار مصرفکنندگان را بهسمت استفاده از سوختهای جایگزین سوق داد.
کاهش مصرف گازوئیل
معاون وزیر نفت همچنین از کاهش مصرف گازوئیل کشور خبرداد وگفت: مدیریت ونظارت بیشتر برمصرف و مقابله با قاچاق گازوئیل باعث شدامسال مصرف نفتگاز هم حدود ۲ تا ۳ درصد کاهش یابد.
وی ادامه داد:در حوزه گازوئیل هم طرحی برای کاهش یارانه و مدیریت مصرف و صادرات تدوین شده است که میتواند منابع قابل توجهی برای کشور ایجاد کند.جزئیات این طرح درآینده اطلاع رسانی خواهدشد.
عظیمیفر موضوع مدیریت مصرف سوخت، بهویژه بنزین و گازوئیل، را از مسائل مهم کشور دانست و گفت: اقدامها در زمینه کارت هوشمند سوخت مهم است، اما باید به تهدیدها و حملههای سایبری توجه ویژه داشت و امنیت و پایداری سامانههای مرتبط با سوخت را تضمین کرد.
وی افزود: شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در شرایط جنگی، تحریم و محدودیت منابع مالی، با تغییر رویکرد مدیریتی، چهار محور اصلی شامل توازن عرضه و تقاضا، توسعه زنجیره ارزش، توسعه سرمایه انسانی و حکمرانی دادهمحور را دنبال کرده است.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی تصریح کرد: در این چارچوب، ۶ راهبرد شامل افزایش و کیفیسازی تولید، مدیریت مصرف، توسعه زیرساختها، بهبود حجم ذخیرهسازیها و تأمین سوخت، توسعه سرمایه انسانی و پژوهش و تحول دیجیتال تعریف شده است.