محمدرضا شجریان را نمی‌توان تنها با صدای ماندگار و توانایی‌های کم‌نظیرش در آواز ایرانی شناخت. آنچه نام او را در حافظه جمعی ایرانیان زنده نگه داشته، مجموعه‌ای از ویژگی‌های هنری، اجتماعی و شخصیتی است که او را از یک خواننده برجسته به یکی از نمادهای فرهنگی ایران تبدیل کرده است. این موضوع در برنامه «بر خط آواز» که همزمان با ششمین سالگرد درگذشت این هنرمند برگزار شد، محور سخنان مدیرعامل خانه موسیقی ایران و شماری از هنرمندان و برگزارکنندگان این رویداد بود؛ برنامه‌ای که با پیوند موسیقی، شعر، خوشنویسی و نقاشی‌خط، کوشید ابعاد گوناگون میراث فرهنگی شجریان را بازخوانی کند.
به گزارش انجمن موسیقی ایران، حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی ایران، در این برنامه با تأکید بر اینکه ماندگاری شجریان تنها به توانایی‌های آوازخوانی او محدود نمی‌شود، گفت: برای شناخت جایگاه این هنرمند در جامعه باید به شخصیت اجتماعی، شیوه زندگی و نوع ارتباط او با مردم نیز توجه کرد.
او با اشاره به پیوند دیرینه خوشنویسی و آواز، از علاقه شجریان به هنر خوشنویسی سخن گفت و یادآور شد: این هنرمند در کنار فعالیت‌های گسترده موسیقایی خود، در دوره‌هایی از زندگی و با وجود مشغله‌های فراوان، خوشنویسی را نیز دنبال می‌کرد. به گفته نوربخش، همین وجوه متنوع شخصیتی نشان می‌دهد که برای شناخت شجریان باید فراتر از صدای او رفت و مجموعه انتخاب‌ها و باورهایش را در نظر گرفت.
استقلال هنری؛ بخشی از میراث شجریان
مدیرعامل خانه موسیقی ایران با اشاره به مسیر حرفه‌ای شجریان اظهار کرد: این هنرمند، چه پیش از انقلاب و چه پس از آن، با پیشنهادها و فرصت‌های مالی گوناگونی روبه‌رو بود، اما زرق‌وبرق دنیا و پیشنهادهای اغواکننده نتوانست او را از مسیر هنری و باورهایش دور کند.
نوربخش افزود: شجریان در مقاطعی از زندگی دشواری‌های اقتصادی را نیز تجربه کرد، اما تلاش داشت استقلال هنری خود را حفظ کند و در مسیری گام بردارد که به آن باور داشت. از نگاه او، پایداری بر این انتخاب‌ها در کنار کیفیت آثار و ارتباط نزدیک با جامعه، از عوامل اصلی ماندگاری شجریان در میان مردم است.
این نگاه، شجریان را نه‌فقط هنرمندی برخوردار از توانایی‌های فنی و صوتی، بلکه چهره‌ای معرفی می‌کند که نسبت میان هنر، زندگی و مسئولیت اجتماعی را در انتخاب‌های خود جدی می‌گرفت؛ نسبتی که می‌تواند در توضیح استمرار حضور او در حافظه فرهنگی ایرانیان نقش داشته باشد.
شما چه نظری دارید؟